Vì sao phải tăng ga tối đa khi kiểm tra khí thải?
Đầu giờ chiều 3/3, anh Hoàng (45 tuổi, Cầu Giấy, Hà Nội) đưa chiếc ô tô 7 chỗ chạy dầu của gia đình đi đăng kiểm trong tâm trạng khá lo lắng. Lý do là ngày 2/3, trên mạng xã hội lan truyền thông tin theo quy trình kiểm định khí thải mới đăng kiểm viên phải “đạp lút ga”, khiến nhiều chủ xe sốt ruột.
“Xe chạy dịch vụ là cần câu cơm. Nghe nói đạp hết ga như vậy, nhỡ bục lốc máy hay hỏng động cơ thì ai chịu trách nhiệm?”, anh Hoàng băn khoăn.
Tâm lý này cũng là mối lo chung của nhiều chủ xe, đặc biệt là những người sử dụng xe diesel đã vận hành nhiều năm.
Đại diện Cục ĐKVN cho biết, điểm mới trong quy trình kiểm định khí thải với xe diesel là áp dụng phương pháp đo “gia tốc tự do”. Thay vì đo ở trạng thái tĩnh, đăng kiểm viên sẽ đạp bàn đạp ga nhanh và hết hành trình trong thời gian không quá 1s, đưa động cơ lên tốc độ không tải lớn nhất trước khi nhả ga.
Trong nhiều trường hợp, dù động cơ vẫn hoạt động bình thường, lượng muội than tích tụ trong ống xả vẫn có thể khiến xe không đạt tiêu chuẩn khí thải nếu không được kiểm tra đúng cách. Việc tăng ga đột ngột trong thời gian ngắn giúp hệ thống đo ghi nhận chính xác lượng khói thải ở mức cao nhất của động cơ, từ đó đánh giá đúng tình trạng phát thải.
Trước lo ngại của nhiều chủ xe, Cục ĐKVN khẳng định phép thử này không gây hư hỏng động cơ nếu thực hiện đúng quy trình kỹ thuật. Thời gian kiểm tra chỉ kéo dài vài giây, động cơ hoạt động ở trạng thái không chịu tải. Tốc độ cực đại trong phép thử thực chất là giới hạn an toàn đã được nhà sản xuất thiết kế sẵn. Nếu động cơ đã đạt đủ nhiệt độ làm việc, chu trình đo ngắn và số lần thử được giới hạn, việc kiểm định hoàn toàn không gây ảnh hưởng đến máy.
Quy trình đo khí thải diễn ra thế nào?
Theo hướng dẫn của cơ quan đăng kiểm, việc đo khí thải xe diesel được thực hiện theo chu trình gồm 4 bước. Trước tiên, động cơ được giữ ổn định ở tốc độ không tải thấp, với số vòng quay không quá 1.000 vòng/phút. Sau đó, đăng kiểm viên lắp đầu lấy mẫu khí thải vào ống xả và kiểm tra cảm biến đo tốc độ động cơ.
Ở bước tiếp theo, đăng kiểm viên tăng ga nhanh để động cơ đạt tốc độ lớn nhất trong thời gian rất ngắn, sau đó nhả bàn đạp ga để động cơ tự giảm về chế độ cầm chừng.
Chu trình này được lặp lại cho đến khi có ba lần đo hợp lệ liên tiếp, với sai số giữa các lần đo không vượt quá 10%. Kết quả khí thải cuối cùng được tính bằng giá trị trung bình của ba lần đo hợp lệ, dựa trên chỉ số độ khói (HSU) ghi nhận được.
Trong trường hợp xe có nhiều ống xả, hệ thống đo có thể nối các ống lại thành một đường chung hoặc đo riêng từng ống rồi lấy giá trị trung bình.
Một vấn đề khác khiến nhiều người thắc mắc là việc chủ xe phải ký cam kết khi kiểm tra khí thải.
Chia sẻ với PV Tiền Phong, ông Trần Quốc Hoan - Giám đốc Chi nhánh Đăng kiểm 2903V tại Hà Nội - cho biết, không phải mọi trường hợp đều phải ký cam kết. Việc này chỉ áp dụng khi không xác định được giới hạn tốc độ quay tối đa của động cơ xe theo công bố của nhà sản xuất, trong khi kim vòng tua có thể chạm vùng cảnh báo đỏ. Trong tình huống đó, đăng kiểm viên phải giải thích rõ quy trình kiểm tra và các rủi ro kỹ thuật có thể xảy ra. Nếu chủ xe đồng ý tiếp tục, họ sẽ ký cam kết chịu trách nhiệm đối với các hư hỏng có thể phát sinh.
“Trong ngày 2-3/3, chi nhánh đăng kiểm của chúng tôi chưa có trường hợp nào cần viết cam kết, vì chỉ trường hợp có tốc độ quay lớn nhất của động cơ xe nằm trong vùng cảnh báo đỏ trên đồng hồ đo tốc độ quay, và không xác định được tốc độ quay lớn nhất của động cơ theo công bố của nhà sản xuất. Và nếu rơi vào trường hợp này thì chắc chắn bộ điều tốc này có vấn đề”, ông Hoan nói.
Theo số liệu của Cục ĐKVN, ngày 2/3 có hơn 19.500 phương tiện được kiểm định, trong đó hơn 13.600 giấy chứng nhận đã được phát hành. Đến sáng nay, hệ thống ghi nhận hơn 11.100 phương tiện kiểm định, với hơn 7.300 giấy chứng nhận đã phát hành.