43% ca tử vong do bệnh lý hô hấp liên quan ô nhiễm không khí

Ảnh minh hoạ: Internet
Ảnh minh hoạ: Internet
TPO - Hà Nội và TP.HCM đang ở mức độ ô nhiễm nguy hại với sức khoẻ con người. PGS.TS Vũ Văn Giáp - Tổng thư ký Hội Hô hấp Việt Nam, Phó giám đốc Trung tâm Hô hấp (Bệnh viện Bạch Mai) đưa ra những khuyến cáo giúp người dân bảo vệ mình trước tình trạng này.

Thưa ông ảnh hưởng của ô nhiễm không khí và bụi mịn tới sức khỏe con người?

Như chúng ta đã biết, gần đây trên các phương tiện truyền thông đại chúng đưa tin về thực trạng ô nhiễm không khí tại Hà Nội và TPHCM, hiện tượng mây mù và các chỉ số về ô nhiễm không khí đã vượt mức cho phép theo tiêu chuẩn của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO). Đây là điều chúng ta hết sức lưu ý bởi ô nhiễm không khí sẽ ảnh hưởng đến sức khỏe của người dân nói chung, đặc biệt đối với những người dễ bị cảm thụ, trong đó có người già, phụ nữ có thai, trẻ em và những người có bệnh lý về hô hấp, tim mạch...

Trong các thành phần của không khí ô nhiễm thì các hạt bụi có vai trò quyết định chất lượng không khí. Thông thường các hạt bụi mà chúng ta nhìn thấy hay cảm nhận được là các hạt bụi kích thước lớn. Còn các hạt bụi siêu mịn, kích thước dưới 2,5 micromet thì chúng ta sẽ không cảm nhận được rõ ràng, khi hít vào phổi, chúng sẽ đi theo đường máu đến các cơ quan trong cơ thể và gây ra phản ứng viêm và có thể gây bệnh ở nhiều cơ quan khác nhau.

Theo WHO, ô nhiễm không khí được coi là kẻ giết người thầm lặng. Ước tính có khoảng 30% các trường hợp tử vong do ung thư phổi có liên quan đến ô nhiễm không khí. Tương tự như vậy, tỷ lệ đột quỵ não cũng như các bệnh lý về tim mạch chiếm khoảng 25%. Riêng đối với bệnh lý hô hấp, các đối tượng bị ảnh hưởng sẽ nhiều hơn rất nhiều, ước tính khoảng 43% các trường hợp tử vong do các bệnh lý hô hấp có liên quan đến ô nhiễm không khí. Do đó WHO đã khuyến cáo nếu chúng ta không có biện pháp để bảo vệ môi trường, giữ cho bầu không khí trong lành, chất lượng không khí tốt thì con người sẽ là đối tượng đầu tiên phải gánh chịu hậu quả và tiếp theo sẽ là thế hệ tương lai của chúng ta.

Đối với các bệnh nhân đã có những bệnh lý về hô hấp cần có chú ý gì trong điều kiện không khí bị ô nhiễm như hiện nay?

Khi chất lượng không khí kém, khói bụi trong môi trường nhiều thì người ảnh hưởng đầu tiên và rõ rệt nhất là những bệnh nhân có sẵn bệnh lý về hô hấp. Người bệnh sẽ thấy khó thở nhiều hơn, ho nhiều hơn, kèm theo tức nặng ngực và các dấu hiệu của đợt cấp sẽ xuất hiện. Các nghiên cứu cho thấy ở những thời điểm thời tiết khắc nghiệt hoặc có ô nhiễm không khí cao thì tần suất bệnh nhân nhâp viện do các căn nguyên về hô hấp và tim mạch tăng cao hơn. Do vậy chúng tôi khuyến cáo những người đã mắc bệnh về hô hấp không nên ra ngoài khi không có việc thật sự cần thiết trong những thời điểm không khí bị ô nhiễm nặng.

Với bệnh nhân hen và bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính cần phải tuân thủ và duy trì thuốc hàng ngày theo chỉ định của bác sĩ. Khi có các dấu hiệu hoặc triệu chứng khó chịu, khó thở cần phải tăng liều thuốc giãn phế quản theo hướng dẫn của bác sĩ. Nếu bệnh nhân vẫn khó thở - không thể tự kiểm soát được thì cần liên lạc với bác sĩ điều trị, bác sĩ gia đình hoặc cơ sở y tế để được hỗ trợ, hướng dẫn các giải pháp khắc phục, phòng ngừa và cấp cứu cơn khó thở, tránh nguy hiểm cho tính mạng người bệnh.

Trước tình trạng ô nhiễm không khí như hiện nay, bác sĩ có khuyến cáo gì với người dân?

Với các bệnh nhân mắc bệnh hô hấp, ngoài bụi thì khói và các mùi hắc khó chịu cũng là tác nhân gây các đợt cấp cho nên chúng tôi khuyên người dân mắc các bệnh hô hấp khi đi ra ngoài nên đeo khẩu trang để tránh khói từ các phương tiện giao thông, bụi từ các công tình xây dựng hoặc các mùi hắc khó chịu, lưu ý phải chọn lựa khẩu trang có thể lọc được bụi mịn (khẩu trang y tế thông thường thì không thể cản được hạt bụi siêu mịn). 

Điều quan trọng là phải làm thế nào để giữ cho môi trường trong sạch? Mỗi người góp một việc nhỏ thì sẽ chung tay bảo vệ môi trường sống của chúng ta trong lành. Ví dụ việc người dân đốt vàng mã quá nhiều, đặc biệt vào các dịp ngày rằm và mồng 1; việc đốt nhang cũng không tốt cho sức khỏe. Đặc biệt khu ngoại thành Hà Nội, mấy ngày gần đây vào vụ thu hoạch người dân lại đốt rơm rạ khiến bầu không khí của thủ đô thêm ngột ngạt và ô nhiễm nặng nề hơn. Bác sỹ cũng khuyến cáo người dân thủ đô nên chuyển sang sử dụng nhiên liệu sạch để đun nấu, thay bếp than tổ ong bằng bếp điện, bếp từ. Khi dừng đèn đỏ, hãy tắt các phương tiện giao thông, thấy xe ô tô nào phát thải nhiều khói bụi, công trình xây dựng nào không che chắn kỹ, chúng ta cần lên tiếng nhắc nhở.

Mỗi công dân thủ đô hãy là một thành viên tích cực, có ý thức bảo vệ môi trường: hãy trồng thêm cây xanh, không đốt vàng mã, sử dụng nguyên liệu sạch… Mỗi người có ý thức một chút sẽ góp phần bảo vệ môi trường trong lành cũng là bảo vệ lá phổi của chúng ta.

Cùng chuyên mục

Imexforum Medical 2026: Thực hành y khoa với sự hỗ trợ của AI

Imexforum Medical 2026: Thực hành y khoa với sự hỗ trợ của AI

AI mở ra những phương thức mới hỗ trợ bác sĩ tiếp cận và khai thác tri thức y khoa. Tại chuỗi sự kiện thường niên do Imexpharm tổ chức, ImexForum Medical 2026 đã kết nối gần 1.000 y bác sĩ và chuyên gia y tế trao đổi kiến thức về ứng dụng công nghệ trong thực hành lâm sàng.

Vì sao gan nhiễm mỡ dù không uống rượu bia?

Vì sao gan nhiễm mỡ dù không uống rượu bia?

TPO - Không rượu bia, vóc dáng thon gọn hay thậm chí gầy gò... không đồng nghĩa với việc gan của bạn đang an toàn. Thói quen ăn khuya, uống trà sữa hay ngồi lì một chỗ có thể đang âm thầm biến lá gan khỏe mạnh thành "kho chứa mỡ".

MESCELLS và CM PLUS trao văn kiện hợp tác trước sự chứng kiến của lãnh đạo cấp cao 2 nước Việt Nam và Nhật Bản

MESCELLS và CM PLUS trao văn kiện hợp tác trước sự chứng kiến của lãnh đạo cấp cao 2 nước Việt Nam và Nhật Bản

Trong khuôn khổ Diễn đàn công tư về hợp tác kinh tế và khoa học công nghệ Việt Nam – Nhật Bản diễn ra tại Tokyo ngày 09/11/2026, Hệ thống Y tế chuyên sâu Y học tái tạo và Trị liệu tế bào Mescells|MSC (Việt Nam) và CM Plus Corporation (Nhật Bản) đã đã trao văn kiện ghi nhớ hợp tác (MOU) dưới sự chứng kiến của lãnh đạo cấp cao hai nước, hướng tới chuẩn hóa cơ sở sản xuất tế bào (Cell Processing Center – CPC) tại Việt Nam theo các tiêu chuẩn áp dụng tại Nhật Bản. 

Uống nhầm hóa chất, bé trai loét dạ dày phải ăn qua ống thông

Uống nhầm hóa chất, bé trai loét dạ dày phải ăn qua ống thông

TPO - Sau khi uống nhầm một lượng nhỏ hóa chất làm đông mủ cao su đựng trong vỏ chai nước ngọt, bé trai 21 tháng tuổi nôn ói dữ dội, phải nhập viện cấp cứu. Hóa chất gây loét dạ dày, tá tràng khiến bé vẫn phải ăn qua ống thông sau khi xuất viện.

Đột quỵ: Chủ động phòng ngừa, chăm sóc đúng cách sau điều trị

Đột quỵ: Chủ động phòng ngừa, chăm sóc đúng cách sau điều trị

Bệnh đột quỵ có thể để lại những ảnh hưởng kéo dài đến sức khỏe và khả năng sinh hoạt. Hội thảo do Yori Care phối hợp cùng Thiện Nhân Hospital Đà Nẵng tổ chức đã thu hút đông đảo người dân tham dự, với các nội dung về nguy cơ, dấu hiệu cảnh báo và cách chăm sóc, hỗ trợ người bệnh trong quá trình phục hồi tại nhà.

Hai người tiếp xúc với ca não mô cầu ở Tây Ninh xuất hiện triệu chứng sốt

Hai người tiếp xúc với ca não mô cầu ở Tây Ninh xuất hiện triệu chứng sốt

TPO - Tây Ninh ghi nhận 2 ca mắc não mô cầu nhóm B, trong đó có một công nhân. Qua điều tra dịch tễ, bệnh nhân này sinh sống và làm việc chung với 27 người, trong đó có 2 người xuất hiện các triệu chứng như ho, đau họng hoặc sốt và đã được đưa đến bệnh viện theo dõi, lấy mẫu xét nghiệm, sử dụng kháng sinh dự phòng.

Kiểm soát thực phẩm nhập khẩu theo cách mới, người tiêu dùng được lợi gì?

Kiểm soát thực phẩm nhập khẩu theo cách mới, người tiêu dùng được lợi gì?

TPO - Dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) đang đề xuất thay đổi phương thức quản lý theo hướng kiểm soát dựa trên phân tích nguy cơ, đẩy mạnh hậu kiểm và chuyển đổi số. Những điều chỉnh này được kỳ vọng vừa tăng hiệu quả bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng, vừa tháo gỡ những vướng mắc trong kiểm tra thực phẩm nhập khẩu, hạn chế nguy cơ ùn tắc tại cửa khẩu.