Phản ứng ban đầu của thị trường tương đối thận trọng. Chứng khoán tăng nhẹ, giá dầu biến động mạnh, trong khi vàng được hưởng lợi như một kênh trú ẩn an toàn. Giới đầu tư phần nào “làm ngơ” trước tác động tức thời từ Venezuela, nhưng vẫn theo dõi sát diễn biến tiếp theo.
Tổng thống Donald Trump tuyên bố Mỹ sẽ tiếp quản quốc gia sản xuất dầu mỏ Nam Mỹ này, trong bối cảnh ông Maduro - người lâu nay bị Washington cáo buộc điều hành một “nhà nước ma túy” và gian lận bầu cử đang bị giam giữ tại New York để chờ các cáo buộc. Đây được xem là sự can thiệp trực diện hiếm hoi của Mỹ vào khu vực Mỹ Latinh kể từ cuộc xâm lược Panama năm 1989.
Theo các chuyên gia, diễn biến này cho thấy rủi ro địa chính trị tiếp tục chi phối các tiêu đề và tác động mạnh tới thị trường. “Nhà đầu tư đang phải đối mặt với mức độ rủi ro từ tin tức cao hơn nhiều so với thời các chính quyền Mỹ trước đây”, một nhà kinh tế nhận định.
Bất chấp căng thẳng địa chính trị, thị trường tài chính toàn cầu vẫn khởi đầu năm 2026 khá vững vàng. Hợp đồng tương lai chứng khoán Mỹ và cổ phiếu châu Á tăng điểm trong phiên đầu tuần, trong khi giá vàng bật tăng hơn 1% sau tuần giao dịch kém thuận lợi trước đó. Đồng USD cũng mạnh lên so với rổ tiền tệ chủ chốt.
Trước đó, chứng khoán Mỹ và toàn cầu đã khép lại năm 2025 gần các mức cao kỷ lục, ghi nhận mức tăng hai chữ số trong một năm đầy biến động với chiến tranh thuế quan, chính sách tiền tệ và căng thẳng địa chính trị kéo dài. Giá vàng cũng có năm tăng mạnh nhất trong 46 năm, lên các mức kỷ lục, nhờ kỳ vọng cắt giảm lãi suất của Mỹ và những điểm nóng địa chính trị liên tiếp.
Phát biểu tại họp báo vào 3/1 (giờ địa phương), ông Trump cho biết Mỹ sẽ “điều hành Venezuela cho đến khi có thể thực hiện một quá trình chuyển giao an toàn và phù hợp”, đồng thời không loại trừ khả năng sử dụng quân đội. Động thái này cũng làm nổi bật trở lại cuộc khủng hoảng nợ của Venezuela - một trong những vụ vỡ nợ chủ quyền lớn nhất thế giới vẫn chưa được giải quyết.
Chỉ vài giờ sau khi ông Maduro bị bắt, Tổng thống Trump khẳng định các công ty dầu khí Mỹ sẵn sàng chi hàng tỷ USD để khôi phục sản lượng dầu thô của Venezuela. Nếu thành hiện thực, nguồn cung tăng lên có thể giúp hạ giá năng lượng và hỗ trợ tăng trưởng kinh tế toàn cầu.
Tuy nhiên, giá dầu hiện vẫn dao động trong biên độ hẹp quanh mức 60-61 USD/thùng. Giới phân tích cho rằng việc “mở khóa” trữ lượng dầu khổng lồ của Venezuela, nếu xảy ra, sẽ cần nhiều năm. Sản lượng nước này đã suy giảm mạnh trong nhiều thập kỷ do quản lý yếu kém, cơ sở hạ tầng xuống cấp và thiếu đầu tư sau khi chính phủ quốc hữu hóa ngành dầu mỏ vào những năm 2000. Hiện chỉ còn Chevron là tập đoàn dầu khí lớn duy nhất của Mỹ đang hoạt động tại Venezuela.
Ngoài ra, các nhà đầu tư còn phải đối mặt với hàng loạt rủi ro: Vấn đề an ninh, tính pháp lý của chiến dịch bắt giữ ông Maduro, cũng như nguy cơ bất ổn chính trị kéo dài.
Theo các chiến lược gia, việc Mỹ sẵn sàng hành động đơn phương và sử dụng sức mạnh quân sự có thể khiến nhiều quốc gia gia tăng chi tiêu cho an ninh, đồng thời làm gia tăng nghi ngờ về vai trò “trú ẩn an toàn” của đồng USD và sự bền vững của các thể chế quốc tế.
Về dài hạn, một Venezuela ổn định, hiệu quả và thịnh vượng hơn có thể trở thành nguồn cung dầu mỏ quan trọng cho thế giới, qua đó hỗ trợ tăng trưởng toàn cầu. Tuy nhiên, các chuyên gia nhấn mạnh, để hiện thực hóa tiềm năng này, Venezuela cần ổn định chính trị bền vững và những khoản đầu tư rất lớn, đây là điều khó có thể đạt được trong một sớm một chiều.
