Xây dựng “màng lọc số”
Là sinh viên ngành Giáo dục Tiểu học, thường xuyên tiếp xúc với thế hệ học sinh nhỏ tuổi - những công dân số trong tương lai, bạn Nguyễn Linh Giang - Phó Chủ tịch Hội Sinh viên Việt Nam, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội cho rằng quá trình chuyển đổi số đang mở ra nhiều cơ hội phát triển cho thanh niên nhưng cũng kéo theo không ít áp lực mới.
Theo Linh Giang, bên cạnh áp lực học tập và khẳng định bản thân, một bộ phận người trẻ hiện nay còn đối mặt với áp lực đồng trang lứa và tình trạng bội thực thông tin trên không gian mạng.
Điều đáng lo ngại là nhiều bạn trẻ dù có năng lực chuyên môn nhưng vẫn thiếu một “màng lọc” đủ vững để tiếp nhận thông tin, giữ gìn bản sắc và hội nhập đúng hướng. Với sinh viên sư phạm, áp lực ấy càng rõ nét hơn khi vừa phải trau dồi kỹ năng nghề nghiệp truyền thống, vừa thích ứng nhanh với yêu cầu chuyển đổi số trong Chương trình Giáo dục phổ thông mới.
“Tôi cho rằng hội nhập hôm nay không chỉ là tiếp cận tri thức mới hay làm chủ công nghệ, mà còn là khả năng giữ được bản sắc và bản lĩnh của mình giữa một thế giới biến động rất nhanh. Nếu thiếu khả năng chọn lọc thông tin và định hình giá trị cá nhân, người trẻ rất dễ hòa nhập nhưng khó giữ được mình”, Linh Giang chia sẻ.
Từ góc nhìn đó, Linh Giang gửi tới Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ XIII hiến kế về “Chiến dịch định hình màng lọc số và kỹ năng toàn cầu cho thanh niên”. Nữ sinh kỳ vọng tổ chức Đoàn - Hội sẽ tiên phong xây dựng “sức đề kháng số”, giúp người trẻ nâng cao khả năng chọn lọc thông tin, giữ vững bản lĩnh và củng cố nền tảng văn hóa trên không gian mạng.
Bên cạnh đó, Linh Giang cũng đề xuất đẩy mạnh số hóa các chương trình nâng cao năng lực ngoại ngữ và kỹ năng mềm theo hướng thực tiễn hơn, đặc biệt dành cho đoàn viên ở vùng sâu, vùng xa, vùng khó khăn.
Những mô hình như “Gieo chữ số” để sinh viên sư phạm có thể tham gia dạy học trực tuyến và chia sẻ tài nguyên giáo dục, góp phần lan tỏa tri thức rộng hơn, đồng thời tạo ra sự công bằng hơn trong tiếp cận giáo dục cho trẻ em và thanh niên vùng biên giới, hải đảo.
“Muốn người trẻ hội nhập vững vàng, trước hết phải có đủ năng lực để chọn lọc thông tin, thích ứng với thay đổi và giữ được bản sắc của mình. Nếu tổ chức Đoàn - Hội trở thành nơi kiến tạo những nền tảng chung về tri thức, kỹ năng và cơ hội, người trẻ sẽ có thêm hành trang để phát triển toàn diện, tự tin hội nhập và đóng góp nhiều hơn cho cộng đồng, đất nước”, Linh Giang gửi gắm.
Mở ra không gian kết nối thực chất trong giáo dục
Từng nhiều lần tham gia nghiên cứu khoa học và hoạt động phong trào, bạn Nguyễn Thị Hoài Tâm - Ủy viên Ban chấp hành Đoàn Đại học Trà Vinh, sinh viên Khoa Xây dựng, Trường Kỹ thuật và Công nghệ, Sinh viên 5 tốt cấp Trung ương năm học 2024 - 2025, cho rằng, trong giai đoạn tới, tổ chức Đoàn cần ưu tiên tạo ra những cơ chế kết nối thực chất để đồng hành cùng thanh niên.
Là sinh viên khối kỹ thuật, Hoài Tâm gửi tới Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ XIII hiến kế xây dựng hệ sinh thái kết nối giữa thanh niên, cựu sinh viên, doanh nghiệp và chuyên gia nhằm tạo môi trường đồng hành dài hạn trong học tập, nghiên cứu và phát triển nghề nghiệp.
“Là sinh viên ngành xây dựng, tôi hiểu tri thức chỉ thực sự có giá trị khi đi vào thực tiễn. Một bản thiết kế tốt không chỉ nằm trên giấy mà phải trở thành công trình phục vụ con người. Thanh niên hôm nay cũng vậy, không chỉ học để biết mà cần học để làm, để tạo ra giá trị”, Hoài Tâm chia sẻ.
Từ trải nghiệm của bản thân, nữ sinh nhận thấy điều người trẻ thiếu hiện nay không hẳn là thông tin mà là những kết nối chất lượng và cơ hội tiếp cận thực tế. Nhiều sinh viên dù học tốt vẫn thiếu cơ hội tiếp cận doanh nghiệp, thiếu người định hướng và môi trường để biến ý tưởng thành sản phẩm cụ thể, trong khi nguồn lực từ cựu sinh viên, doanh nghiệp và chuyên gia vẫn chưa được khai thác hiệu quả.
Tổ chức Đoàn - Hội cần đồng thời hình thành ngân hàng đề bài thực tiễn để tập hợp những bài toán từ doanh nghiệp, địa phương và cộng đồng để sinh viên đăng ký nghiên cứu, phát triển giải pháp dưới sự hướng dẫn của giảng viên và chuyên gia.
Theo nữ sinh, đây là hai hướng đi cần thiết để rút ngắn khoảng cách giữa giảng đường và thực tế sản xuất, giúp tri thức của sinh viên không chỉ dừng lại ở lý thuyết mà có cơ hội chuyển hóa thành giá trị cụ thể cho xã hội.
"Tôi tin rằng khi tổ chức Đoàn làm tốt vai trò kết nối người đi trước với người đi sau, kết nối giảng đường với thực tiễn sản xuất và đời sống, thanh niên sẽ có thêm nhiều cơ hội để học tập, sáng tạo và phát triển. Đây cũng là cách để tổ chức Đoàn - Hội tiếp tục khẳng định vai trò là người bạn đồng hành tin cậy của thanh niên trong thời kỳ chuyển đổi số và hội nhập quốc tế”, nữ sinh chia sẻ.
