Đó là những nội dung được Thanh tra tỉnh Phú Thọ chỉ ra trong kết luận thanh tra toàn diện dự án Nhà máy gạch bê tông khí chưng áp AAC của Công ty CP Bê tông khí chưng áp Việt Nam tại xã Vạn Xuân (trước đây thuộc xã Cổ Tiết, huyện Tam Nông).
Dự án chậm tiến độ nhiều năm, tự ý thay đổi mục tiêu
Dự án nhà máy gạch bê tông khí chưng áp AAC được UBND tỉnh Phú Thọ cấp giấy chứng nhận đầu tư từ năm 2010, với tổng vốn hơn 166 tỷ đồng, công suất thiết kế 200.000 m3 sản phẩm/năm, thời gian hoạt động 50 năm. Theo kế hoạch, dự án phải hoàn thành vào quý IV/2011.
Tuy nhiên, theo kết luận thanh tra, sau nhiều lần được gia hạn, đến nay dự án vẫn chậm tiến độ hơn 5 năm so với thời hạn gia hạn gần nhất. Đáng chú ý, doanh nghiệp không triển khai đúng mục tiêu sản xuất gạch bê tông khí chưng áp theo giấy chứng nhận đầu tư.
Thay vào đó, doanh nghiệp đã lắp đặt dây chuyền sản xuất bột đá thạch anh từ đầu năm 2025 khi chưa được cơ quan có thẩm quyền cho phép điều chỉnh mục tiêu dự án. Dây chuyền này có công suất thiết kế khoảng 60.000 tấn sản phẩm/năm.
Thanh tra xác định đây là hành vi thực hiện dự án không đúng nội dung được cấp phép, vi phạm quy định của Luật Đầu tư.
Kê khai vốn điều lệ “khủng” nhưng góp thực tế rất thấp
Một trong những vi phạm đáng chú ý được Thanh tra tỉnh chỉ ra là việc kê khai vốn điều lệ không đúng thực tế. Theo hồ sơ đăng ký thay đổi doanh nghiệp năm 2024, công ty tăng vốn điều lệ lên 500 tỷ đồng. Tuy nhiên, báo cáo tài chính cho thấy số vốn thực góp của các cổ đông mới chỉ 17,05 tỷ đồng, tức còn thiếu tới 482,95 tỷ đồng.
Việc kê khai vốn điều lệ nhưng không góp đủ theo cam kết được xác định vi phạm quy định của Luật Doanh nghiệp năm 2020. Ngoài ra, doanh nghiệp còn không thực hiện đầy đủ chế độ báo cáo đầu tư theo quy định.
Trong lĩnh vực xây dựng, kết luận thanh tra cho thấy doanh nghiệp đã tổ chức thi công công trình khi chưa có giấy phép xây dựng. Năm 2019, Chủ tịch UBND huyện Tam Nông đã ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính 50 triệu đồng đối với hành vi này. Tuy nhiên, đến tháng 3/2025, công ty mới nộp tiền phạt, đồng thời phải nộp thêm 54,65 triệu đồng tiền chậm nộp.
Dự án được Nhà nước cho thuê hơn 41.000 m2 đất để xây dựng nhà máy. Tuy nhiên, qua kiểm tra hiện trạng, Thanh tra tỉnh xác định nhiều hạng mục vẫn chưa được xây dựng đầy đủ theo dự án.
Một số công trình xây dựng chưa đạt diện tích thiết kế hoặc chưa được triển khai, như kho thành phẩm, sân thể thao, hồ nước, cây xanh, hệ thống chống sét, biển tên và nhiều hạng mục phụ trợ khác.
Theo cơ quan chuyên môn, dự án đã chậm đưa đất vào sử dụng trong thời gian dài, song việc xem xét thu hồi đất vẫn cần rà soát thêm căn cứ pháp lý.
Trong quá trình hoạt động, công ty sử dụng giếng khoan để phục vụ sản xuất và sinh hoạt, với lưu lượng khoảng 1–5 m3/ngày đêm. Tuy nhiên, doanh nghiệp chưa thực hiện đăng ký khai thác và sử dụng tài nguyên nước theo quy định.
Từ những sai phạm trên, Thanh tra tỉnh Phú Thọ yêu cầu Công ty CP Bê tông khí chưng áp Việt Nam dừng sản xuất bột đá thạch anh khi chưa được cơ quan có thẩm quyền chấp thuận, đồng thời dừng khai thác nước ngầm cho đến khi hoàn tất thủ tục đăng ký.
Thanh tra tỉnh Phú Thọ cũng đề nghị Chủ tịch UBND tỉnh chỉ đạo Sở Tài chính rà soát toàn bộ tiến độ dự án, xem xét xử lý các vi phạm đã được phát hiện nhưng chưa xử phạt; đồng thời tổ chức kiểm điểm trách nhiệm tập thể, cá nhân liên quan đến việc chậm xử lý sai phạm. Sở Nông nghiệp và Môi trường được đề nghị giao chủ trì kiểm tra việc chậm đưa đất vào sử dụng, cũng như xử lý các vi phạm liên quan đến môi trường và tài nguyên nước. UBND xã Vạn Xuân kiểm điểm trách nhiệm tập thể, cá nhân trong việc để xảy ra tình trạng doanh nghiệp lắp đặt dây chuyền sản xuất khi chưa được chấp thuận.