Bộ Tư pháp và thành phố Hà Nội đang phối hợp xây dựng dự án Luật Thủ đô (sửa đổi) với nhiều điểm mới nhằm thể chế các chủ trương của Đảng, đáp ứng yêu cầu thực tiễn của Thủ đô.
Theo đánh giá, nội dung về quản lý, sử dụng đất đai có nhiều điểm mới và được dư luận đặc biệt quan tâm. Cụ thể, dự thảo luật quy định theo hướng đẩy mạnh phân quyền, phân cấp cho thành phố được chủ động ban hành thêm một số biện pháp nhằm phát huy hiệu quả công tác quản lý, sử dụng đất đai.
Dự thảo luật phân quyền cho HĐND thành phố ban hành nguyên tắc quản lý, sử dụng khoảng không và không gian ngầm để xác định quyền sử dụng đất và điều kiện để cấp giấy phép xây dựng; các quy định về quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch xây dựng; ranh giới chiều cao, độ sâu của công trình theo từng ô quy hoạch.
Dự thảo luật cũng quy định một số nguyên tắc bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất nhằm tạo cơ chế linh hoạt, bảo đảm quyền, lợi ích của Nhà nước, người dân. Ví như giao đất có cùng mục đích sử dụng với loại đất thu hồi; không có đất thì bồi thường bằng tiền; nếu hộ gia đình, cá nhân có nhu cầu và địa phương có điều kiện về quỹ đất thì có thể bồi thường bằng đất khác mục đích sử dụng với đất bị thu hồi...
Dự thảo luật phân quyền cho HĐND, UBND thành phố trong việc chuyển mục đích sử dụng đất nhằm đơn giản hoá trình tự, thủ tục, tạo sự chủ động, linh hoạt cho Hà Nội. Bên cạnh đó, dự thảo luật cũng cho phép Thủ đô được thành lập mới doanh nghiệp do Thủ đô nắm giữ 100% vốn điều lệ nhằm thực hiện trách nhiệm quản lý, khai thác quỹ đất của Thủ đô.
Phát triển các khu nhà ở xã hội tập trung
Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số quy định về phát triển nhà ở trên địa bàn Thủ đô. Trong đó, quy định định hướng phát triển nhà ở theo mô hình căn hộ chung cư phù hợp điều kiện đất đai, dân cư Thủ đô.
Theo dự thảo luật, thành phố sẽ phát triển các khu nhà ở xã hội tập trung theo hướng văn minh, hiện đại, đồng bộ hạ tầng; bảo đảm tỷ lệ quỹ nhà ở xã hội theo quy định và chương trình, kế hoạch phát triển nhà ở được phê duyệt.
Giai đoạn 2026-2030, thành phố dự kiến triển khai 148 dự án đầu tư xây dựng nhà ở xã hội với tổng diện tích sử dụng đất hơn 568ha, cung cấp khoảng 135.600 căn hộ.
Hiện nay, trên địa bàn thành phố mới có 1 dự án khu nhà ở xã hội tập trung. Đó là dự án Tiên Dương Park City với tổng diện tích khoảng 45 ha. Dự án gồm 3.530 căn hộ, trong đó 3.103 căn nhà xã hội, 427 căn chung cư thương mại và 99 nhà thấp tầng, dự kiến hoàn thành năm 2030.
Bên cạnh đó, thành phố sẽ bố trí quỹ đất tương ứng 20% đất ở trong các dự án đầu tư xây dựng nhà ở thương mại thay thế; cho phép nộp tiền tương ứng với quỹ đất 20% để phát triển nhà ở xã hội trong dự án đầu tư xây dựng nhà ở thương mại có quy mô từ 2- 10 ha. Nguồn tiền này sẽ được nộp vào Quỹ đầu tư phát triển thành phố để hỗ trợ, cho vay ưu đãi phát triển nhà ở xã hội.
Ngoài ra, dự thảo luật cũng phân quyền cho HĐND thành phố ban hành một số chính sách, biện pháp liên quan đến đầu tư, xây dựng, quản lý, phát triển nhà ở, nhất là cải tạo nhà ở cũ.