Bác sĩ mổ không ngơi tay
Sáng mùng 5 Tết, trong khi phố phường Hà Nội vẫn còn vương sắc xuân, hành lang Khoa Cấp cứu Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức đã đặc quánh mùi thuốc sát trùng và tiếng bước chân vội vã. Bảng điện tử nhấp nháy liên tục tên bệnh nhân mới. Trên băng ca, những gương mặt còn chưa kịp hết men rượu, những cánh tay băng bó, những đôi mắt sưng nề vì pháo nổ… Tết ở đây được đo bằng nhịp tim monitor và ánh đèn phòng mổ không tắt.
Bác sĩ chuyên khoa 2 Trần Tuấn Anh, Phó Trưởng Khoa Phẫu thuật Nhiễm khuẩn, Phó Trưởng tua trực cấp cứu Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức cho biết trong 8 ngày nghỉ Tết (từ sáng 14/2 đến sáng 21/2), bệnh viện tiếp nhận 796 ca khám, cấp cứu.
Trong đó, tai nạn giao thông chiếm 372 ca, gần một nửa tổng số bệnh nhân; tai nạn sinh hoạt 225 ca; 28 trường hợp do pháo nổ (pháo hoa, pháo tự chế) và 5 ca liên quan vũ khí, vật liệu tự chế.
Mỗi ngày trung bình khoảng 46 nạn nhân tai nạn giao thông nhập viện. Một số trường hợp phải làm xét nghiệm nồng độ cồn phục vụ điều trị.
Sáng mùng 5 Tết, các bác sĩ tiếp nhận bệnh nhân Nguyễn Văn L. (69 tuổi, Sóc Sơn, Hà Nội) trong tình trạng đa chấn thương nặng sau va chạm giao thông khi đi xe máy điện. Người bệnh có tiền sử nghiện rượu, vừa được hồi sức tích cực vừa tiến hành các xét nghiệm cần thiết.
Người thân ông lặng lẽ đứng nép vào tường, ánh mắt dõi theo từng cử động của bác sĩ. Một người phụ nữ trung niên chắp tay liên tục, miệng khấn khẽ. Điện thoại reo không ngớt, đầu dây bên kia là họ hàng hỏi tin trong nỗi lo lắng nghẹn giọng. Tết của họ khép lại từ khoảnh khắc cánh cửa phòng cấp cứu đóng sập.
Không khí trong buồng mổ căng như dây đàn. Bác sĩ trao đổi ngắn gọn, dứt khoát. Điều dưỡng kiểm tra lại từng chỉ số, từng dụng cụ. Những đôi mắt thâm quầng sau nhiều đêm trực vẫn ánh lên sự tập trung tuyệt đối. Ngoài kia, tiếng pháo hoa đã lùi xa, nhưng ở đây, từng giây đều là cuộc chạy đua giữ lại sự sống.
Dù số ca chấn thương vẫn cao, bệnh viện ghi nhận tín hiệu tích cực: chưa xảy ra quá tải cấp cứu và số ca tai nạn giao thông, tai nạn sinh hoạt, pháo nổ đều giảm nhẹ so với cùng kỳ năm trước. Đáng chú ý, không ghi nhận trường hợp nhập viện do đánh nhau, ngộ độc thực phẩm hay xuất huyết tiêu hóa.
Tuy vậy, các ca pháo nổ vẫn để lại nhiều ám ảnh. Theo bác sĩ Tuấn Anh, phần lớn bệnh nhân là người trẻ, nhập viện với tổn thương nặng ở mắt, mặt cổ và đặc biệt là hai bàn tay. Có trường hợp dù phẫu thuật tối đa vẫn không thể bảo tồn chi thể, nguy cơ tàn phế suốt đời.
Trong 8 ngày Tết, bệnh viện đã thực hiện 179 ca phẫu thuật, gồm 143 ca mổ cấp cứu chấn thương và 36 ca khác. Có 7 trường hợp tiên lượng rất nặng, gia đình xin đưa về. Mỗi tua trực Tết bố trí hơn 200 y bác sĩ và nhân viên y tế thường trực 24/24 giờ.
A9 Bạch Mai quá tải vì bệnh nội khoa
Trái với Bệnh viện Việt Đức – nơi chủ yếu tiếp nhận chấn thương, Trung tâm Cấp cứu A9 (Bệnh viện Bạch Mai) lại đối mặt làn sóng bệnh nội khoa sau Tết.
Sáng mùng 5 Tết, khu vực tiếp nhận đã kín bệnh nhân từ rất sớm. Nhiều ca được chuyển tuyến trong tình trạng nguy kịch. Các ê kíp liên tục phân loại, cấp cứu, hội chẩn ngay tại giường bệnh. Không khí khẩn trương bao trùm các buồng điều trị, nhiều bác sĩ gần như không rời vị trí làm việc.
ThS Lê Quang Trí, Điều dưỡng trưởng Trung tâm Cấp cứu A9, cho biết từ mùng 2 Tết lượng bệnh nhân tăng nhanh. Ngày thường trung tâm tiếp nhận khoảng 300 lượt cấp cứu, nhưng dịp nghỉ lễ lên tới gần 400 ca/ngày, trong đó nhiều bệnh nhân cần hồi sức tích cực.
Tai nạn giao thông có xu hướng giảm, song bệnh lý nội khoa tăng mạnh, nổi bật là viêm tụy cấp và xuất huyết tiêu hóa. Khoảng 60% ca viêm tụy cấp liên quan rượu bia và bệnh nền mạn tính.
Trong guồng quay ấy, có những cuộc gọi video chớp nhoáng giữa giờ nghỉ ngắn ngủi. Một bác sĩ tranh thủ vài phút nhìn con qua màn hình điện thoại, dặn “ngoan nhé, bố trực xong sẽ về”. Một điều dưỡng trẻ cười gượng khi đồng nghiệp hỏi đã kịp về chúc Tết cha mẹ chưa. Nhiều người chấp nhận “ăn Tết muộn”, gác lại mâm cơm sum vầy để ở lại bệnh viện.
Ở phòng hồi sức, khi nhịp tim bệnh nhân dần ổn định, một bác sĩ khẽ thở phào. Ngoài hành lang, người nhà òa khóc vì nghe tin người nhà tạm qua nguy kịch. Khoảnh khắc ấy, không có pháo hoa, không có phong bao lì xì, chỉ có sự nhẹ nhõm lặng lẽ lan ra giữa những gương mặt mệt nhoài.
Tính đến hết mùng 5, toàn Bệnh viện Bạch Mai có khoảng 2.000 bệnh nhân điều trị nội trú, cao gấp đôi cùng kỳ năm trước. Trước áp lực lớn, bệnh viện phát công văn hỏa tốc, huy động 50–70% nhân lực làm việc gần như ngày thường, mở thêm hai phòng khám để giảm tải khu tiếp đón.
Riêng Trung tâm Cấp cứu A9 bố trí khoảng 80 cán bộ, bác sĩ và học viên thay phiên trực liên tục. Tại Khoa Hồi sức tích cực Thần kinh, nhân lực cũng được tăng cường tới 70% để sẵn sàng xử trí các tình huống khẩn cấp.
“Trực chiến” suốt kỳ nghỉ
PGS.TS Nguyễn Văn Chi, chuyên gia cấp cứu hồi sức, nguyên Giám đốc Trung tâm Cấp cứu A9 cho biết, các giáo sư, chuyên gia đầu ngành và lãnh đạo bệnh viện thường xuyên có mặt để tham gia hội chẩn những ca khó. Nhiều cuộc hội chẩn liên khoa, thậm chí toàn viện, được tổ chức khẩn trương nhằm bảo đảm hiệu quả điều trị.
Theo ông, trong những ngày Tết, Giám đốc bệnh viện vẫn trực tiếp kiểm tra công tác khám chữa bệnh và tham gia hội chẩn ca nặng. Tinh thần chung của đội ngũ y tế là “ăn Tết muộn”, đặt sự an toàn của người bệnh lên hàng đầu.
Lãnh đạo bệnh viện khẳng định, trực Tết được xác định là nhiệm vụ “trực chiến”, không cho phép chủ quan hay bị động. Bệnh viện quán triệt mục tiêu bảo đảm đầy đủ thuốc, máu, vật tư, duy trì hệ thống cấp cứu – hồi sức – phẫu thuật 24/24, đồng thời bảo đảm an ninh, an toàn cho người bệnh.
Kỷ luật trực được duy trì ở 4 cấp từ lãnh đạo, chuyên môn, điều dưỡng đến hậu cần, bảo đảm chỉ huy xuyên suốt. Nguyên tắc “không từ chối cấp cứu, không đùn đẩy người bệnh, không để xảy ra sai sót chủ quan” được nhấn mạnh, cùng phương châm xử trí trước, hoàn tất thủ tục sau, tuyệt đối không để người bệnh thiệt thòi trong những ngày đầu xuân.
Tết trong bệnh viện là vậy, không rộn ràng nhưng đầy trách nhiệm. Khi phố xá chìm trong những cuộc vui đầu xuân, hàng trăm y bác sĩ, điều dưỡng vẫn “trực chiến” 24/24 giờ, giữ vững nguyên tắc không từ chối cấp cứu, không đùn đẩy người bệnh.
Có những mùa xuân, họ không ở bên gia đình những ngày Tết nhưng chính sự hi sinh thầm lặng ấy đã giữ lại biết bao mùa xuân khác cho người bệnh. Và giữa ánh đèn phòng cấp cứu trắng lạnh, tinh thần nghề y vẫn âm thầm thắp lên một thứ ánh sáng ấm áp của trách nhiệm và lòng nhân ái.