Khoảnh khắc bạn cuối cùng cũng về đến nhà và có thể hoàn toàn thư giãn thay đồ ngủ và làm bất cứ điều gì mình muốn một mình, thật sự rất “đã”, đúng không?
Nếu bạn thích ở nhà hoặc tận hưởng những khoảng thời gian yên tĩnh cho riêng mình, rất có thể bạn là người hướng nội. Nói cách khác, bạn “nạp lại năng lượng” bằng việc ở một mình (hoặc trong những nhóm nhỏ với người thân thiết) và cảm thấy thoải mái hơn trong những không gian như vậy.
Dưới đây, các chuyên gia trị liệu phân tích rõ hơn từng kiểu và cách để bạn tận dụng tốt nhất đặc điểm của mình:
Người hướng nội xã hội
Khi nghĩ đến ‘hướng nội’, nhiều người cho rằng đó là người nhút nhát trong giao tiếp xã hội, nhưng không hoàn toàn như vậy. Với người hướng nội xã hội, “hướng nội” chủ yếu thể hiện ở việc họ thích gặp gỡ nhóm nhỏ hoặc trò chuyện riêng 1-1, thích hoạt động một mình và không cảm thấy cô đơn khi ở một mình, cảm thấy mệt sau khi giao tiếp xã hội lâu, dù vẫn vui. Ngoài ra, người hướng nội xã hội thích nhắn tin hoặc giao tiếp online hơn.
Theo các chuyên gia thì người hướng nội xã hội nên tận dụng các đặc điểm này, tham gia các buổi gặp gỡ nhỏ và lên kế hoạch nghỉ ngơi sau đó để nạp lại năng lượng. Việc chủ động trò chuyện cũng như cho phép bản thân được thoải mái đón nhận nhu cầu của mình, sẽ giúp bạn tránh cảm giác bực bội trong các tương tác và với chính những người thân yêu. Cuộc trò chuyện đó có thể khiến bạn cảm thấy không thoải mái, nhưng điều đó không có nghĩa là bạn đã làm điều gì “sai”. Đừng để áp lực xã hội khiến bạn nghĩ rằng việc ở một mình là một khiếm khuyết, đó là một thế mạnh. Tóm lại, việc hiểu rõ và tôn trọng ranh giới của bản thân là điều then chốt: “Bạn hoàn toàn có thể nói ‘không’ với những sự kiện khiến bạn kiệt sức. Hãy lên kế hoạch nghỉ ngơi sau khi giao tiếp xã hội và ưu tiên những mối quan hệ nuôi dưỡng bạn”.
Người hướng nội suy tư
Những người hướng nội suy tư thường xuyên mơ mộng hoặc tưởng tượng, hay suy ngẫm sâu sắc, có khả năng tự nhận thức cao, thích hoạt động sáng tạo cá nhân như viết, vẽ, giải đố… và dễ “lạc trôi” trong suy nghĩ khi trò chuyện cũng như cảm thấy quá tải trong các cuộc thảo luận nhanh, dồn dập.
Sự cân bằng hợp lý bằng cách duy trì các tương tác xã hội mà không làm ảnh hưởng đến nhu cầu ở một mình là yếu tố then chốt đối với những người hướng nội suy tư. Điều này có thể đơn giản là đi du lịch cùng một vài người bạn nhưng vẫn sắp xếp thời gian riêng cho bản thân. Việc tự chiêm nghiệm không chỉ thúc đẩy sự sáng tạo và phát triển cá nhân mà còn giúp bạn sắp xếp suy nghĩ rõ ràng hơn. Hãy dành không gian cho trí tưởng tượng của bạn và nhận ra rằng, đó là một món quà. Đừng ngại chia sẻ ý tưởng của mình với người khác, họ thường trân trọng chúng hơn bạn nghĩ.
Người hướng nội lo âu
Những người hướng nội lo âu thường cảm thấy lo lắng hoặc thiếu tự tin trước và trong các tình huống xã hội. Họ né tránh hoặc sợ các tương tác xã hội (đặc biệt với người lạ) vì lo bị đánh giá. Phân tích lại các cuộc trò chuyện trong quá khứ, cảm thấy thoải mái hơn trong môi trường quen thuộc hoặc với người thân thiết và ngại chủ động làm quen với người mới là những điều dễ nhận thấy ở người hướng nội lo âu.
Lời khuyên dành cho người hướng nội lo âu là từng bước làm quen với các tình huống xã hội. Ví dụ, bạn có thể tham dự một sự kiện nhưng không ở lại quá lâu, đi cùng một người bạn hoặc chọn những buổi gặp gỡ nhỏ hơn. Bên cạnh đó, việc tìm đến chuyên gia trị liệu cũng rất hữu ích: “Cảm thấy lo lắng là điều bình thường, nhưng hãy nhắc bản thân rằng bạn không bị người khác đánh giá khắt khe như bạn nghĩ".
Người hướng nội kiềm chế
Dấu hiệu của người hướng nội kiềm chế là thường thích quan sát trước khi tham gia, cần thời gian để làm quen với nhóm mới, không thích bị “đặt vào thế phải trả lời ngay, ít nói trong môi trường tập thể, cần thời gian để suy nghĩ trước khi phản hồi, hành động cẩn trọng, có tính toán và thích sự ổn định lẫn kế hoạch rõ ràng. Họ cũng cảm thấy nhẹ nhõm sau khi kết thúc tương tác xã hội và thích các kế hoạch được chuẩn bị trước.
Theo các chuyên gia, những người hướng nội kiềm chế hãy tiếp cận mọi tình huống theo nhịp độ của riêng mình, trân trọng vẻ đẹp của một lối sống sâu sắc và có suy nghĩ. Đồng thời, hãy lắng nghe trực giác của mình: “Sự thận trọng cũng là một dạng có chủ đích, vì vậy, nếu được sử dụng đúng cách, nó có thể trở thành một điểm mạnh”. Bạn nên chủ động chia sẻ nhu cầu của bản thân và tham gia vào những hoạt động giúp tăng sự tự tin. Ý tưởng về việc bày tỏ nhu cầu có thể khiến bạn e ngại nhưng điều đó không có nghĩa là kết quả sẽ không tích cực. Để cảm thấy thoải mái hơn, bạn nên chọn một bối cảnh khiến mình dễ chịu nhất, chẳng hạn như viết ra rồi đưa cho người kia, hoặc trò chuyện riêng từng người một.
Nếu bạn cảm thấy tự ti vì mình là người hướng nội, hãy nhớ rằng bạn không hề đơn độc. Đồng thời, đừng quên hoặc xem nhẹ những giá trị mà bạn mang lại: "Bạn không cần phải là người ồn ào nhất trong căn phòng để tạo ra ảnh hưởng. Trong một xã hội mà đôi khi giống như một cuộc đua để trở nên nổi bật nhất hoặc bận rộn nhất, những người hướng nội nhắc nhở chúng ta về sức mạnh của sự tĩnh lặng và chiều sâu”.
Dù là người hướng nội, hướng ngoại hay trung hòa, không có kiểu nào “tốt hơn” kiểu nào. Mỗi kiểu tính cách đều có những điểm mạnh và nét đẹp riêng.