Giữ “kỷ luật” ăn uống
BS Bùi Nguyễn Đoan Thư, khoa Nội 1, Bệnh viện Nhi Đồng 2 TPHCM cho biết, nhiều phụ huynh cho rằng trẻ dễ bệnh trong dịp Tết do thời tiết hoặc việc di chuyển nhưng thực tế nguyên nhân chính đến từ sự thay đổi đột ngột về chế độ ăn, giấc ngủ và môi trường sinh hoạt. Khi các thói quen thường ngày bị đảo lộn, hệ miễn dịch của trẻ – vốn chưa hoàn thiện sẽ suy giảm, tạo điều kiện cho bệnh phát sinh.
Trong đó, ăn uống là yếu tố ảnh hưởng rõ rệt nhất. Hệ tiêu hóa của trẻ, đặc biệt là trẻ dưới 5 tuổi còn rất nhạy cảm. Thực phẩm ngày Tết thường được nấu với số lượng lớn, sử dụng trong nhiều bữa liên tiếp. Nếu bảo quản không đúng cách, thức ăn rất dễ nhiễm khuẩn, gây tiêu chảy, nôn ói, đau bụng.
Bác sĩ khuyến cáo nên ưu tiên thức ăn nấu chín kỹ, hạn chế món sống, tái. Thức ăn đã chế biến không nên để ở nhiệt độ phòng quá lâu, đặc biệt là các món từ thịt, hải sản hoặc có nước sốt. Bánh mứt, kẹo ngọt và nước ngọt có gas chỉ nên cho trẻ dùng ở mức vừa phải vì dễ gây đầy bụng, rối loạn tiêu hóa và làm trẻ bỏ bữa chính.
Song song đó, việc rửa tay bằng xà phòng trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh và sau khi tiếp xúc nơi đông người là thói quen quan trọng giúp phòng cả bệnh đường ruột lẫn bệnh hô hấp. Tay mang mầm bệnh đưa lên mắt, mũi, miệng là con đường lây nhiễm phổ biến ở trẻ nhỏ.
Ngủ đủ giấc – “liều tăng đề kháng”
Những buổi chúc Tết kéo dài, tiệc tối, di chuyển liên tục khiến trẻ dễ ngủ muộn hơn thường lệ. Tuy nhiên, theo BS Đoan Thư, thiếu ngủ làm suy giảm hoạt động của hệ miễn dịch khiến trẻ dễ mắc các bệnh nhiễm siêu vi như sốt, ho, sổ mũi...
Với trẻ nhỏ, đặc biệt dưới 3 tuổi, việc duy trì khung giờ ngủ tương đối ổn định có ý nghĩa rất lớn. Một giấc ngủ sâu giúp cơ thể tái tạo năng lượng, hỗ trợ quá trình phát triển thể chất và củng cố sức đề kháng.
Trong trường hợp phải đi chơi xa hoặc di chuyển nhiều, phụ huynh nên sắp xếp thời gian nghỉ xen kẽ để trẻ không quá mệt. Môi trường ngủ cần yên tĩnh, hạn chế ánh sáng mạnh và tránh để trẻ sử dụng thiết bị điện tử trước giờ ngủ vì dễ gây kích thích, khó ngủ.
Theo các bác sĩ nhi khoa, một giấc ngủ đủ đôi khi còn “quý” hơn cả những món quà Tết bởi đây là yếu tố giúp trẻ duy trì thể trạng ổn định trong suốt kỳ nghỉ dài ngày.
Chủ động phòng tai nạn sinh hoạt
Tết là thời điểm sinh hoạt gia đình trở nên sôi động hơn, bếp nấu hoạt động liên tục, nhiều thiết bị điện, nước sôi, dầu nóng, trong khi trẻ nhỏ lại hiếu động và tò mò. Đây là lý do tai nạn sinh hoạt như bỏng, té ngã, hóc dị vật hoặc chấn thương khi vui chơi thường tăng trong dịp này.
Theo BS Đoan Thư, phần lớn tai nạn có thể phòng tránh nếu người lớn chủ động quan sát và tạo môi trường an toàn cho trẻ. Trẻ không nên chơi gần khu vực bếp nấu hoặc nơi có vật dụng nóng. Việc cho trẻ đứng gần pháo hoa hoặc tiếp xúc với pháo nổ tự chế cũng tiềm ẩn nguy cơ chấn thương.
Khi di chuyển bằng ô tô, trẻ cần được sử dụng ghế an toàn phù hợp với độ tuổi. Nếu đi xe máy, trẻ phải đội mũ bảo hiểm đúng cách. Ngoài ra, việc giữ ấm hoặc chống nắng cho trẻ cần linh hoạt theo điều kiện thời tiết từng vùng để tránh cảm lạnh hoặc say nắng.
Bác sĩ khuyến cáo, phụ huynh nên chuẩn bị sẵn một số thuốc thông dụng theo hướng dẫn của nhân viên y tế, theo dõi các dấu hiệu bất thường như sốt cao, nôn ói nhiều, tiêu chảy kéo dài, ho khó thở hoặc chấn thương sau té ngã để đưa trẻ đi khám kịp thời. Việc duy trì thói quen sinh hoạt khoa học ngay trong kỳ nghỉ chính là cách đơn giản nhưng hiệu quả giúp trẻ khỏe mạnh suốt Tết.
