Quảng cáo “bôi xanh”, tiện ích “phóng đại”
Tại phiên thảo luận ở hội trường Quốc hội sáng 22/8 về Luật Kinh doanh BĐS (sửa đổi), Thiếu tướng Nguyễn Minh Tuấn - Giám đốc Công an tỉnh Phú Thọ thẳng thắn chỉ ra thực trạng, một số doanh nghiệp quảng cáo chưa đúng sự thật về môi trường xung quanh các dự án trước khi bán cho khách hàng.
Theo ông, có hiện tượng chủ đầu tư cố tình "bôi xanh" phần bên cạnh dự án, trong khi thực tế là nhà máy hoặc có những dự án hoàn toàn không giống với thiết kế 3D. Hồ nước trong dự án chỉ rộng khoảng 1-2 ha, nhưng hình ảnh quảng cáo lại được thể hiện như thể rộng đến hàng chục ha…
Từ thực tế này, ông cho rằng phải bắt buộc các chủ đầu tư quảng cáo trung thực, đúng sự thật về dự án địa ốc để bảo vệ quyền lợi của người mua. Ông Tuấn đề xuất bổ sung quy định bắt buộc công khai các thông tin về cây xanh, nguồn nước, khí hậu, âm thanh và ánh sáng xung quanh dự án.
Thực tế, không ít dự án BĐS tại các đô thị lớn như Hà Nội và TP.HCM ghi nhận làn sóng phản đối từ cư dân trước tình trạng chủ đầu tư "thổi phồng" dự án, "treo đầu dê, bán thịt chó". Vì vậy, đề xuất luật hóa việc cấm quảng cáo sai sự thật trong lĩnh vực BĐS nhận được sự quan tâm.
Từ góc độ doanh nghiệp, ông Nguyễn Anh Quê, Chủ tịch Tập đoàn G6, cho rằng quảng cáo không đúng thực tế bàn giao không chỉ xảy ra trong lĩnh vực BĐS. Tuy nhiên, với đặc thù giá trị giao dịch lớn, thông tin quảng cáo có thể tác động trực tiếp đến quyết định mua nhà nên cần cơ chế kiểm soát chặt chẽ hơn.
Theo ông Quê, pháp luật hiện hành đã có quy định liên quan đến hành vi gian dối với khách hàng. Vấn đề quan trọng là phải xác định rõ trách nhiệm của các bên khi thông tin sai lệch xuất hiện.
Ông đề xuất mọi tài liệu quảng cáo, ấn phẩm truyền thông về dự án phải được chủ đầu tư xác nhận. Đồng thời, chủ đầu tư cần xây dựng website hoặc kênh thông tin chính thức để công bố thống nhất, đầy đủ thông tin dự án. Đơn vị phân phối, môi giới có thể sử dụng các thông tin này để quảng bá, từ đó có căn cứ xác định trách nhiệm nếu xảy ra sai phạm.
Không chỉ cấm, phải bảo vệ được người mua
Dưới góc độ pháp lý, Thạc sĩ - Luật sư Hoàng Hà (Đoàn Luật sư TPHCM) cho rằng việc bổ sung quy định cấm quảng cáo sai sự thật về dự án BĐS là cần thiết. Tuy nhiên, không thể cho rằng pháp luật hiện hành đang bỏ ngỏ vấn đề này.
Khoản 9 Điều 8 Luật Quảng cáo cấm quảng cáo không đúng hoặc gây nhầm lẫn về sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ và khả năng cung cấp của tổ chức, cá nhân kinh doanh.
Trong lĩnh vực bất động sản, Điều 6 Luật Kinh doanh BĐS 2023 cũng yêu cầu doanh nghiệp trước khi đưa BĐS, dự án vào kinh doanh phải công khai thông tin đầy đủ, trung thực, chính xác. Điều 8 của luật này nghiêm cấm việc giả mạo tài liệu, cố ý làm sai lệch thông tin về BĐS, dự án và hành vi gian lận, lừa dối trong kinh doanh BĐS.
Theo luật sư Hoàng Hà, giá trị của đề xuất nằm ở việc thiết lập một quy định chuyên biệt, rõ ràng hơn đối với hoạt động quảng cáo BĐS. Những thông tin cần được kiểm soát đặc biệt là các yếu tố có khả năng tác động trực tiếp đến quyết định mua nhà như diện tích cây xanh, mặt nước, tiện ích, môi trường xung quanh, quy hoạch và hình ảnh phối cảnh dự án.
Luật sư Hoàng Hà cho rằng, điều quan trọng hơn việc bổ sung thêm một điều cấm là phải xác lập trách nhiệm pháp lý đối với những thông tin được sử dụng để bán BĐS.
Trường hợp chủ đầu tư, sàn giao dịch hoặc môi giới sử dụng thông tin sai lệch khiến người mua quyết định giao dịch và phát sinh thiệt hại, ngoài xử phạt hành chính, cần có cơ chế để người mua yêu cầu cải chính, bồi thường hoặc thực hiện các quyền dân sự khác theo quy định.
"Hướng sửa luật là hợp lý, nhưng mục tiêu cuối cùng không nên chỉ dừng ở việc có thêm một hành vi bị cấm. Quy định mới cần giúp xác định rõ thông tin nào phải chịu trách nhiệm, ai chịu trách nhiệm và người mua được bảo vệ như thế nào khi quyết định mua BĐS được hình thành từ thông tin không đúng sự thật", luật sư Hoàng Hà nói.
