“Soi” tiến độ kiểm kê theo tuần
Bộ Tài chính cho biết, mục tiêu tổng kiểm kê lần này nhằm xác định đầy đủ số lượng, cơ cấu, hiện trạng, giá trị tài sản công. Bức tranh tài sản công trên cả nước sẽ góp phần sắp xếp, khai thác, sử dụng hiệu quả nguồn lực công sau khi bộ máy hành chính tinh gọn, mô hình chính quyền 2 cấp vận hành thống nhất. Ngày 31/3, dự kiến các đơn vị phải hoàn tất báo cáo.
Trao đổi với Tiền Phong, ông Nguyễn Tân Thịnh, Cục trưởng Cục Quản lý Công sản (Bộ Tài chính) cho biết, cuộc kiểm kê được thực hiện theo mô hình tổ chức bộ máy sau sắp xếp. Đối tượng kiểm kê thay đổi, tài sản công sẽ gắn với các xã, tỉnh mới. UBND các tỉnh trực tiếp tổng hợp thông tin tài sản công từ cấp xã, thay vì cấp huyện như trước đây. Vì vậy, số lượng báo cáo từ cấp xã tăng lên.
“Cuộc kiểm kê tài sản công này sẽ phác thảo bức tranh chi tiết với bộ dữ liệu mới nhất về tài sản công của cơ quan đơn vị, tài sản kết cấu hạ tầng. Đặc biệt, mỗi tài sản công sẽ được định danh bằng mã QR, gồm thông tin: nguyên giá, giá trị đến hiện tại, năm đưa vào sử dụng, có bị tác động thiên tai hay không…”, ông Thịnh nói.
Theo ông Thịnh, sau tổng kiểm kê, tài sản công sẽ được quản lý bằng dữ liệu. “Dịp này, 20 nhóm loại tài sản được kiểm kê. Trong đó, nhiều nhất tài sản công ở hành chính trụ sở công, ô tô máy móc thiết bị khác 18 loại kết cấu hạ tầng như: đường bộ, đường sắt, hàng không…”, ông Thịnh nói.
Chỉ tính riêng tài sản công là kết cấu hạ tầng, đến cuối năm 2025, cả nước có hơn 80.000 đơn vị quản lý 19 loại tài sản với tổng giá trị gần 12 triệu tỷ đồng. Trong đó, tài sản cố định tại cơ quan tổ chức chiếm 58,6% tổng giá trị, hạ tầng đường bộ chiếm 33% giá trị. Các tài sản còn lại chỉ dưới 1% tổng giá trị tài sản.
Lộ diện đơn vị chậm báo cáo
Để “thúc” tiến độ kiểm kê tài sản công, mỗi tuần, Bộ Tài chính công khai 2 lần kết quả báo cáo (định kỳ vào thứ 3 và thứ 6). Việc công khai tiến độ được thực hiện nhằm bảo đảm hoàn thành công tác tổng kiểm kê tài sản công tại các cơ quan, tổ chức, đơn vị và tài sản kết cấu hạ tầng do Nhà nước đầu tư, quản lý theo đúng kế hoạch và yêu cầu đề ra.
Việc yêu cầu báo cáo tiến độ 2 lần/tuần không chỉ là giải pháp kỹ thuật nhằm cập nhật dữ liệu, mà đang trở thành “tấm gương” phản chiếu rõ mức độ vào cuộc của từng bộ, ngành, địa phương. Mọi sự chậm trễ, thiếu chủ động hay né tránh trách nhiệm đều có thể bị nhận diện gần như ngay lập tức.
Từ các số liệu mới nhất, quá trình kiểm kê tài sản công đã lộ rõ điểm nghẽn. Tính tới kỳ công bố tiến độ kiểm kê ngày 16/3, vẫn còn đơn vị chưa đăng ký đối tượng kiểm kê; một số bộ, ngành, địa phương chưa hoàn tất việc đăng ký. Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam, Hội Nhà văn Việt Nam, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam chưa gửi báo cáo đối với tài sản cố định. Có 25 bộ ngành, địa phương có tỷ lệ gửi báo cáo ở mức thấp hơn bình quân cả nước.
Thậm chí, có đơn vị chưa truy cập hệ thống để thực hiện báo cáo tiến độ, cho thấy mức độ chậm trễ không chỉ nằm ở khâu tổng hợp số liệu mà còn ở ý thức triển khai ban đầu.
Danh sách các đơn vị chậm tiến độ trải rộng ở nhiều cấp, từ cơ quan trung ương đến địa phương, từ tổ chức chính trị - xã hội đến các đơn vị sự nghiệp. Điều này cho thấy công tác kiểm kê tài sản công - vốn được xác định là nhiệm vụ trọng tâm, có tính nền tảng trong quản lý tài chính công - vẫn chưa được thực hiện đồng đều.
Việc công khai danh sách chậm tiến độ theo chu kỳ ngắn đã tạo ra áp lực trực tiếp lên các cơ quan, đơn vị liên quan. Áp lực không chỉ đến từ cơ quan quản lý cấp trên, mà còn từ dư luận và chính các đơn vị đồng cấp, khi kết quả được đặt lên “bàn cân” so sánh công khai.
Ở góc độ quản lý, việc “soi” tiến độ hai lần mỗi tuần còn giúp cơ quan điều hành kịp thời phát hiện những vướng mắc phát sinh trong quá trình triển khai. Những đơn vị chậm có thể được nhắc nhở, đôn đốc ngay, thay vì để tồn đọng kéo dài. Dữ liệu cập nhật liên tục cũng là cơ sở quan trọng để đánh giá thực chất mức độ hoàn thành nhiệm vụ của từng cơ quan, gắn với trách nhiệm của người đứng đầu.
Theo GS. Đặng Hùng Võ, nguyên Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường (nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường), sau khi kiểm kê tài sản công, cơ quan chức năng cần có giải pháp xử lý với tài sản dôi dư. Theo ông Võ, các nước thường đấu giá tài sản công dôi dư, tạo nguồn lực cho phát triển.
Bộ Tài chính cho biết, đến nay 34 địa phương trên cả nước đã hoàn thành việc sắp xếp, xử lý các cơ sở nhà, đất thuộc phạm vi quản lý sau khi thực hiện sắp xếp tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính. Tổng cộng 25.885 cơ sở nhà, đất đã được xử lý, bảo đảm 100% cơ sở đều có chủ thể chịu trách nhiệm quản lý, sử dụng, khai thác hoặc xử lý theo đúng quy định.
