Bỏ phố về quê, bám bản làm nông nghiệp
Khi sương núi còn giăng kín lối mòn dẫn vào bản Cằng Bài (xã Châu Tiến, tỉnh Nghệ An), khu trang trại nằm giữa đồi keo của Huỳnh Tiến Phước (SN 1994) đã bắt đầu rộn ràng. Phước thoăn thoắt kiểm tra máng ăn, dọn chuồng, bổ sung thêm lớp đệm lót sinh học cho đàn lợn gần 40 con. Trong số này, có khoảng 20 con chuẩn bị xuất chuồng đúng dịp Tết Nguyên đán – thời điểm được xem là “mùa vàng” của người chăn nuôi. “Làm nông nghiệp, nhất là chăn nuôi, không có khái niệm ngày nghỉ. Nhưng cứ nhìn đàn lợn lớn từng ngày, mình thấy mọi vất vả đều xứng đáng”, Phước chia sẻ.
Phước là người con của thôn 1, xã Quỳ Châu. Trang trại của anh đặt ở bản Cằng Bài, cách nhà gần 15 km, trong đó có gần 3 km đường đồi quanh co. Mùa mưa, con đường trơn trượt; mùa nắng, bụi mù phủ kín bánh xe. Bởi vậy, có những đợt cao điểm, Phước ở lại trang trại suốt nhiều ngày để tiện theo dõi đàn vật nuôi. “Nhiều lúc ở đây còn nhiều hơn ở nhà, nên tôi coi Cằng Bài như mái nhà thứ hai của mình”, anh nói.
Ít ai biết rằng, chàng trai gắn bó với chuồng trại, cỏ voi và men vi sinh này từng là sinh viên Khoa Quản trị kinh doanh, Trường Đại học Kinh tế Huế. Tốt nghiệp năm 2016, khi nhiều bạn bè chọn ở lại thành phố tìm việc, Phước quyết định trở về quê. “Gia đình tôi làm nông, bố mẹ ngày càng lớn tuổi. Nhìn những quả đồi chủ yếu trồng keo mà hiệu quả không cao, tôi cứ nghĩ mãi: Nếu mình không về làm thì ai sẽ thay mình gánh vác?”, Phước bộc bạch.
Những ngày đầu lập nghiệp, Phước vừa chăm sóc keo, vừa vay vốn nuôi bò, nuôi dê để tạo nguồn thu. Tuy nhiên, chu kỳ quay vòng vốn dài khiến hiệu quả chưa rõ rệt. Sau nhiều lần tính toán, anh quyết định chuyển hướng sang nuôi lợn đen – giống vật nuôi bản địa phù hợp với điều kiện miền núi và được thị trường ưa chuộng.
Đổi mới tư duy, phát triển kinh tế bền vững
Khó khăn lớn nhất không nằm ở con giống mà ở thức ăn. Ở bản Cằng Bài, người dân chủ yếu nuôi vài con lợn bằng cách nấu cám thủ công. Khi mở rộng quy mô, cách làm này vừa tốn công, vừa không đáp ứng đủ nhu cầu. Nếu dùng hoàn toàn thức ăn công nghiệp, chi phí lại quá cao. “Tôi nghĩ phải tìm cách chủ động thức ăn thì mới nuôi lâu dài được”, Phước chia sẻ.
Qua tìm hiểu các mô hình trong và ngoài tỉnh, anh tiếp cận phương pháp ủ thức ăn từ cỏ voi kết hợp với bột ngô, bột cám và men vi sinh. Phước đặt mua men từ Học viện Nông nghiệp Việt Nam, nghiên cứu kỹ quy trình rồi áp dụng vào trang trại. Đồng thời, anh dành khoảng nửa héc-ta đất trồng cỏ voi để làm nguồn thức ăn thô xanh. “Lúc đầu cũng lo lắm, vì ở bản chưa ai làm theo cách này. Nhưng khi thấy đàn lợn lớn đều, ít bệnh, chi phí giảm hẳn, tôi mới thực sự yên tâm”, anh kể.
Khi bài toán thức ăn được giải quyết, năm 2019, Phước đầu tư xây dựng chuồng trại kiên cố, nuôi lợn nái sinh sản. Bình quân mỗi năm, lợn nái đẻ hai lứa, mỗi lứa từ 6 - 8 con. Lợn con nuôi đến khoảng 20 kg thì xuất bán; những con cái khỏe mạnh được giữ lại làm giống, tạo vòng sản xuất khép kín.
Có thời điểm, tổng đàn lợn của Phước lên tới gần 100 con. Trang trại đặt xa khu dân cư nên hạn chế nguy cơ dịch bệnh. Dẫu vậy, năm 2025, dịch tả lợn châu Phi vẫn xâm nhập, gây thiệt hại đáng kể. “Lúc đó tôi gần như phải làm lại từ đầu. Nhưng cũng từ cú sốc ấy, tôi rút ra bài học lớn: Làm chăn nuôi phải đặt an toàn sinh học lên hàng đầu, không được chủ quan”, Phước nói.
Sau dịch, anh gây lại đàn, siết chặt quy trình vệ sinh, tiêm phòng và kiểm soát người ra vào trang trại. Đến nay, đàn lợn đã ổn định trở lại, mang về nguồn thu trên dưới 200 triệu đồng mỗi năm. Kết hợp với gần 3 ha keo đang được chăm sóc tốt, mô hình sản xuất tổng hợp giúp gia đình Phước từng bước xây dựng sinh kế bền vững.
Nhìn về tương lai, Phước không giấu kỳ vọng: “Tôi mong muốn tiếp tục mở rộng quy mô chăn nuôi theo hướng an toàn, sạch, giữ được chất lượng thịt lợn đen bản địa. Quan trọng hơn, tôi muốn chứng minh rằng người trẻ học hành bài bản vẫn có thể sống tốt, làm giàu ngay trên quê hương mình”.
Giữa những quả đồi xanh ngắt của Cằng Bài, câu chuyện của Huỳnh Tiến Phước không chỉ là hành trình lập nghiệp của một cá nhân, mà còn là điểm sáng về tinh thần dám nghĩ, dám làm của lớp trẻ vùng cao. Từ những bước đi bền bỉ ấy, một tương lai ổn định đang dần hình thành, bắt đầu từ chính mảnh đất quê hương.
Chị Võ Lâm Phương - Bí thư Đoàn Thanh niên xã Quỳ Châu cho hay, việc lựa chọn trở về bản làng lập nghiệp của Huỳnh Tiến Phước mang ý nghĩa tích cực, góp phần lan tỏa tinh thần dám nghĩ, dám làm trong đoàn viên, thanh niên vùng cao.
“Huỳnh Tiến Phước là một trong những điển hình thanh niên làm kinh tế hiệu quả tại địa phương. Điều đáng quý là Phước được đào tạo bài bản, biết vận dụng kiến thức vào thực tiễn, mạnh dạn đổi mới tư duy sản xuất, đặc biệt là chủ động được nguồn thức ăn, giảm chi phí và rủi ro trong chăn nuôi. Thời gian tới, chúng tôi sẽ kết nối Phước với các bạn đoàn viên có nhu cầu học hỏi, đồng thời tạo điều kiện để tiếp cận các nguồn vốn, chính sách hỗ trợ thanh niên khởi nghiệp tại địa phương”, chị Lâm Phương chia sẻ.
