Thương vụ rủi ro

Cái bắt tay của Trường Giang với Jack ở phim Tết "Nhà bà tôi một phòng" có thể coi là thương vụ rủi ro, khiến cả hai bên thiệt hại. Ở góc độ pháp lý, việc Jack hát nhạc phim giữa lúc bị cấm diễn có thể khiến nam ca sĩ chịu thêm án phạt. 

Thông tin Jack đảm nhận vai trò ca sĩ hát nhạc phim Nhà ba tôi một phòng nhanh chóng thu hút sự quan tâm lớn từ công chúng. Sự xuất hiện của Jack trong dự án phim Tết tạo nên nhiều luồng ý kiến trái chiều.

Bên cạnh ồn ào đời tư từ năm 2021, dấu hỏi lớn đặt ra là Jack đang trong thời gian thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính (cấm diễn 9 tháng kể từ 11/2025). Vậy, việc Jack tham gia thể hiện ca khúc nhạc phim có thuộc phạm vi bị đình chỉ theo quy định hay không.

Jack đang phạm luật?

PV Tiền Phong liên hệ luật sư để có cái nhìn về phương diện pháp lý. Luật sư Hoàng Hà (Đoàn Luật sư TPHCM) cho rằng để xác định Jack có làm sai hay không, cần làm rõ phạm vi của lệnh đình chỉ hoạt động biểu diễn.

Theo khoản 1 Điều 2 Nghị định 144/2020/NĐ-CP: Hoạt động nghệ thuật biểu diễn là hoạt động tạo ra những sản phẩm nghệ thuật được định hình dưới dạng văn bản, âm thanh, hình ảnh để truyền đạt trực tiếp hoặc gián tiếp thông qua các phương tiện kỹ thuật tới công chúng dưới các hình thức biểu diễn nghệ thuật; lưu hành bản ghi âm, ghi hình có nội dung biểu diễn nghệ thuật.

Show diễn khiến Jack bị phạt hồi tháng 11/2025.

Còn khoản 2 điều này thì quy định: Biểu diễn nghệ thuật là hoạt động thể hiện các loại hình nghệ thuật biểu diễn, thi người đẹp, người mẫu hoặc kết hợp giữa loại hình nghệ thuật biểu diễn với trình diễn thời trang, các hoạt động văn hoá, thể thao.

Khi nghệ sĩ bị đình chỉ hoạt động biểu diễn, hình phạt này không chỉ giới hạn ở việc đứng trên sân khấu trực tiếp mà còn bao gồm tất cả hình thức thể hiện nghệ thuật thông qua phương tiện truyền thông (phát hành bài hát mới, MV, tham gia chương trình truyền hình, livestream hát cho khán giả...).

Luật sư Hoàng Hà cho rằng việc Jack xuất hiện với vai trò ca sĩ hát nhạc phim cho bộ phim ra mắt vào mùng 1 Tết Nguyên đán 2026 được xem xét dưới hai góc độ.

Trường hợp một, nếu Jack thực hiện việc thu âm và tham gia sản phẩm âm nhạc này trong thời gian đang thi hành án phạt (từ sau ngày 7/11/2025) thì đây là hành vi vi phạm pháp luật rõ ràng. Jack đã không chấp hành quyết định xử phạt hành chính của cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Điều này dẫn đến việc ca sĩ có thể bị xử phạt nặng hơn do tái phạm hoặc không chấp hành quyết định xử phạt theo quy định của Luật Xử lý vi phạm hành chính.

Mặt khác, nếu Jack đã thu âm từ trước khi có quyết định xử phạt, nhưng sản phẩm được phát hành hoặc giới thiệu trong thời gian anh bị đình chỉ thì vẫn được coi là sai quy định.

Bởi lẽ lệnh "đình chỉ hoạt động biểu diễn" nhắm vào việc ngăn chặn sự xuất hiện và tầm ảnh hưởng của nghệ sĩ đó đối với công chúng trong một khoảng thời gian nhất định để giáo dục và răn đe. Việc phát hành một sản phẩm âm nhạc mới có tên tuổi, giọng hát của nghệ sĩ đang bị cấm chính là hành vi "biểu diễn nghệ thuật thông qua phương tiện truyền thông" (theo Nghị định 144).

Sở Văn hóa - Thể thao Hà Nội phạt Jack 55 triệu đồng và đình chỉ hoạt động 9 tháng với lý do "biểu diễn tiết mục trái thuần phong mỹ tục".

Mặc dù sản phẩm có thể đã hoàn thành trước đó nhưng việc công bố và giới thiệu đến công chúng trong giai đoạn cấm là vi phạm mục đích của hình phạt bổ sung.

"Không chỉ ca sĩ mà đơn vị sản xuất phim cũng có thể đối mặt với rủi ro pháp lý. Theo khoản 4 Điều 11 Nghị định 38/2021/NĐ-CP, tổ chức có hành vi 'sử dụng người biểu diễn trong thời gian bị đình chỉ hoạt động biểu diễn' có thể bị xử phạt tiền từ 20-25 triệu đồng đối với cá nhân, và gấp đôi đối với tổ chức. Bên cạnh đó, sản phẩm phim có liên quan có thể bị yêu cầu gỡ bỏ đoạn nhạc hoặc không được phép phổ biến nếu có chứa yếu tố của người đang bị đình chỉ biểu diễn", luật sư nói.

Như vậy, theo luật sư Hoàng Hà, việc ca sĩ Jack tham gia sản phẩm âm nhạc và được giới thiệu rộng rãi trong thời gian chưa quá hạn phạt 9 tháng là sai về mặt pháp lý.

Năm 2024, ca sĩ Đàm Vĩnh Hưng bị phạt hành chính 27,5 triệu đồng, cấm diễn và phát hành sản phẩm trong 9 tháng. Luật sư khẳng định cả Jack và Đàm Vĩnh Hưng đều bị áp dụng hình thức xử phạt bổ sung là đình chỉ hoạt động biểu diễn trong thời hạn 9 tháng. Cơ sở xử phạt dựa trên điểm a khoản 9 Điều 11 Nghị định 38/2021/NĐ-CP. Theo khoản 1 và khoản 2 Điều 2 Nghị định 144/2020/NĐ-CP, hoạt động nghệ thuật biểu diễn bao gồm cả việc “lưu hành bản ghi âm, ghi hình có nội dung biểu diễn nghệ thuật” và truyền đạt đến công chúng qua các “phương tiện kỹ thuật”.

Năm 2024, Đàm Vĩnh Hưng nhận mức xử phạt hành chính 27,5 triệu đồng, áp dụng hình thức xử phạt bổ sung là đình chỉ hoạt động biểu diễn 9 tháng.

Thời điểm đó, Sở Văn hóa - Thể thao TPHCM nói rõ tất cả sản phẩm âm nhạc, biểu diễn trên nền tảng mạng xã hội như YouTube, TikTok của Đàm Vĩnh Hưng thực hiện kể từ thời điểm quyết định xử phạt có hiệu lực đều bị đình chỉ.

Luật sư Hoàng Hà khẳng định về mặt pháp lý, Jack vẫn phải tuân thủ đúng phạm vi mà Đàm Vĩnh Hưng đã thực hiện.

Thương vụ rủi ro

Thông thường, thành công của một thương vụ hợp tác là sự tương đồng về giá trị cốt lõi, nhưng lần hợp tác này lại là sự va đập giữa một bộ phim Tết vốn dành cho gia đình, đề cao sự chuẩn mực và một thương hiệu cá nhân đang gặp khủng hoảng nghiêm trọng về đạo đức gia đình, công việc, và các vấn đề pháp lý.

PGS.TS. Nguyễn Văn Thăng Long - giảng viên ngành Truyền thông chuyên nghiệp, Đại học RMIT Việt Nam - khẳng định cái bắt tay của Trường Giang và Jack là thương vụ hợp tác đầy rủi ro.

“Sự cộng hưởng truyền thông ở đây không dựa trên sự bồi đắp giá trị mà đa phần dựa trên yếu tố gây tranh cãi để tạo sức hút. Không ngoại trừ khả năng ê-kíp phim tranh thủ lưu lượng khổng lồ từ những tranh cãi xung quanh Jack để tạo nhiệt tức thời cho dự án, đúng vào thời điểm họ cần quảng bá bộ phim nhất, khi gần thời điểm trình chiếu. Đây là cách làm dựa trên tư duy viral là tất cả quen thuộc khi cần tạo thảo luận, bất chấp này có thể làm vẩn đục hình ảnh của bộ phim, các diễn viên, và đạo diễn”, PGS.TS. Nguyễn Văn Thăng Long nêu.

Nếu truyền thông theo kiểu chiêu trò mà không quan tâm tới đạo đức, dư luận là góp phần làm méo mó hình ảnh của điện ảnh Việt Nam, nhất là các phim Tết.

Cú bắt tay của Trường Giang với Jack đầy rủi ro.

"Chiêu trò truyền thông có thể mang lại con số lượt xem lớn trong ngắn hạn, nhưng nó tàn phá giá trị cốt lõi của thương hiệu phim Việt và nền điện ảnh Việt Nam trong dài hạn. Nếu cứ lạm dụng chiêu trò, nhà làm phim đang đánh cược uy tín của mình với sự kiên nhẫn của công chúng và thách thức cả các cơ quan quản lý về văn hoá", chuyên gia nói.

Bên cạnh đó, cách truyền thông dựa trên yếu tố gây tranh cãi đang dần trở nên lỗi thời, bởi khán giả hiện nay không còn thụ động tiếp nhận thông tin mà họ có bộ lọc thẩm mỹ khắt khe và tư duy tiêu thụ văn hóa văn minh hơn.

Trong thời gian tới, chuyên gia cho rằng luật pháp cần được cụ thể hóa theo hướng phạt đa tầng, bao gồm cấm biểu diễn trực tiếp, tạm dừng quyền phát hành sản phẩm mới và hạn chế sự hiện diện trong các hợp đồng quảng cáo, đại diện thương hiệu. Ngoài ra, cần thiết xây dựng bộ quy tắc ứng xử chuyên nghiệp của toàn ngành và yêu cầu sự hợp tác của các đơn vị kinh doanh văn hóa, nhãn hàng, nền tảng số.