Bộ Tư pháp vừa công bố tài liệu thẩm định dự thảo Nghị định về kết hợp an ninh với kinh tế xã hội và kinh tế xã hội với an ninh. Dự thảo Nghị định do Bộ Công an chủ trì soạn thảo, nếu được thông qua sẽ có hiệu lực thi hành trong năm 2026.
Theo dự thảo, việc kết hợp an ninh với kinh tế - xã hội là trong phát triển phải bảo đảm an ninh, môi trường an toàn, ổn định phát triển của đất nước; không vì lợi ích kinh tế mà đánh đổi lợi ích quốc gia, dân tộc.
Dự án phát triển kinh tế - xã hội liên quan đến an ninh cần lấy ý kiến, được thẩm định hoặc đánh giá tác động về an ninh theo quy định.
Ví dụ, các dự án đầu tư theo quy định pháp luật bảo vệ môi trường; dự án đầu tư liên quan đến yếu tố nước ngoài như nhà đầu tư nước ngoài đề nghị góp vốn, mua cổ phần của tổ chức kinh tế Việt Nam; dự án lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư trong trường hợp đặc biệt...
Ngoài ra, dự thảo cũng quy định chi tiết về việc kết hợp an ninh với kinh tế xã hội trong quy hoạch; trong đề án, dự án liên quan đến an ninh; trong lĩnh vực công nghiệp, thương mại và dịch vụ, nông nghiệp, lâm nghiệp, ngư nghiệp, tài nguyên và môi trường, tài chính, tiền tệ, xây dựng, khoa học công nghệ, y tế, giáo dục, xây dựng và hoàn thiện pháp luật, công nghiệp an ninh lưỡng dụng.
Đáng chú ý, trong dự thảo có 2 điều quy định cụ thể về phân cấp và tham gia ý kiến, thẩm định, đánh giá tác động về an ninh.
Cụ thể, Bộ Công an sẽ tham gia, cho ý kiến thẩm định về chiến lược phát triển kinh tế - xã hội quốc gia; các quy hoạch tổng thể quốc gia; quy hoạch sử dụng đất quốc gia; quy hoạch không gian biển quốc gia; kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội quốc gia dài hạn, trung hạn và hằng năm; kế hoạch đầu tư công quốc gia trung hạn và hàng năm.
Bên cạnh đó, công an cấp tỉnh sẽ tham gia, cho ý kiến thẩm định về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội hằng năm cấp tỉnh, quy hoạch chi tiết ngành, quy hoạch đô thị và nông thôn, quy hoạch sử dụng đất cấp tỉnh.
Với dự án đầu tư gây phương hại hoặc có nguy cơ gây phương hại đến quốc phòng, an ninh quốc gia thì công an cấp tỉnh phối hợp với UBND cấp tỉnh đánh giá tác động. Sau đó sẽ ra kiến nghị về việc ngừng toàn bộ hoặc ngừng một phần hoạt động của dự án đầu tư.
Theo Bộ Công an, quy định về lấy ý kiến, thẩm định trong xây dựng các chiến lược, quy hoạch, kế hoạch và dự án phát triển kinh tế xã hội đã được quy định trong nhiều luật. Tuy nhiên, chưa có quy định cụ thể về các trường hợp cần thẩm định, đánh giá tác động về an ninh quốc gia.
Bộ Công an nêu ví dụ, trên lĩnh vực đầu tư hiện nay chưa có quy định cụ thể về tiêu chí xác định vị trí, khu vực liên quan đến an ninh. Điều kiện về an ninh, trật tự phục vụ việc xét, chấp thuận chủ trương đầu tư cho dự án mới hoặc chấp thuận đề nghị góp vốn, mua cổ phần của nhà đầu tư nước ngoài cũng chưa rõ.
Công tác thẩm định, xác minh tư cách pháp nhân, năng lực tài chính trước khi phê duyệt, thống nhất chủ trương đầu tư hoặc cấp giấy chứng nhận đầu tư một số dự án chưa chặt chẽ. Năng lực thẩm định của tổ chức, cá nhân có trách nhiệm cũng chưa bảo đảm, đánh giá được hết tác động về an ninh trong quá trình triển khai dự án.
