Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân cùng đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam sẽ thực hiện chuyến thăm cấp Nhà nước tới Trung Quốc từ ngày 14-17/4, theo lời mời của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình và Phu nhân.
Kế thừa truyền thống
Trao đổi với PV Tiền Phong, PGS.TS Nguyễn Văn Chiều, Trưởng Khoa Chính trị và Quốc tế học, Trường Đại học KHXH&NV Hà Nội, nhấn mạnh chuyến thăm diễn ra vào thời điểm có ý nghĩa đặc biệt, sau khi Tổng Bí thư Tô Lâm được Quốc hội bầu làm Chủ tịch nước và sau thành công của Đại hội Đảng XIV.
Theo ông Chiều, chuyến thăm không chỉ góp phần củng cố quan hệ hợp tác truyền thống Việt Nam - Trung Quốc, mà còn tăng cường sự tin cậy chiến lược, duy trì đối thoại cấp cao, định hướng phát triển quan hệ hai nước ổn định, lâu dài.
Việt Nam và Trung Quốc là hai nước láng giềng có quan hệ gắn bó truyền thống, núi liền núi, sông liền sông. Việc củng cố và phát triển quan hệ hữu nghị truyền thống, hợp tác toàn diện với Trung Quốc là một lựa chọn chiến lược, một ưu tiên hàng đầu trong đường lối đối ngoại của Việt Nam.
Quan hệ Việt Nam - Trung Quốc hiện nay được đánh giá là đang ở giai đoạn “vàng”, thể hiện qua sự toàn diện và sâu rộng trên nhiều lĩnh vực: Chính trị - ngoại giao, kinh tế, văn hóa, khoa học, giáo dục, quốc phòng - an ninh… Các cơ chế trao đổi, tiếp xúc được duy trì thường xuyên ở cả cấp trung ương và địa phương, nhất là các tỉnh biên giới giữa hai nước; trên các kênh đối ngoại Đảng, ngoại giao Nhà nước và đối ngoại nhân dân, qua đó góp phần củng cố và phát huy truyền thống hữu nghị, tăng cường sự tin cậy chính trị giữa hai Đảng, hai nước.
PGS, TS. Nguyễn Văn Chiều cho rằng nền tảng quan hệ song phương được định hình qua các dấu mốc quan trọng. Năm 1999, hai bên xác định phương châm 16 chữ “láng giềng hữu nghị, hợp tác toàn diện, ổn định lâu dài, hướng tới tương lai”. Năm 2005, Việt Nam và Trung Quốc xác định tinh thần 4 tốt: “Láng giềng tốt, bạn bè tốt, đồng chí tốt, đối tác tốt”. Hai nước xác lập khuôn khổ quan hệ Đối tác hợp tác chiến lược toàn diện năm 2008, và nâng tầm quan hệ lên quan hệ Đối tác hợp tác chiến lược toàn diện, Cộng đồng chia sẻ tương lai Việt Nam - Trung Quốc có ý nghĩa chiến lược từ năm 2023.
Hai bên duy trì thường xuyên các chuyến thăm cấp cao, duy trì tiếp xúc thường xuyên, trao đổi chiến lược nhằm tăng cường hiểu biết và định hướng phát triển quan hệ ổn định, lâu dài, thể hiện sự tin cậy chính trị.
Trung Quốc là đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam; Việt Nam là đối tác thương mại lớn nhất của Trung Quốc trong ASEAN và là đối tác thương mại thứ 4 của Trung Quốc trên thế giới theo tiêu chí quốc gia. Hợp tác đầu tư, hạ tầng và kết nối kinh tế ngày càng được mở rộng, thể hiện chất lượng hợp tác phát triển kinh tế. Các hoạt động giao lưu văn hóa, giáo dục, du lịch giữa hai nước diễn ra sôi động, góp phần tăng cường sự gắn kết và hiểu biết lẫn nhau.
Trong chuyến thăm sắp tới, hai Tổng Bí thư, Chủ tịch nước sẽ cùng gặp gỡ và phát biểu với đại diện thế hệ trẻ hai nước tham gia chương trình “Hành trình đỏ nghiên cứu, học tập của thanh niên” do chính hai nhà lãnh đạo khởi xướng từ tháng 4/2025.
Theo PGS.TS Nguyễn Văn Chiều, những hoạt động như vậy không chỉ mang ý nghĩa biểu tượng sâu sắc về lịch sử mà còn thể hiện sự kế thừa truyền thống hữu nghị giữa hai nước, qua đó củng cố nền tảng chính trị, tình cảm tốt đẹp, mối quan hệ gắn bó và gửi đi thông điệp về quyết tâm tiếp tục phát triển quan hệ Việt - Trung ổn định, bền vững trong giai đoạn mới.
Nhiều dư địa về kết nối, đổi mới sáng tạo
PGS.TS Nguyễn Văn Chiều cho rằng hợp tác Việt Nam - Trung Quốc trong lĩnh vực đường sắt còn dư địa rất lớn, bởi nhu cầu kết nối logistics, xuất nhập khẩu và phát triển chuỗi cung ứng ngày càng tăng. Hiện nay, hệ thống đường sắt liên vận giữa hai nước vẫn còn hạn chế về hạ tầng, khổ ray, năng lực vận chuyển và kết nối nội địa. Do đó việc nâng cấp, hiện đại hóa và mở rộng các tuyến đường sắt xuyên biên giới sẽ tạo bước đột phá trong lưu thông hàng hóa, đặc biệt là nông sản và hàng công nghiệp.
Hai bên tăng cường hợp tác trong lĩnh vực này sẽ giúp giảm chi phí logistics, rút ngắn thời gian vận chuyển, nâng cao năng lực cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam trên thị trường Trung Quốc và quốc tế. Đồng thời, đây còn là động lực thúc đẩy phát triển kinh tế vùng biên, kết nối các hành lang kinh tế, thu hút đầu tư và hỗ trợ chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng hiện đại.
“Nhìn về trung và dài hạn, phát triển đường sắt không chỉ góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng bền vững, mà còn phù hợp với định hướng phát triển hạ tầng chiến lược, kinh tế xanh và hội nhập sâu rộng mà Việt Nam đặt ra trong các kế hoạch 5 năm và tầm nhìn dài hạn”, ông nói.
Trong chuyến thăm, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam dự kiến sẽ khảo sát, tìm hiểu mô hình thí điểm khu đô thị mới, hệ thống hạ tầng và công nghiệp đường sắt, cơ sở nghiên cứu, ứng dụng trí tuệ nhân tạo, đổi mới sáng tạo ở thủ đô Bắc Kinh, tỉnh Hà Bắc và tỉnh Quảng Tây của Trung Quốc.
Các chuyến khảo sát thực tế sẽ góp phần thúc đẩy hợp tác cụ thể giữa các bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp hai nước, qua đó từng bước cụ thể hóa các nhận thức chung cấp cao, các thỏa thuận đã ký kết thành các dự án và chương trình hợp tác cụ thể, mang lại lợi ích thiết thực cho sự phát triển của mỗi nước và cho quan hệ Việt Nam - Trung Quốc.
Quan hệ Việt Nam - Trung Quốc thời gian qua tổng thể duy trì đà phát triển tích cực và đạt nhiều kết quả quan trọng. Từ đầu năm 2026 đến nay, hai bên tiếp tục trao đổi, tiếp xúc cấp cao với nhiều hình thức linh hoạt. Ngày 26/1, Tổng Bí thư Tô Lâm và Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình có cuộc điện đàm sau khi Đại hội XIV của Đảng ta thành công tốt đẹp. Hợp tác kinh tế - thương mại, đầu tư và du lịch nhìn chung đạt kết quả tích cực. Năm 2025, Trung Quốc là đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam; Việt Nam là đối tác thương mại lớn nhất của Trung Quốc trong ASEAN và là đối tác thương mại thứ 4 của Trung Quốc trên thế giới theo tiêu chí quốc gia, với kim ngạch thương mại song phương đạt 256,4 tỷ USD.
