Đề xuất bắt buộc bố trí khu để xe điện trong dự án mới
Theo số liệu của Bộ Xây dựng, hiện cả nước có khoảng 6,7 triệu ô tô, trong đó khoảng 200.000 ô tô điện; cùng với đó là khoảng 70 triệu xe máy, bao gồm khoảng 3 triệu xe máy điện. Phần lớn phương tiện điện tập trung tại các đô thị lớn như Hà Nội, TPHCM và các trung tâm kinh tế, nơi mật độ chung cư ngày càng cao.
Trong khi đó, quy chuẩn hiện hành mới chỉ quy định chung về diện tích và khu vực để xe, chủ yếu phục vụ xe xăng, dầu. Các yêu cầu kỹ thuật riêng đối với chỗ đỗ, khu sạc cho xe điện, đặc biệt trong nhà chung cư vẫn còn "bỏ ngỏ", tiềm ẩn nhiều rủi ro về an toàn, nhất là nguy cơ cháy nổ.
Tại dự thảo sửa đổi quy chuẩn, cơ quan soạn thảo đề xuất khu vực để xe điện phải nằm trong phần diện tích dự án đã được phê duyệt. Trường hợp không thể bố trí ngoài trời hoặc trên mặt đất, chủ đầu tư được phép đặt khu để xe điện trong khu vực để xe của nhà chung cư.
Đáng chú ý, khu vực này phải được bố trí gần lối ra vào, gần đường dốc, thuận tiện cho việc di chuyển. Nếu đặt tại tầng hầm, yêu cầu bắt buộc là phải bảo đảm điều kiện thông gió tốt và thuận lợi cho lực lượng phòng cháy, chữa cháy tiếp cận khi xảy ra sự cố.
Xe điện phải được bố trí tách biệt với xe sử dụng nhiên liệu xăng, dầu, với khoảng cách tối thiểu là 2 m. Trường hợp không đủ khoảng cách theo quy định, phải có tường hoặc vách ngăn đặc, làm bằng vật liệu không cháy, cao tối thiểu 2 m để ngăn cách.
Diện tích để xe điện được tính chung vào tổng diện tích chỗ để xe của chung cư theo quy chuẩn. Giao thông trong khu vực này phải được tổ chức hợp lý, bảo đảm thuận tiện, không cản trở người và phương tiện lưu thông trong nhà chung cư.
Ngoài ra, khu vực để xe điện phải được lắp đặt camera giám sát có khả năng phát hiện cháy sớm thông qua nhận diện nhiệt độ, khói, lửa. Đồng thời phải có phương án xử lý sự cố cháy, nổ phù hợp với đặc điểm của xe điện và pin điện. Hệ thống thông gió, thoát khói phải đáp ứng các quy chuẩn, tiêu chuẩn hiện hành.
Đối với chung cư xây mới, dự thảo quy định bắt buộc phải bố trí khu vực để xe điện cho cư dân, phù hợp với lộ trình chuyển đổi sang giao thông xanh của từng địa phương. Với chung cư hiện hữu, việc bố trí được thực hiện theo điều kiện không gian và hạ tầng kỹ thuật thực tế, nhưng vẫn phải đáp ứng đầy đủ các yêu cầu kỹ thuật về an toàn nêu trên.
Siết chặt quy chuẩn khu sạc xe điện trong chung cư
Không chỉ dừng ở chỗ đỗ, dự thảo còn đưa ra hàng loạt yêu cầu chi tiết đối với khu vực sạc xe điện. Theo đó, khu sạc phải nằm trong diện tích dự án đã được phê duyệt. Nếu bố trí trong nhà, chỉ được đặt tại tầng hầm 1 hoặc tầng nửa hầm. Trường hợp đặt ở tầng hầm sâu hơn, chủ đầu tư phải có giải pháp kỹ thuật bổ sung và được cơ quan có thẩm quyền chấp thuận.
Khu vực sạc phải bố trí gần lối ra vào, không cản trở lối thoát nạn, đường xe chữa cháy và phải tách biệt với các khu vực chức năng khác. Đặc biệt, khu sạc ô tô điện phải tách riêng với khu sạc xe hai bánh điện.
Khoảng cách tối thiểu giữa các khu sạc là 2 m. Nếu không bảo đảm được khoảng cách này, phải có tường hoặc vách ngăn không cháy, cao tối thiểu 2 m. Kích thước mỗi chỗ sạc phải được tính toán phù hợp với việc lắp đặt thiết bị và thao tác vận hành an toàn.
Một điểm nhấn quan trọng của dự thảo là các quy định nghiêm ngặt về phòng cháy, chữa cháy đối với khu sạc xe điện trong nhà. Theo đó, khu sạc phải được bố trí thành khoang cháy riêng, trang bị hệ thống báo cháy và chữa cháy tự động. Camera giám sát phát hiện cháy sớm cũng là yêu cầu bắt buộc, với tín hiệu truyền về phòng trực có người trực 24/24.
Đối với khu sạc ô tô điện, mỗi khu không được bố trí quá 20 chỗ sạc. Diện tích một khoang cháy không vượt quá 1.500 m² nếu đặt trên mặt đất, hoặc 1.000 m² nếu trong tầng hầm. Các khoang cháy phải được ngăn cách bằng tường ngăn cháy, khoảng trống an toàn hoặc các giải pháp kỹ thuật tương đương.
Trong khi đó, khu sạc xe hai bánh điện được bố trí tối đa 150 chỗ sạc trong một khu. Diện tích mỗi khoang cháy không vượt quá 500 m² nếu ở trên mặt đất hoặc 300 m² nếu ở trong tầng hầm. Khu vực này phải có lối thoát nạn trực tiếp ra bên ngoài và hệ thống thông gió độc lập.
Giới chuyên gia đánh giá, nếu được thông qua, các quy định mới sẽ tạo ra sự thay đổi đáng kể trong phát triển nhà chung cư, đặc biệt là phân khúc trung – cao tầng tại đô thị. Chi phí đầu tư ban đầu có thể tăng, song đổi lại là an toàn, đồng bộ hạ tầng và phù hợp xu hướng giao thông xanh.
Về dài hạn, việc bắt buộc bố trí chỗ để xe và khu sạc xe điện ngay từ khâu thiết kế được kỳ vọng sẽ giúp thị trường chung cư tránh lặp lại “bài học” quá tải tầng hầm, đồng thời đáp ứng nhu cầu thực tế của cư dân trong bối cảnh xe điện ngày càng phổ biến.
