Bài thi văn khởi đầu từ cách nghĩ
Trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2025, TP.HCM không có thí sinh đạt điểm tuyệt đối môn Ngữ văn. Cô bạn Hồ Hoài Nam (trường THPT Võ Trường Toản, TP.HCM) là một trong hai thí sinh đạt mức điểm cao nhất thành phố với 9,5 điểm.
Với chiến thuật ôn luyện kỷ luật trong 20 ngày nước rút, thay vì học thuộc từng tác phẩm hay ghi nhớ các bài văn mẫu; cô bạn tập trung rèn kỹ năng làm bài, luyện cấu trúc, cách diễn đạt. Những thói quen nhỏ như viết đoạn văn ngắn mỗi ngày, đọc báo, theo dõi thời sự hay ghi lại cảm nhận sau mỗi bài học đã giúp Hoài Nam rèn phản xạ ngôn ngữ và khả năng tư duy nhanh.
Bắt nhịp đề thi Ngữ văn ngày càng mở rộng về mọi vấn đề đang diễn ra trong đời sống, từ đó chọn lọc dẫn chứng phù hợp để làm sáng rõ quan điểm của mình, là điều khiến bài viết có chiều sâu mà không cần dùng đến những câu chữ cầu kỳ, hoa mỹ.
Khi vào phòng thi, bạn có thể phân bổ thời gian hợp lý khi “dành 15 - 20 phút cho phần đọc hiểu, 20 - 25 phút cho nghị luận đoạn văn và hơn 70 phút cho câu Nghị luận Văn học”. Với câu Nghị luận Xã hội trong đề thi tốt nghiệp THPT Quốc gia năm học 2024 - 2025 gợi mở đến việc sáp nhập tỉnh, thành; Hoài Nam đã chọn cách tiếp cận sáng tạo, viết về tinh thần đoàn kết và đồng thời nêu thêm vấn đề phân biệt vùng miền để có thêm góc nhìn soi chiếu.
Chúng mình có thể tổng hợp các dẫn chứng theo dòng sự kiện trong năm học 2025 - 2026 để luyện khả năng phân tích, phản biện. Như việc thống nhất chọn ngày 24/11 hằng năm là “Ngày Văn hóa Việt Nam”; “Chiến dịch Quang Trung” hoàn thành sửa chữa, xây nhà ở mới cho người dân miền Trung bị thiệt hại do bão lũ; quá trình hoàn thiện 3,5 ngàn km đường cao tốc trên cả nước hay Luật Trí tuệ nhân tạo (A.I) có hiệu lực từ ngày 1/3/2026... Điều quan trọng không nằm ở số lượng dẫn chứng mà ở cách bạn lựa chọn và liên hệ. Một dẫn chứng đặt đúng chỗ sẽ giúp bài văn thêm rõ ràng, thuyết phục với góc nhìn riêng của người viết.
Hiện tại, Hoài Nam đang là sinh viên của Đại học Kinh tế TP.HCM. Năm lớp 12, dù thuộc team khối Xã hội nhưng Hoài Nam không ngại nhờ AI soi giúp điểm mạnh, điểm yếu của bản thân trong lĩnh vực kinh tế. Chatbot còn tặng kèm danh sách ngành nghề phù hợp kèm yêu cầu từng ngành, để bạn tha hồ cân nhắc và chọn hướng đi cho mình.
Chỉ cần học kỹ, đề khó cũng có đường đi
Ít ai biết được, cậu bạn Lê Quốc Thịnh (trường TH-THCS-THPT Nam Việt, TP.HCM), từng trượt cả ba nguyện vọng vào lớp 10 công lập. Nhưng ba năm sau, Quốc Thịnh trở thành thủ khoa khối C với tổng điểm 28,75; trong đó có hai điểm 10 tuyệt đối ở Lịch sử và Địa lý trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm học 2024 - 2025.
Một bí kíp của cậu bạn thủ khoa là tập trung học thật kỹ ngay trong giờ học trên lớp. Thầy cô thường đưa ra nhiều câu hỏi vận dụng cao, buộc chúng mình phải hiểu bản chất vấn đề. Nhờ vậy, khi bước vào kỳ thi thật, bạn sẽ không cảm thấy quá áp lực vì đã quen với cách suy nghĩ và phân tích.
“Với dạng bài trắc nghiệm, hãy ưu tiên hoàn thành trước các câu hỏi ở mức nhận biết và thông hiểu, sau đó dành thời gian cho những câu hỏi khó hơn bằng cách loại trừ từng phương án. Để không bỏ sót những lỗ hổng kiến thức, bạn hãy đánh dấu những câu sai đáp án để làm lại nhiều lần cho đến khi hiểu rõ” - Quốc Thịnh bật mí thêm.
Trước làn sóng các trường Đại học trên cả nước bỏ xét tuyển khối C00, bạn có thể chủ động đổi chiến lược ôn thi. Thay vì đóng khung bản thân trong tổ hợp Văn - Sử - Địa, hãy đầu tư thêm một môn mũi nhọn để mở rộng cánh cửa xét tuyển.
Bạn có thể chuyển hướng sang các tổ hợp như C03 (Văn, Toán, Sử), C04 (Văn, Toán, Địa) hay D15 (Văn, Địa, Tiếng Anh) để giữ được lợi thế tư duy xã hội, vừa đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của các trường đại học như Học viện Ngân hàng, ĐH Sư phạm Hà Nội, ĐH Sư phạm TP.HCM, ĐH Hà Nội, ĐH Công nghiệp TP.HCM, Học viện An ninh - Cảnh sát, ĐH Kinh tế Kỹ thuật Công nghiệp, ĐH Công Thương TP.HCM, Học viện Hàng không Việt Nam…
Không ngại “ngược dòng” để hiểu thế giới
Cùng theo đuổi con đường học khối Xã hội, Lê Hữu Đang (trường THPT Nguyễn Văn Thoại, An Giang) mang đến một luồng gió mới với tư duy chọn ngành đầy cá tính. Dù đạt điểm số cao với tổng 29 điểm khối C00, trong đó môn Ngữ văn 9,25; Lịch sử 10; Địa lý 9,75, cậu bạn chỉ đặt một nguyện vọng duy nhất vào ngành Triết học của Trường ĐH KHXH&NV, ĐHQG TP.HCM.
Khoảng ba tháng trước kỳ thi, Hữu Đang bắt đầu giải đề thi các năm trước ở các môn Ngữ văn, Lịch sử và Địa lý, đồng thời so sánh kiến thức mới với những nội dung đã học để tạo sự liên kết. Cậu bạn không ép bản thân học quá khuya, luôn cố gắng kết thúc việc học trước nửa đêm để giữ tinh thần tỉnh táo. Khi thấy căng thẳng, bạn đạp xe quanh thành phố rồi quay lại bàn học.
Dù có nhiều lựa chọn ngành nghề khác, Hữu Đang vẫn kiên định với Triết học, một ngành học không thuộc nhóm xu hướng. Niềm yêu thích của cậu bạn bắt đầu từ cuối năm lớp 10 khi tìm hiểu về cuộc đời và tư tưởng của các nhà tư tưởng lớn như Karl Marx, Friedrich Engels, Vladimir Lenin và Chủ tịch Hồ Chí Minh. Triết học không chỉ là một môn khoa học lý luận mà còn là nền tảng giúp chúng mình hiểu sâu hơn các môn học xã hội và nhiều vấn đề trong cuộc sống.
Khi hiểu rõ bản thân và kiên định với điều mình yêu thích; việc chọn ngành, chọn nghề hay chọn trường không còn là áp lực mà trở thành hành trình khám phá lâu dài. Với bất cứ ngành nghề nào, chúng mình hãy vững tin với con đường đã chọn, đặt mục tiêu tích lũy kiến thức chuyên sâu và các kỹ năng cần thiết để có thể giảng dạy hoặc nghiên cứu trong tương lai.
