Tiếp thêm nghị lực nơi tuyến đầu biên cương
7 giờ sáng ngày 9/4, từ xã Mường Tè (Lai Châu), đoàn xe của “Hành trình Từ Trái Tim” bắt đầu lăn bánh. Hơn 200 km phía trước không phải là quãng đường bình thường. Đó là hành trình men theo những cung đường tuần tra biên giới uốn lượn, ôm trọn những sườn núi cao chìm trong mây trắng.
Để lên được Sì Lở Lầu, những chiếc xe của đoàn phải leo dốc; một bên là núi cao, một bên là vực sâu hun hút, phía trên là tầng tầng lớp lớp núi non. Theo tiếng của người Dao, Sì Lờ Lầu hoặc Sì Lở Lầu có nghĩa là “12 con dốc”, “12 tầng dốc”. Tên gọi này mô tả đặc điểm địa hình hiểm trở, quanh co, cao chót vót của vùng biên giới tỉnh Lai Châu.
Từ chân dốc xã Vàng Ma Chải, đoàn xe bắt đầu cuộc “leo trời”. Những con dốc xếp chồng lên nhau, lớp nọ tiếp lớp kia, kéo dài tưởng như không dứt. Khi đặt chân tới Sì Lở Lầu, độ cao gần 2000m so với mực nước biển. Đó là một trong những chặng đường gian nan nhất của hành trình.
13 giờ trưa, đoàn đến Đồn Biên phòng Sì Lờ Lầu, vừa đến nơi, việc đầu tiên của đoàn là nghiêm trang bước đến bia tưởng niệm các liệt sĩ đã anh dũng hy sinh bảo vệ từng tấc đất biên cương vào tháng 2/1979. Trong không gian yên tĩnh, trang nghiêm, các thành viên trong đoàn dâng hương tưởng niệm 27 anh hùng liệt sĩ đã ngã xuống trong cuộc chiến tranh bảo vệ biên giới phía Bắc.
Không có tiếng nói lớn, không có âm thanh ồn ào. Chỉ có khói hương bay lên chậm rãi. Những câu chuyện về sự hy sinh được nhắc lại, khiến không khí chùng xuống. Đó không chỉ là ký ức, mà là lời nhắc về cái giá của hòa bình và cũng là lời nhắc về trách nhiệm giữ gìn từng tấc đất nơi biên cương.
Dâng hương các anh hùng liệt sĩ xong, các thành viên “Hành trình Từ Trái Tim” bước vào hoạt động giao lưu ý nghĩa. Trong không khí ấm cúng nơi “đỉnh trời”, Trung tá Phạm Quốc Thắng, Đồn trưởng Đồn Biên phòng Sì Lờ Lầu, không giấu được xúc động nói: “Những cuốn sách trong Tủ sách đổi đời không chỉ là quà tặng, mà còn là nguồn động viên rất lớn đối với anh em chúng tôi”.
Ở nơi quanh năm mây mù bao phủ, những trang sách trở thành thứ tài sản đặc biệt. Không phải để cất giữ, mà để lan tỏa. Không phải để đọc qua, mà để giữ lại như một phần hành trang tinh thần. “Những cuốn sách sẽ được gìn giữ, lan tỏa, trở thành hành trang quý giá cho mỗi người lính trong hành trình bảo vệ biên cương”, Trung tá Thắng nói thêm.
Giữa biên cương xa xôi, nơi mỗi ngày đều phải đối diện với gian khó, tri thức không chỉ giúp người lính vững vàng hơn trong suy nghĩ, mà còn tiếp thêm sức mạnh để họ bám trụ, không lùi bước. Theo Trung tá Thắng, Đồn Biên phòng Sì Lờ Lầu hiện quản lý hơn 29,4 km đường biên, phụ trách 10 bản, trong đó có 8 bản giáp biên. Địa bàn chủ yếu là đồng bào dân tộc Dao và Hà Nhì sinh sống.
Khắc nghiệt là điều dễ nhận thấy, nhưng phía sau đó là một nhịp sống bền bỉ. Những người lính ngày đêm chắc tay súng, giữ vững chủ quyền. Không chỉ là “lá chắn thép” nơi biên cương, họ còn là chỗ dựa của người dân. Những đứa trẻ được nhận nuôi trong các chương trình “Con nuôi đồn biên phòng”, “Nâng bước em tới trường” lớn lên trong tình thương của những “người cha áo lính”.
Giữa hàng ngũ những người lính, có một gương mặt trẻ, là học viên Zơ Râm Dũng, Trường Cao đẳng Biên phòng, đang thực tập tại đồn. Cầm trên tay cuốn sách trong Tủ sách đổi đời vừa nhận, Dũng cho biết đây là lần đầu tiên trong gần một tuần thực tập, em được tham gia một chương trình ý nghĩa như vậy.
Sinh ra ở TP Đà Nẵng, Dũng chọn con đường trở thành người lính, một lựa chọn không dễ dàng. Từ giảng đường đến vùng biên xa xôi, từ khí hậu quen thuộc đến nơi lạnh giá, tất cả đều là thử thách. “Những cuốn sách là bạn đồng hành của em”, Dũng nói. Là học viên, không thường xuyên sử dụng điện thoại thông minh, nên sách trở thành thứ gần gũi nhất. “Những trang sách giúp em có thêm động lực để theo đuổi ước mơ lập thân – kiến quốc của một người lính nơi tuyến đầu.
Gieo hạt mầm khát vọng cho thế hệ trẻ tương lai
Rời đồn biên phòng, hành trình tiếp tục đến Trường THCS Sì Lở Lầu – nơi có 531 học sinh đồng bào dân tộc đang theo học. Ngôi trường nằm giữa vùng cao, nơi điều kiện còn nhiều thiếu thốn. Thầy Đạm Mạnh Hùng, Phó Hiệu trưởng nhà trường, bày tỏ lời cảm ơn tới đoàn “Hành trình Từ Trái Tim”. Trường ở vùng sâu, vùng xa, điều kiện còn nhiều khó khăn. Các em có ý thức học tập tốt nhưng cơ sở vật chất còn hạn chế.
Trong dịp này, chương trình trao tặng những cuốn sách kể về các câu chuyện lập thân – kiến quốc, giúp các em có thêm nghị lực vươn lên, có thêm động lực học tập và phát triển. “Nhà trường hiện vẫn còn thiếu giáo viên, nhưng các thầy cô rất tâm huyết, vượt qua khó khăn để hoàn thành tốt công tác giáo dục. Các thầy cô tranh thủ thời gian buổi tối để ôn tập cho các em. Năm vừa qua, nhà trường đã có 4 học sinh giỏi cấp tỉnh”, thầy Hùng chia sẻ.
Theo thầy Hùng, sách vở, tài liệu tham khảo tại trường còn rất hạn chế. Để đảm bảo đủ sách giáo khoa cho học sinh, nhà trường đã phải vận động các nguồn hỗ trợ. Hiện nay, các em đã có đủ sách giáo khoa, nhưng sách tham khảo và kỹ năng sống vẫn còn thiếu.
Việc Hành trình trao tặng những cuốn sách trong Tủ sách đổi đời sẽ là nguồn tài liệu bổ ích, giúp các em có thêm trải nghiệm xã hội, nâng cao kỹ năng sống. “Nhà trường thường xuyên tổ chức các hoạt động ngoại khóa như thăm đồn biên phòng, trải nghiệm cuộc sống người lính, đặc biệt là tham quan đường biên, mốc giới để hun đúc lòng tự hào dân tộc, giúp các em trân trọng từng tấc đất biên giới quê hương”, thầy Hùng nói.
Dù điều kiện còn nhiều khó khăn, nhà trường vẫn nỗ lực xây dựng môi trường học tập tốt, phấn đấu khoảng 40% học sinh lớp 9 đỗ vào các trường THPT dân tộc nội trú; khoảng 20% học sinh theo học nghề. Trong lớp học vùng cao, em Lù Mè Chì, học sinh lớp 9, là một tấm gương vượt khó.
Bố mất sớm, mẹ một mình làm nương rẫy nuôi ba chị em ăn học. Dù hoàn cảnh khó khăn, em vẫn nỗ lực học tập và đạt danh hiệu học sinh giỏi trong năm học 2025–2026, cũng như học kỳ I năm học này.
Ước mơ của Chì là trở thành giáo viên mầm non, để quay về giúp đỡ trẻ em vùng cao. “Quê hương em dù đã có những đổi thay nhưng vẫn còn nhiều khó khăn. Trẻ em mầm non là vất vả nhất, nên em muốn trở thành cô giáo để giúp các em phát triển cả thể chất và tinh thần từ nhỏ”, Chì chia sẻ.