Lãi suất huy động tăng tạo áp lực với lãi suất cho vay
Tính từ đầu tháng 3 đến nay có tới 18 ngân hàng tăng lãi suất huy động, trong đó, có những ngân hàng như VPBank điều chỉnh tăng lãi suất tới 3 lần.
Ngoài ra, cả 4 ngân hàng quốc doanh cũng đều đã nhập cuộc, kéo theo mặt bằng lãi suất huy động được thu hẹp với nhóm ngân hàng tư nhân.
Lãi suất huy động tăng kéo theo đà tăng của lãi suất cho vay khi mặt bằng lãi suất cho vay bình quân tại nhiều ngân hàng thương mại cổ phần đã cao hơn rõ rệt.
Ghi nhận tại một số ngân hàng, mức lãi suất cho vay bình quân đã lên tới trên 9%/năm, đơn cử như BacABank (9,83%) Sacombank (9,75%/năm), OCB (9,6%/năm), Techcombank (9,45%), VIB (9,4%), Bảo Việt Bank (9,12%). Trong khi đó, các ngân hàng như ACB, LPBank, SHB, VietABank, KienlongBank, SaigonBank cũng đã nâng lãi suất cho vay lên trên 8%/năm.
Trong khi đó, ở nhóm ngân hàng quốc doanh, VietinBank đang có mức lãi suất cho vay bình quân thấp nhất, khoảng 5,95%/năm còn Agribank có mức lãi suất cho vay bình quân cao nhất, lên tới 8,04%/năm. Lãi suất cho vay bình quân của Vietcombank và BIDV lần lượt ở mức 6,1%/năm và 6,35%/năm.
Giảm lãi suất cho vay cách nào?
Tại Hội nghị "Doanh nghiệp góp phần vào tăng trưởng hai con số và Thủ tướng Chính phủ tri ân doanh nghiệp" mới đây, ông Lưu Trung Thái - Chủ tịch Hội đồng quản trị Ngân hàng TMCP Quân đội (MB) - cho biết, cần kiểm soát chặt chẽ ba yếu tố chính để có thể hiện thực hóa mục tiêu giảm lãi suất cho vay và giảm gánh nặng chi phí tài chính cho doanh nghiệp.
Yếu tố đầu tiên là chi phí quản lý của các ngân hàng. Ông Thái chỉ ra, hiện tỷ lệ chi phí quản lý trên tổng doanh thu (CIR) của những ngân hàng quản trị tốt chỉ ở mức khoảng 25%, trong khi có những ngân hàng lên tới 50%. Đây chính là dư địa để tối ưu hóa hoạt động.
Bên cạnh đó là chi phí vốn đầu vào, cụ thể là lãi suất huy động. Yếu tố này phụ thuộc trực tiếp vào tính thanh khoản và khả năng luân chuyển vốn thông thoáng trong nền kinh tế. “Khi dòng vốn được lưu thông thuận lợi, chi phí đầu vào của ngân hàng sẽ giảm xuống”, ông Thái nhấn mạnh.
Cuối cùng là kiểm soát chi phí rủi ro nợ xấu. Chi phí dự phòng rủi ro nợ xấu hiện chiếm khoảng 18-20% trong cơ cấu chi phí của ngành ngân hàng. Để quản trị tốt chi phí dự phòng rủi ro nợ xấu, lãnh đạo MB cho rằng cần nâng cao năng lực quản trị rủi ro của ngân hàng và tăng cường ý thức tuân thủ kỷ luật tài chính của người đi vay.
“Nếu đảm bảo được sự cân bằng quyền lợi và trách nhiệm giữa bên vay và bên cho vay trong việc thực hiện nghĩa vụ trả nợ, chi phí rủi ro sẽ giảm, từ đó có điều kiện kéo lãi suất cho vay xuống mức thấp hơn”, ông Thái nói.
Đại diện Công ty CP chứng khoán Rồng Việt (VDSC) cho rằng, kinh tế Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng GDP 10% năm 2026, với chính sách tài khóa sẽ là động lực tăng trưởng chủ đạo khi dư địa mở rộng chính sách tiền tệ hạn chế hơn rất nhiều sau gần 3 năm nới lỏng để thúc đẩy phục hồi kinh tế.
Làn sóng đầu tư công mạnh mẽ đang tạo ra những điều kiện thuận lợi nhất định cho hoạt động ngân hàng liên quan đến vấn đề thanh khoản. Theo đó, cho năm 2026, chi đầu tư phát triển dự toán đạt trên 1,1 triệu tỷ đồng, tăng hơn 40% so với năm ngoái, và bội chi ngân sách dự toán là hơn 600.000 tỷ đồng (tăng gần 30%) và tương ứng 4,2% GDP (cao hơn mức 3,6% của năm 2025).
Như vậy, dòng tiền lớn sẽ được bơm vào nền kinh tế và bồi đắp trực tiếp vào nguồn vốn huy động của hệ thống ngân hàng, từ đó tạo áp lực giảm lên mặt bằng lãi suất liên ngân hàng. Đây là cơ chế truyền dẫn tích cực từ tài khóa sang tiền tệ, giúp bù đắp phần nào cho dư địa chính sách tiền tệ đang bị thu hẹp trong năm nay.
