Mới đây, cử tri TPHCM đã gửi kiến nghị phản ánh thực trạng nguồn cung các loại vật liệu xây dựng cơ bản như cát, đá, đất đắp tại khu vực phía Nam ngày càng khan hiếm và thiếu ổn định. Tình trạng này khiến giá cả bị đẩy lên cao, ảnh hưởng trực tiếp đến người dân có nhu cầu xây dựng nhà ở, đặc biệt là những hộ bị thu hồi đất cần tái định cư, đồng thời tác động xấu đến hoạt động sản xuất kinh doanh.
Phản hồi về vấn đề này, Bộ Xây dựng cho biết thời gian qua, bộ này liên tục tham mưu Chính phủ và ban hành nhiều văn bản, công điện yêu cầu các địa phương thực hiện giải pháp bình ổn giá, khắc phục tình trạng khan hiếm để đảm bảo tiến độ công trình trên cả nước.
Để giải quyết tận gốc rễ vấn đề nguồn cung, Bộ Xây dựng đã phối hợp xây dựng Luật Địa chất và khoáng sản cùng các nghị định liên quan nhằm tháo gỡ khó khăn, rút ngắn thủ tục cấp phép và nâng công suất khai thác các mỏ vật liệu thông thường. Việc phân cấp cho chủ tịch UBND cấp tỉnh tự quyết định cấp phép khai thác khoáng sản làm vật liệu và cát biển san lấp được kỳ vọng sẽ giúp ổn định nguồn cung cho các dự án hạ tầng trọng điểm.
Bên cạnh đó, Bộ Xây dựng đang trình Chính phủ kế hoạch xây dựng cơ chế đặc thù để bảo đảm nguồn vật liệu san lấp cho các công trình trọng điểm. Đồng thời, Bộ sẽ đẩy mạnh cấp phép thăm dò, khai thác và thiết lập một hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia thống nhất về vật liệu xây dựng nhằm giải quyết căn cơ vướng mắc hiện nay.
Cùng với nỗi lo thiếu hụt nguồn cung, trong báo cáo gửi Chính phủ về tác động của biến động giá xăng dầu, Bộ Xây dựng đã cảnh báo sức ép lớn lên 44 dự án hạ tầng trọng điểm đang triển khai với tổng mức đầu tư khoảng 569.000 tỷ đồng. Trong kịch bản xấu nhất, nếu giá nhiên liệu tăng gấp đôi, dự toán các công trình giao thông có thể đội lên xấp xỉ 16%, tương đương mức chi phí phát sinh khổng lồ lên tới 42.300 tỷ đồng, gây áp lực cực lớn cho ngân sách nhà nước.
Bộ Xây dựng yêu cầu các địa phương phải ưu tiên cân đối nguồn lực hoàn thành dự án trọng điểm và chỉ đạo cập nhật giá vật liệu sát với thực tế thị trường. Chính quyền các tỉnh cần quản lý chặt chẽ doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu và vật liệu, tuyệt đối không để xảy ra tình trạng găm hàng, đầu cơ hay "thổi giá" trục lợi.
Đối với các chủ đầu tư và ban quản lý dự án, Bộ Xây dựng đề nghị phải kiểm soát chặt chẽ chi phí, chủ động đánh giá tình hình để có phương án sử dụng quỹ dự phòng một cách hiệu quả. Đặc biệt, các đơn vị cần rà soát kỹ hợp đồng trọn gói và đơn giá cố định để kịp thời phối hợp xử lý vướng mắc cho nhà thầu, qua đó đảm bảo dự án được thi công liên tục, không bị gián đoạn giữa chừng do biến động giá.
