Viêm não mô cầu là bệnh truyền nhiễm cấp tính do vi khuẩn Neisseria meningitidis gây ra. Vi khuẩn này gây ra nhiều biểu hiện lâm sàng từ nhẹ cho đến nặng như viêm màng não mủ, nhiễm khuẩn huyết, trong đó có thể tối cấp, diễn tiến rất nhanh trong vài giờ có thể gây tử vong nếu không được phát hiện sớm và điều trị kịp thời.
Từ đầu năm 2026 đến nay, cả nước đã ghi nhận các ca viêm màng não mô cầu tại các tỉnh, thành gồm Hà Nội, TP. HCM, An Giang, Hà Tĩnh và Lào Cai. Bệnh thường gặp nhất là trẻ dưới 5 tuổi, thanh thiếu niên từ 14 đến 20 tuổi, những người sống trong khu vực tập thể đông người (nhà trẻ, trường học, chung cư v.v…) và có cơ địa suy giảm miễn dịch. Bệnh có thể diễn tiến nhanh dẫn đến tử vong trong vòng 24 - 48 giờ.
Dấu hiệu nhận biết trẻ bị viêm não mô cầu:
BS CKI Lý Thị Tuyền – Trưởng phòng khám Nhi Đồng 315 – chi nhánh Huỳnh Tấn Phát (TP.HCM) cho biết những biểu hiện thường gặp của bệnh viêm não mô cầu: Sốt cao đột ngột 39-40 0 C; Ban xuất huyết hoại tử hình sao, xuất hiện sớm 1-2 ngày sau sốt và lan nhanh, thường gặp ở hai chi dưới. Ngoài ra có thể kèm ho, đau họng, mệt mỏi, nhức đầu.
Đối với các biểu hiện nặng ở trẻ sẽ có dấu hiệu màng não – não như Đau đầu dữ dội, buồn nôn, nôn, cổ cứng hoặc thóp phồng; Rối loạn ý thức, li bì, kích thích vật vã, có thể có co giật, hôn mê.
Khi đã diễn biến xấu, người bệnh sẽ nhanh chóng vào tình trạng sốc, biểu hiện mạch nhanh, huyết áp tụt (hiệu số huyết áp tâm thu – tâm trường < 20 mmHg), thiểu niệu, vô niệu, đông máu nội mạch rải rác, suy thượng thận, suy đa tạng và có thể tử vong nhanh trong vòng 24h.
Khi trẻ có các biểu hiện lâm sàng nghi ngờ bị viêm não mô cầu hoặc có tiếp xúc với người mắc bệnh do não mô cầu cần đưa trẻ đến cơ sở khám chữa bệnh càng sớm càng tốt, không trì hoãn hay tự điều trị tại nhà. BS CKI Lý Thị Tuyền nhấn mạnh: “Khi người bệnh có các dấu hiệu như rối loạn ý thức, co giật, ban xuất huyết lan nhanh, khó thở, tay chân lạnh ngắt… phải nhập viện để theo dõi và điều trị, không theo dõi tại nhà. Các thành viên khác trong gia đình, những người có tiếp xúc gần với trẻ cần báo với cơ quan y tế, dùng kháng sinh dự phòng theo hướng dẫn bác sĩ.
Bệnh viêm não mô cầu có thể phòng ngừa không?
Phòng ngừa bệnh do não mô cầu là rất quan trọng do bệnh có khả năng lây lan nhanh và gây ra các biến chứng nghiêm trọng.
- Vệ sinh cá nhân tốt: thường xuyên rửa tay bằng xà phòng, đặc biệt khi ho, hắt hơi, tiếp xúc người bệnh, đeo khẩu trang khi đến nơi đông người giúp giảm nguy cơ hít phải giọt bắn chứa vi khuẩn.
- Vệ sinh môi trường sống ( nhà ở, trường học, ký túc xá): Thường xuyên lau chùi và khử khuẩn các bề mặt thường xuyên tiếp xúc như tay nắm cửa, bàn ghế và các vật dụng khác. Môi trường sống phải thoáng đãng, thông gió tốt, đủ ánh sáng.
- Hạn chế tiếp xúc gần: Nếu có người thân hoặc bạn bè mắc bệnh, nên tránh tiếp xúc gần và tuân thủ các biện pháp cách ly theo chỉ dẫn của bác sĩ. Nếu đã tiếp xúc gần nên báo cho cơ quan y tế gần nhất để dùng kháng sinh dự phòng theo hướng dẫn.
- Không dùng chung đồ dùng cá nhân: Tránh dùng chung ly uống nước, dụng cụ ăn uống, bàn chải đánh răng, hoặc khăn mặt với người khác, đặc biệt là người bị bệnh.
BS CKI Lý Thị Tuyền – Trưởng phòng khám Nhi Đồng 315 – chi nhánh Huỳnh Tấn Phát (TP.HCM) cho biết thêm: “Hiện nay đã có vắc xin chủ động phòng bệnh não mô cầu với các tuýp thường gây bệnh bao gồm A, B và C, Y, W135. Các bé cần chủ động phòng chống bệnh, tránh nguy cơ lây nhiễm và diễn biến xấu khi nhiễm bệnh”.
Hệ thống Y Tế 315:
Hotline: 0901.315.315
- Phòng khám Đa khoa Quốc tế Ivy Health https://www.ivyhealthvn.com/
- Hệ thống Y Tế Phụ Sản 315 https://www.phusan315.com/
- Hệ thống Y Tế Nhi Đồng 315 https://www.nhidong315.com/
- Hệ thống Y Tế Tiêm Chủng Nhi 315 https://www.tiemchungnhi315.com/
- Hệ thống Y Tế Mắt 315 https://www.mat315.com/
- Hệ thống Y Tế Tim Mạch - Tiểu Đường 315 https://www.timmachtieuduong315.com/
-Tâm Thần – Tâm Lý Nhi khoa 315 https://www.tamlynhi315.com/
