Bộ Xây dựng vừa có văn bản gửi doanh nghiệp đề xuất Dự án tuyến đường sắt TPHCM - Cần Thơ - Cà Mau. Trước đó, Bộ đã tiếp nhận 2 văn bản của doanh nghiệp liên quan đến đề xuất đầu tư tuyến đường sắt kết nối TPHCM với khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.
Theo Bộ Xây dựng, đối với đoạn Cần Thơ - Cà Mau, tuyến đường sắt này đã được Thủ tướng phê duyệt bổ sung vào điều chỉnh Quy hoạch mạng lưới đường sắt thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 tại Quyết định số 2404/QĐ-TTg ngày 29/10/2025. Vì thế, Bộ sẵn sàng thu xếp thời gian để trao đổi thông tin chi tiết về dự án với nhà đầu tư, để làm rõ các đề xuất.
Theo đề xuất, tuyến đường sắt TPHCM - Cần Thơ - Cà Mau có điểm đầu dự kiến tại ga Thủ Thiêm (TPHCM), kết nối với tuyến đường sắt Bắc - Nam, và điểm cuối tại ga Đất Mũi (Cà Mau). Tuyến đi qua 6 địa phương gồm TPHCM, Đồng Tháp, Vĩnh Long, Cần Thơ, An Giang và Cà Mau, được kỳ vọng sẽ tạo động lực phát triển mới cho vùng Đồng Tháp Mười và Tứ giác Long Xuyên.
Về quy mô kỹ thuật, doanh nghiệp đề xuất đầu tư đường sắt đôi, điện khí hóa, khổ 1.435 mm, khai thác hỗn hợp tàu khách và tàu hàng, với vận tốc thiết kế 200-250 km/h; đồng thời nghiên cứu thêm phương án tốc độ 300-350 km/h. Trong đó, doanh nghiệp cho rằng dải tốc độ 200-250 km/h là phù hợp để vừa bảo đảm hiệu quả vận tải hành khách, vừa đáp ứng nhu cầu vận chuyển hàng hóa trên trục kết nối trọng điểm của vùng.
Còn với đoạn TPHCM - Cần Thơ, Bộ Xây dựng cho biết, đây là tuyến đường sắt quốc gia xây dựng mới, có quy mô lớn và tổng mức đầu tư rất cao. Hiện Bộ đã giao Ban Quản lý dự án Mỹ Thuận tổ chức lập Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi.
Kết quả nghiên cứu bước đầu cho thấy, tuyến có điểm đầu tại ga An Bình (TP. Dĩ An, tỉnh Bình Dương - nay là TPHCM) và điểm cuối tại ga Cần Thơ (phường Hưng Phú, TP. Cần Thơ), tổng chiều dài hơn 175 km, đi qua 5 địa phương gồm TPHCM, Tây Ninh, Đồng Tháp, Vĩnh Long và Cần Thơ.
Theo phương án nghiên cứu, tuyến được đầu tư mới với quy mô đường sắt hỗn hợp hành khách - hàng hóa, khổ 1.435 mm, điện khí hóa, tốc độ khai thác khoảng 160 km/h. Tổng mức đầu tư sơ bộ giai đoạn 1 ước hơn 173.640 tỷ đồng (tương đương 7,16 tỷ USD), trong đó chi phí bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khoảng 45.675 tỷ đồng, đã bao gồm dự phòng.
Giai đoạn 2 dự kiến cần thêm hơn 64.970 tỷ đồng (tương đương 2,7 tỷ USD, chưa bao gồm chi phí tài chính), đưa tổng mức đầu tư toàn dự án lên khoảng 238.616 tỷ đồng, tương đương 9,84 tỷ USD.
Theo Quy hoạch mạng lưới đường sắt thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050, đến năm 2030 cả nước sẽ có 11 tuyến đường sắt mới bên cạnh 7 tuyến hiện hữu, với tổng chiều dài khoảng 3.207 km, tăng thêm 2 tuyến so với quy hoạch trước đây. Giai đoạn tới, Chính phủ định hướng ưu tiên đầu tư tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, các tuyến Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng và Biên Hòa - Vũng Tàu, đồng thời phát triển các tuyến kết nối cảng biển, sân bay và hai đầu mối vận tải lớn là Hà Nội và TPHCM.
Tổng nhu cầu quỹ đất dành cho phát triển đường sắt đến năm 2030 ước gần 21.887 ha, với tổng vốn đầu tư khoảng 1,54 triệu tỷ đồng, được huy động từ ngân sách nhà nước, nguồn vốn ngoài ngân sách và các kênh hợp pháp khác.
