Một cách bước ra khỏi vùng an toàn?
Truth or dare không có gì đặc biệt, nếu xét về nội dung. Đó là một bài hát mà trẻ con không nên nghe, không nên xem, vì nó dẫn dụ người xem đi vào trò chơi của người lớn: “Làm phách cho ngầu, giờ thách em dám, em có dám chơi một trò chơi (có dám không)/Tựa thuốc an thần, lạnh giá tan biến, mắt đắm đuối đôi ta chìm xuống (như trong giấc mơ)/Giờ muốn thế nào, thì nói anh biết, anh cho em đêm nay phát điên”.
Xoay quanh một “đêm tất tay” để thách quên được nhau nhưng MV không dán nhãn cảnh báo về giới hạn độ tuổi. Nghệ sĩ và ê-kíp lơ đãng hay cố tình vô trách nhiệm với cộng đồng, để câu thêm lượt xem? Chỉ người trong cuộc mới có thể trả lời.
Sau chương trình Anh trai vượt ngàn chông gai, Jun Phạm sở hữu lượng fan “không phải dạng vừa”. Những trích đoạn trong MV Truth or dare được chia sẻ mạnh trên mạng xã hội với rất nhiều góc nhìn trùng nhau, khi nhiều tài khoản đều dùng hai chữ “phản cảm” để đánh giá. Lực lượng fan của Jun Phạm lên tiếng thay cho thần tượng. Một tài khoản trích dẫn lời Jun Phạm vừa nói ở Trạm Yêu concert: “Chúng ta chỉ có một cuộc đời để sống nhưng chúng ta có thể sống nhiều cuộc đời khác nhau”.
Thực ra, Jun Phạm không chỉ một lần nhắc tới việc thưởng thức cuộc đời theo cách riêng mà anh muốn. Ngày 22/9/2020, “Thỏ trắng” viết trên trang cá nhân khi khoe hình ảnh với cánh tay đầy hình xăm: “Sao phải sống bằng suy nghĩ của người khác khi mỗi chúng ta đều chỉ có một cuộc đời để trải nghiệm”. Ở phương diện một con người bình thường, người hâm mộ Jun Phạm thấy thần tượng của họ dám thử thách, dám thể hiện nhiều khía cạnh của bản thân qua MV mới. Lại có người khen Jun Phạm dám đối diện, dám sống thật với những góc tối trong mình. Họ đánh giá đó là sự dũng cảm, vì phàm là người ai chẳng có góc tối nhưng mấy ai dám phơi bày?
Ở phương diện nghệ thuật, người hâm mộ vỗ tay Jun Phạm với lý do: anh không ngại tìm tòi và thử nghiệm, bước ra khỏi vùng an toàn, luôn chứng minh là một nghệ sĩ nỗ lực và đa sắc. Một bộ phận dư luận càng phản ứng dữ với Truth or dare thì lực lượng fan của Jun Phạm càng gồng lên chống đỡ, làm thành hàng rào nỗ lực bảo vệ thần tượng. Ngày thứ 11, MV đạt hơn 1,2 triệu lượt xem, 31.000 lượt thích. Ai đảm bảo trong hơn 1 triệu lượt xem ấy, chỉ toàn người trưởng thành, không có trẻ vị thành niên, thậm chí là thiếu niên, nhi đồng xem trộm khi không có bố mẹ quản?
Sống hết mình, trải nghiệm những gì nghệ sĩ muốn trong đời sống riêng và trong nghệ thuật khi và chỉ khi không ảnh hưởng tới người khác, tới cộng đồng, mới đáng vỗ tay. Jun Phạm đừng quên anh là nghệ sĩ có tên, có sức ảnh hưởng.
Dán nhãn cho MV, hứng thì làm?
MV và ca khúc dạy người xem cách hưởng thụ của người lớn, từ đêm nồng nàn tới nồng độ cồn ngày càng xuất hiện nhiều trong mấy năm trở lại đây. Gần 6 năm trước, Khả Ngân tung MV Em đau lòng thế anh vừa lòng chưa tràn ngập cảnh nóng, cảnh phì phèo hút thuốc nhưng cũng không hề giới hạn độ tuổi. Có thể kể đến những MV có hình ảnh nóng mắt khác nhưng dán nhãn. Chẳng hạn, Trang Pháp với MV Fabulous do chính cô sáng tác và thể hiện cho phim Gái già lắm chiêu, có hình ảnh mẫu nam khỏa thân. Fabulous dán 18+ cảnh báo rõ ràng về độ tuổi thích hợp để xem. Chi Pu với Mời anh vào team em, dán nhãn 16+. Em không hối tiếc của Hương Giang tận dụng triệt để lợi thế hình thể dán nhãn 16+.
Trở lại với MV của Jun Phạm, fan của anh cho rằng, những người nhìn thấy Truth or dare phản cảm vì đã xem MV bằng đôi mắt đen tối hoặc giàu trí tưởng tượng. Trích đoạn MV được chia sẻ mạnh trên mạng để chứng minh MV phản cảm, xoáy vào cảnh Jun Phạm ở trong bếp nhào nặn bột, cán bột, tẩm ướp thịt (quay cận). “Nhào bột mà liên tưởng vậy chắc đầu bếp chuyên làm bánh mì… trong đầu toàn những thứ không đâu?”, một tài khoản bênh Jun Phạm. Lập tức một tài khoản khác đáp lại: “Nếu chỉ nhào bột nặn bánh trong bối cảnh thông thường như trong nhà hàng, tiệm bánh… thì ai suy diễn gì? Đây là nhào bột, vương khắp nơi, đổ dầu ăn… đan xen khung hình một cô gái hở hang, khêu gợi, sau khi nặn bánh thì hai người khác giới lại âu yếm nhau. Đừng trách một bộ phận khán giả suy diễn”.
Nữ ca sĩ Văn Mai Hương có một ca khúc được khen “chất chơi”. Đó là ca khúc Martini (sáng tác: Hứa Kim Tuyền). Ca khúc này được nhiều khán giả trẻ yêu thích, nữ ca sĩ cũng mang Martini đi hát khắp nơi. Trong một minishow của Văn Mai Hương ở Đà Lạt cô đã trình diễn Martini, ở phần đầu của minishow, khi cô đang trình diễn nhạc phẩm Từng là của Vũ Cát Tường, có một cậu nhóc lên tặng nữ ca sĩ một bó hoa lá dại, không rõ đến phần trình diễn bài hát nhạy cảm với trẻ em, cậu bé có còn ở lại để xem? Ngoài việc dán nhãn MV, dán nhãn chương trình giải trí thì quan trọng hơn cả vẫn là ý thức của các bậc phụ huynh trong việc lựa chọn “món ăn tinh thần” thích hợp với độ tuổi của các con. Vì nhiều phụ huynh chưa quan tâm đúng mức đến việc lựa chọn “món ăn tinh thần” cho con nên nhiều trẻ em Việt thuộc làu bài hát người lớn, thậm chí khi các bé hát, bố mẹ còn cổ vũ khen hay đầy tự hào.
Cần bổ sung, xen lẫn cảnh nhào bột, cảnh cô gái trong trang phục gợi cảm, cảnh trai gái âu yếm nhau còn là phần lời, không câu nào không mang tính thách thức hoặc gợi tưởng tượng xa hơn. Jun Phạm đã mang Truth or dare đến Trạm yêu concert, được fan khen “siêu hay”. Họ còn tiếc vì Truth or dare chưa có cơ hội trình diễn ở concert Anh trai vượt ngàn chông gai. Tuy nhiên những khán giả nghiêm khắc phản ứng mạnh. Một khán giả viết: “Việc bất chấp, tiếp tục trình diễn một ca khúc đang nằm trong tâm bão chỉ trích tại sự kiện trực tiếp, vì mình được làm thứ mình muốn, đặt ra câu hỏi: Nghệ sĩ đang chiều khán giả bằng hình ảnh lời nhạc rẻ tiền, hay đang dùng sự nổi tiếng để bình thường hóa sự thô thiển? Hoặc họ nghĩ khán giả nào cũng dễ dàng ủng hộ cho những gì họ muốn làm?”.
Nhà phê bình văn hóa, PGS.TS Nguyễn Văn Cương nhận định: “Gợi dục trong giải trí là vấn đề toàn cầu. Việt Nam cũng không loại trừ. Vì nó tạo ra sự hấp dẫn, kích thích và gây chú ý, nhất là giới trẻ. Mà cứ có sự chú ý là có tiền. Và tất nhiên nó bị chỉ trích”. Theo ông rất nên dán nhãn cho MV, thậm chí cần có tiêu chí rõ ràng cho những MV phải cộp nhãn cảnh báo lứa tuổi không nên xem, mặc dù câu chuyện này khó khăn hơn nhiều so với việc kiểm soát dán nhãn phim ảnh.