Thanh niên Việt Nam sáng kiến công nghệ, ‘trao tiếng nói’ cho cộng đồng khiếm thính

Giải thưởng quốc tế và khoảnh khắc vỡ òa của những trái tim trẻ

Khoảnh khắc nhận tin dự án giành Silver Award tại Global Best M-Gov Award 2026, với Vi Hoài Thương, đó là giây phút “vỡ òa”, không chỉ vì chiến thắng, mà bởi cả hành trình phía sau hiện về: những đêm sửa “code”, những lần “demo” lỗi sát giờ thi đấu và những cuộc tranh luận căng thẳng. Còn với Hoàng Gia Huy, cảm xúc đầu tiên là sự bất ngờ, bởi ngay từ những ngày đầu đăng ký, mục tiêu của nhóm chưa bao giờ đặt nặng thành tích, mà đơn thuần là mong muốn được học hỏi, trải nghiệm và giới thiệu dự án của mình ra một sân chơi quốc tế.

Chính sự chân thành ấy, xuất phát từ một khát khao về giá trị sáng tạo, đã tạo nên sức mạnh tinh thần để các bạn trẻ này vượt qua những e ngại ban đầu về cuộc thi và tự tin khẳng định: sinh viên Việt Nam hoàn toàn có thể góp mặt ở những đấu trường toàn cầu.

Nhìn lại từ điểm xuất phát, điều khiến Huy và Thương bước vào sân chơi lớn với hơn 5.000 đối thủ chính là từ cộng đồng người khiếm thính. Khi nhóm nhận thấy những người yếu thế trong xã hội có thể chủ động hơn trong giao tiếp và tiếp cận dịch vụ công nhờ "Your Voice", họ hiểu rằng dự án này đã trở thành một giải pháp cho một vấn đề có thật, một vấn đề tồn tại không chỉ ở Việt Nam mà ở bất kỳ quốc gia nào.

Chia sẻ về thành tích của sinh viên nhà trường, PGS.TS Lâm Thành Hiển, Hiệu trưởng Trường Đại học Lạc Hồng, không giấu được niềm tự hào: “Thật sự rất vui và tự hào với kết quả mà sinh viên của trường đã đạt được. Việc ứng dụng công nghệ để giải quyết các bài toán thực tế của cuộc sống là một trong những mục tiêu mà nhà trường luôn hướng đến và đây là một kết quả ngọt ngào của định hướng đó. Hơn nữa, dự án này còn có tính nhân văn rất cao, giải quyết được khó khăn dành cho người yếu thế của xã hội.”

Hành trình từ một trăn trở đời thường đến sứ mệnh cộng đồng

Ý tưởng dự án không hề xuất phát từ một đề tài học thuật xa vời hay một bài toán được giảng viên đặt ra, mà bắt nguồn từ một tình huống rất thực tế trong đời sống sinh viên. Trong một lần chuẩn bị tổ chức hội thảo tại trường, nhóm có cơ hội làm việc với một chú nhân viên hỗ trợ vận chuyển, nhưng chú gặp vấn đề về thính giác. Những hướng dẫn tưởng chừng đơn giản bỗng trở nên phức tạp, mất thời gian và đầy hiểu lầm.

Chính khoảnh khắc đó khiến cả nhóm nhận ra rằng đây không phải là một trường hợp cá biệt, mà là một rào cản mà hàng ngàn người khiếm thính phải đối mặt mỗi ngày, từ việc điền biểu mẫu, giao tiếp trực tiếp cho đến tiếp cận các dịch vụ công cơ bản. Từ sự trăn trở rất đời thường ấy, câu hỏi lớn bắt đầu hình thành: liệu công nghệ có thể giúp thu hẹp khoảng cách giao tiếp này hay không?

Thế nhưng, hành trình từ một trăn trở đến một sản phẩm công nghệ có độ chính xác cao và được cộng đồng quốc tế công nhận không hề bằng phẳng. Giai đoạn khó khăn nhất, như Hoàng Gia Huy chia sẻ, chính là khi nhóm bắt đầu tìm hiểu về ngôn ngữ ký hiệu, đây là một phạm trù rất rộng với nhiều biến thể và cách thể hiện khác nhau. Việc tìm kiếm nguồn tài liệu chuẩn xác, đáng tin cậy để đảm bảo thông tin đưa đến người dùng là đúng và tôn trọng cộng đồng khiếm thính thực sự là một thách thức không nhỏ. Đã có những thời điểm áp lực khi tiến độ bị chậm lại do thiếu dữ liệu, khi nhận ra rằng những gì mình làm vẫn chưa đủ chính xác. Thế nhưng, thay vì nghĩ đến việc bỏ cuộc, các bạn trẻ này tự nhắc nhau về lý do ban đầu: mong muốn giúp việc giao tiếp trở nên dễ dàng hơn cho những người gặp khó khăn về thính giác.

Công nghệ phụng sự con người: Giá trị cốt lõi của một thế hệ mới

Dự án của nhóm tập trung giải quyết một vấn đề rất cụ thể: rào cản giao tiếp giữa người khiếm thính và cộng đồng xung quanh, đặc biệt trong các tình huống tiếp cận dịch vụ công. Khi việc giao tiếp bị hạn chế, người khiếm thính có thể gặp khó khăn trong việc truyền đạt nhu cầu, tiếp nhận thông tin hoặc thực hiện các thủ tục cần thiết. Sản phẩm của các bạn trẻ hướng đến việc hỗ trợ chuyển đổi và hỗ trợ giao tiếp thông qua công nghệ, giúp thu hẹp khoảng cách đó. Dự án không đơn thuần tạo ra một giải pháp kỹ thuật, mà gửi đi một thông điệp rằng mọi người đều xứng đáng được lắng nghe, được hiểu và được tiếp cận dịch vụ một cách bình đẳng.

Chính vì triết lý nhân văn đó, ranh giới giữa làm vì thành tích và làm vì một vấn đề xã hội được nhóm xác định rất rõ ràng. Khi một dự án xuất phát từ sự trăn trở thật sự, khi nhóm sẵn sàng dành thời gian nghiên cứu sâu, lắng nghe người dùng và tiếp tục cải tiến ngay cả khi không còn áp lực thi cử, thì lúc đó động lực đã vượt ra ngoài câu chuyện “đẹp hồ sơ”. Và với Vi Hoài Thương, khoảnh khắc nhận được phản hồi từ một người khiếm thính rằng họ cảm thấy tự tin hơn khi sử dụng sản phẩm chính là giây phút nhóm thực sự vỡ òa, khi họ hiểu rằng sản phẩm của mình có thể tác động trực tiếp đến sự tự chủ và cuộc sống của một con người.

Khát vọng vươn xa

Nhìn rộng hơn về vị thế của sinh viên Việt Nam trên bản đồ công nghệ thế giới, Vi Hoài Thương và Hoàng Gia Huy có những chia sẻ đặc biệt. Họ tin rằng sinh viên Việt Nam hoàn toàn có năng lực cạnh tranh toàn cầu, đặc biệt khi công nghệ gắn với những vấn đề xã hội cụ thể. Điểm mạnh của sinh viên Việt Nam là tinh thần học hỏi nhanh, khả năng thích nghi cao và sự sáng tạo khi giải quyết những vấn đề thực tiễn. Tuy nhiên, để khẳng định vị thế một cách bền vững, cần đầu tư nhiều hơn vào nghiên cứu chuyên sâu, tư duy dài hạn và chuẩn mực quốc tế trong cách triển khai dự án. Điều còn thiếu lớn nhất, theo các bạn, không phải là năng lực chuyên môn, mà chính là sự tự tin. Nhiều bạn trẻ Việt Nam còn e dè, chưa thực sự mạnh dạn thể hiện quan điểm khi bước ra môi trường quốc tế. Nhưng khi đã dám bước ra, các bạn nhận ra khoảng cách thực sự không quá lớn như mình từng nghĩ.

Mục tiêu trước mắt của dự án là mở rộng thử nghiệm với nhiều nhóm người khiếm thính hơn, cải thiện độ chính xác của hệ thống và hướng đến triển khai thực tế trong môi trường dịch vụ công. Bên cạnh đó, nhóm dự định sẽ mang dự án tham gia thêm các cuộc thi trong nước và quốc tế khác, không phải để săn giải, mà để lan tỏa ý nghĩa và thông điệp của dự án đến nhiều người hơn. Với họ, thành quả lớn nhất trong chặng đường sắp tới không nằm ở số lượng giải thưởng, mà là việc sản phẩm có thể tạo ra tác động thực sự và được đón nhận rộng rãi trong cộng đồng.

“Nếu bạn còn nghi ngờ bản thân, hãy bắt đầu từ một vấn đề xã hội thật sự khiến bạn trăn trở. Khi công nghệ gắn với con người, bạn sẽ tìm được động lực mạnh hơn bất kỳ giải thưởng nào.” Đó cũng chính là tinh thần của tuổi trẻ hôm nay, dám nghĩ, dám làm, dám khác biệt và dám cống hiến vì một xã hội tốt đẹp hơn, nơi không ai bị bỏ lại phía sau.

Khát vọng khi 'cất cánh' ra thế giới

Từ giấc mơ của cha đến hành trình chinh phục tiếng Hàn của nam sinh trẻ

Người trẻ với khát vọng xây dựng cầu nối số về dịch vụ hành chính công cho đồng bào dân tộc thiểu số