Đột quỵ dễ bị nhầm với say rượu - bia
Là bác sĩ gắn bó nhiều năm với khoa Cấp cứu và Đơn vị Đột quỵ, BS Tuệ cho biết mỗi dịp Tết, số ca nhập viện vì tai biến mạch máu não thường tăng. Điều đáng lo ngại là nhiều người bệnh được đưa đến viện trong tình trạng muộn chỉ vì người thân nghĩ rằng họ đang say rượu.
Trên thực tế, các biểu hiện sớm của đột quỵ như nói khó, mất thăng bằng, yếu tay chân hoặc thay đổi ý thức rất dễ bị nhầm với trạng thái sau khi uống rượu bia. Không ít gia đình vẫn giữ tâm lý chờ cho “tỉnh rượu”, hoặc để qua mùng mới đi khám, khiến cơ hội điều trị hiệu quả trôi qua.
Theo BS Tuệ, mỗi phút trôi qua khi đột quỵ xảy ra có khoảng 2 triệu tế bào não chết đi. Trong khi đó, thời gian tốt nhất để dùng thuốc tiêu sợi huyết chỉ trong khoảng 4,5 giờ đầu, hoặc can thiệp lấy huyết khối trong vài giờ đầu tiên. Việc chậm trễ vì nhầm lẫn có thể khiến bệnh nhân từ cơ hội hồi phục trở thành tàn phế suốt đời.
Bác sĩ khuyến cáo người dân cần nhận diện đột quỵ, đặc biệt trong những ngày Tết – khi rượu bia xuất hiện trong hầu hết các cuộc gặp gỡ. Dấu hiệu đầu tiên là mất thăng bằng đột ngột. Người say rượu thường loạng choạng nhưng vẫn cố giữ được tư thế, trong khi người đột quỵ có thể ngã sụp xuống như bị mất trụ, cảm giác quay cuồng dữ dội dù trước đó vẫn tỉnh táo.
Bên cạnh đó là các biểu hiện về thị lực như nhìn mờ, nhìn đôi hoặc mất thị lực một bên; khuôn mặt méo xệch khi cười; tay chân yếu đột ngột khiến cầm nắm rơi đồ vật; nói đớ, nói ngọng hoặc không thể diễn đạt dù vẫn hiểu lời người khác.
“Chỉ cần xuất hiện một trong những dấu hiệu này một cách đột ngột, phải nghĩ ngay đến đột quỵ và đưa bệnh nhân đến bệnh viện có đơn vị đột quỵ gần nhất”, BS Tuệ nhấn mạnh.
Những sai lầm khiến bệnh nhân trả giá đắt
Trong thực tế, nhiều gia đình vẫn áp dụng các biện pháp dân gian như cạo gió, chích máu đầu ngón tay, cho uống nước chanh hoặc thuốc khi người bệnh có dấu hiệu bất thường. Theo các bác sĩ, những việc làm này không có tác dụng với đột quỵ, thậm chí còn làm mất thời gian vàng và tăng nguy cơ biến chứng.
Đặc biệt nguy hiểm là việc cho bệnh nhân uống thuốc hoặc nước khi đang lơ mơ, rối loạn nuốt, dễ gây sặc và dẫn đến viêm phổi hít – một biến chứng có thể cướp đi cơ hội sống của người bệnh. Người bệnh nghi ngờ đột quỵ nên được đặt nằm đầu thấp hoặc nâng nhẹ khoảng 30 độ, nghiêng sang một bên để tránh sặc và gọi cấp cứu ngay.
Các bác sĩ cũng cảnh báo đột quỵ đang có xu hướng trẻ hóa do lối sống ít vận động, thức khuya, hút thuốc lá, béo phì và căng thẳng kéo dài. Nhiều người trẻ chủ quan, cho rằng mình khỏe mạnh nên bỏ qua việc kiểm tra huyết áp, mỡ máu hay đường huyết định kỳ. Việc tầm soát sức khỏe, duy trì vận động, ngủ đủ giấc và hạn chế thuốc lá, rượu bia dịp Tết là những biện pháp quan trọng để phòng ngừa.
Theo BS Tuệ, đột quỵ không phải là sự ngẫu nhiên mà là kết quả của quá trình tích lũy các yếu tố nguy cơ. Việc tuân thủ điều trị, ăn uống điều độ, sinh hoạt hợp lý và nhận diện sớm dấu hiệu cảnh báo chính là “lá chắn” bảo vệ sức khỏe.
