Vé máy bay tăng, khách sạn khó đặt
Qua khảo sát trong hai tuần đầu tháng 4, mức giá vé máy bay nội địa đã chạm đến mức cao bất thường. Chặng Hà Nội - Phú Quốc dao động từ 4,3-5,5 triệu đồng một chiều, vé khứ hồi có thể lên tới 7,8-9 triệu đồng, tăng khoảng 1,2-1,9 triệu đồng so với trước đó. Các tuyến Hà Nội - Nha Trang hay Hà Nội - Đà Nẵng cũng ghi nhận mức tăng 13-25% so với cùng kỳ.
Ông Bùi Thanh Tú, Giám đốc Marketing công ty Best Price nhận định, giá vé đang chịu “tác động kép từ mùa cao điểm và nhiên liệu”, khiến chi phí du lịch của khách lẻ tăng rõ rệt, đặc biệt với gia đình đông người.
“Các công ty có thể tối ưu chi phí ở một số khâu, nhưng mức tăng chung của thị trường là điều khó tránh. Cuối cùng người tiêu dùng vẫn là bên chịu tác động trực tiếp”, ông Tú nói.
Để né việc giá vé máy bay tăng cao, một bộ phận du khách có xu hướng chuyển sang đi tàu hỏa hoặc sử dụng ô tô cá nhân để giảm chi phí.
Tuy nhiên, sự dịch chuyển này đồng thời tạo ra áp lực mới lên các loại hình vận tải khác. Ngành đường sắt rơi vào tình trạng khan hiếm vé, đặc biệt ở các tuyến Hà Nội - Đà Nẵng và TPHCM - Nha Trang; chưa kể, giá dịch vụ tại các điểm đến gần cũng tăng do lượng khách dồn về.
Vào ngày 10/4, hệ thống đặt phòng ở Lô Lô Chải thông báo, toàn thôn hiện chỉ còn 4 phòng dư. Tương tự, Cát Bà, Sầm Sơn cũng diễn ra tình trạng “khách đặt phòng phải chuyển tiền ngay, không giữ chỗ” vì lượng khách tăng đột biến trong những ngày cận nghỉ lễ.
Phú Quốc, Nha Trang, Ðà Nẵng, Ðà Lạt đều “nóng”
Phú Quốc năm nay tiếp tục là tâm điểm của nghịch lý du lịch thời vụ. Vé máy bay tăng cao khiến nhiều người chùn bước, nhưng lượng khách đổ về các điểm du lịch vẫn lớn. Trung bình vé khứ hồi đến đảo ngọc dịp lễ dao động từ khoảng 6,9-8,6 triệu đồng từ các thành phố lớn. Nếu một gia đình 4 người đi nghỉ vào dịp này, riêng tiền vé đã lên tới ba bốn chục triệu đồng.
Tất nhiên, đến thời điểm này, nhiều du khách vẫn chấp nhận mức giá cao, “phải đến Phú Quốc bằng mọi cách” như một bài đăng đang thu hút cả trăm nghìn lượt tương tác trên mạng.
Cùng với sự thay đổi sớm của thời tiết, tâm lý đi nghỉ tránh nóng của người dân cũng bị thúc đẩy. Ngoài Phú Quốc, giá vé đến Nha Trang đã tăng lên gần 7 triệu đồng/chiều/ ở một số chặng.
Các khách sạn ven biển tại Đà Nẵng và Nha Trang ghi nhận công suất phòng tăng nhanh ngay từ đầu tháng 4, nhiều khách sạn 4 đến 5 sao ở khu vực trung tâm và dọc các trục ven biển như Võ Nguyên Giáp, Trần Phú đã kín phòng trước kỳ nghỉ từ 3 đến 4 tuần, đặc biệt ở các khung ngày cao điểm từ 29/4 đến 2/5.
Một số cơ sở lưu trú còn lại chủ yếu là phòng hạng cao với giá tăng 20-40% so với ngày thường, hoặc các khách sạn ở vị trí xa trung tâm.
Ở phía Bắc, các điểm như Sa Pa, Hạ Long, Ninh Bình cũng ghi nhận lượng khách tăng mạnh, kéo theo giá dịch vụ leo thang.
Phá lời nguyền thời vụ
Theo các chuyên gia, thị trường du lịch Việt Nam vẫn đang phụ thuộc nặng vào một số kỳ nghỉ ngắn trong năm, khiến nhu cầu bị dồn nén vào cùng thời điểm, trong khi năng lực cung ứng khó có thể mở rộng tương ứng trong thời gian ngắn.
“Phần lớn người lao động chỉ có vài dịp nghỉ dài trong năm, nên gần như không có nhiều lựa chọn về thời điểm. Nếu không đi vào dịp lễ, cơ hội du lịch gần như bị bỏ lỡ. Nếu cả hai vợ chồng đều là công, viên chức, không dễ để khớp phép và lịch nghỉ học của con để đi nghỉ một kỳ dài”, TS Đỗ Tiến Minh (Hiệp hội Du lịch Việt Nam) phân tích.
TS Đỗ Tiến Minh cho rằng, yếu tố tâm lý đóng vai trò không nhỏ trong việc thúc đẩy “toàn dân đi du lịch trong nghỉ lễ”. Sau một thời gian làm việc liên tục, nhiều gia đình có xu hướng chi tiêu mạnh tay hơn cho kỳ nghỉ ngắn, coi đó là khoản đầu tư cho sức khỏe và tinh thần, thay vì cân nhắc quá chặt chẽ về chi phí.
Bên cạnh đó, thị trường du lịch ngoài thời gian cao điểm vẫn chưa tạo được sức hút đủ lớn để phân tán dòng khách. Các sản phẩm du lịch giữa năm hoặc cuối năm thiếu sự khác biệt, ít chương trình ưu đãi hấp dẫn, khiến lựa chọn của người dân vẫn dồn về những dịp nghỉ lễ cố định.
Bà Lê Hải Anh (công ty Flamingo Redtours) cho rằng, việc tăng chuyến bay hay giảm giá vé chỉ có thể giải quyết phần ngọn.
“Nếu dòng khách vẫn tập trung vào vài ngày cao điểm, mọi điều chỉnh về giá hay vận tải chỉ mang tính tạm thời. Vấn đề nằm ở cách phân bổ nhu cầu du lịch theo thời gian. Nhiều địa phương vẫn phụ thuộc vào mùa cao điểm mà chưa tạo được động lực thu hút khách trong các giai đoạn còn lại của năm”, bà nói.
Việc phát triển các sản phẩm du lịch quanh năm, tổ chức sự kiện, lễ hội theo chuỗi và phân bổ đều theo thời gian sẽ giúp giảm áp lực dồn tải. “Khi khách có nhiều lý do để đi vào các thời điểm khác nhau, hệ thống hạ tầng và dịch vụ cũng vận hành ổn định hơn”, TS. Đỗ Tiến Minh nhận định.
Nên du lịch thế nào?
Các chuyên gia du lịch khuyến cáo, trong bối cảnh chi phí du lịch tăng và nhiều yếu tố rủi ro khó lường, người dân cần tiếp cận việc đi lại theo hướng chủ động và tính toán tổng thể hơn, thay vì quyết định theo cảm hứng hoặc chạy theo xu hướng.
Việc lên kế hoạch sớm đóng vai trò quan trọng, bởi giá vé máy bay có thể biến động nhanh trong thời gian ngắn, đặc biệt khi nhu cầu tăng cao vào các dịp lễ. Ðặt dịch vụ sớm không chỉ giúp kiểm soát chi phí mà còn mở rộng lựa chọn về lịch trình và lưu trú. Du khách nên linh hoạt trong việc lựa chọn điểm đến, cân nhắc các địa phương lân cận hoặc ít đông đúc hơn thay vì tập trung vào các điểm nóng, qua đó giảm áp lực chi phí và tránh tình trạng quá tải.