Từng viên gạch nối
Gần 21 giờ đêm ngày 14/8/2026, Trung sĩ Đỗ Xuân Trung, chiến sĩ Lữ đoàn Tăng thiết giáp 574 cùng Trung sĩ Bùi Xuân Hoài vẫn chờ đón xe chở vật liệu tới công trường tại xã La Dêê. Công việc cẩu 24 pallet gạch không nung ban đầu diễn ra thuận lợi. Tuy nhiên khi đến nửa chừng thì các pallet gạch đóng thành block bị vỡ tung ra. Nguyên nhân do xe đi trên đường quá xấu, bị va đập liên tục. Vậy là thời gian bốc gạch dự kiến 1 giờ đã kéo dài gấp đôi.
Thiếu tá Đinh Văn Tháo, dân tộc Giẻ Triêng, là người địa phương cho biết, do đường giao thông rất khó đi, xe phải qua các dốc cao như Pa Ke, Tà Bhing, Chà Val… Trên đường không chỉ có ổ gà, mà còn có cả “ổ voi” to như cái ao, xe kéo sơ-mi rơ-móoc lọt xuống rồi lại chật vật bò lên. Nhiều xe tới được công trường thì các pallet đã gãy, vỡ, mọi người phải trèo lên thùng xe nhặt gom từng viên gạch một.
Anh Bloong Sát, sinh năm 2006, dân quân thường trực xã La Dêê cho biết, khi công trình bắt đầu triển khai, anh được Chi bộ dân quân tổ chức kết nạp Đảng, sau đó phân công ra hỗ trợ thi công. Anh cho biết rất tự hào vì có mặt tại một công trường lớn nhất từ trước tới nay ở địa phương.
Dự án Trường Phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và THCS La Dêê được xây dựng trên diện tích hơn 78.700m2, với tổng mức đầu tư gần 291,551 tỷ đồng. Công trình được thiết kế hiện đại, bao gồm các khu học tập, sinh hoạt, nội trú, đáp ứng tiêu chuẩn của mô hình trường nội trú biên giới trong giai đoạn mới. Trường có hệ thống phòng học, phòng bộ môn, thư viện, nhà đa năng, khu nhà ăn, khu nội trú học sinh và giáo viên, sân bóng đá cùng hệ thống phòng cháy chữa cháy, xử lý nước thải và hạ tầng kỹ thuật đồng bộ.
Thao thức công trường
Đêm ở xã biên giới La Dêê tĩnh mịch. Có tiếng rì rầm của xe ô tô 24 chỗ đi từ hướng Chà Val về Trường Tiểu học La Dêê. Mấy chiến sĩ đang ngồi nghỉ trước Trường Tiểu học nội trú La Dêê cho biết, tốp làm đêm giờ mới tan ca trở về nơi nghỉ ngơi. Đêm nào cũng vậy, anh em bộ đội luân phiên nhau, mỗi đêm cắt hơn 50% quân số để bám công trường. Công việc ban đêm tập trung vào việc hỗ trợ thợ xây, tiếp nhận vật liệu và vận chuyển đến từng vị trí sẵn sàng cho ca sáng hôm sau.
Đến ngày 15/8, do yêu cầu tiến độ nên phần lớn bộ đội đều ra bám công trường vào ban đêm. Nhìn khu hành chính của trường liên cấp, anh Hoàng Văn Bảo, cán bộ kỹ thuật công trường cho biết, công trình bị chậm tiến độ vì giao thông đi lại quá khó khăn, việc vận chuyển vật liệu chậm hơn dự tính. Tuy nhiên nhờ sự hỗ trợ của hàng trăm bộ đội và dân quân địa phương, các hạng mục chính của công trình sẽ kịp hoàn thành đúng kế hoạch.
Để kịp tiến độ, các giàn giáo liên tục được tháo, ráp, di chuyển. Hàng đêm, tại công trường nằm ở xã Đắc Prin, La Êê lại vang lên âm thanh loảng xoảng của sắt thép. Dưới ánh đèn đêm thấp thoáng bóng áo lính. Thượng úy Zơ Râm Tờ, chỉ huy dân quân tại công trường La Dêê cho biết, đơn vị đã nhiều lần hỗ trợ nhà thầu di chuyển giàn giáo. Công việc này cần rất nhiều người, bởi một giàn giáo dựng từ mặt đất lên tới tầng 3 khi rã ra là cả một “núi” sắt thép.
Trên các công trường đêm luôn có 3 chiếc xe cẩu đổ bê tông túc trực sẵn. Mỗi khi công nhân ghép xong cốp-pha mặt sàn, xe cẩu lập tức tiến tới và đội thi công bắt tay vào việc. Quanh công trường luôn có sẵn 20 xe đầu kéo rơ-moóc, 5-7 chiếc xe ủi, xe xúc. Âm thanh công trường rộn ràng vang lên cả ngày lẫn đêm.
Lưng phơi vách núi
Đến giữa tháng 8/2026, dự án trường liên cấp ở 6 xã biên giới Đà Nẵng đều đã xong phần thô và bắt đầu công việc sơn tường, lát gạch nền, sơn cột kèo, lợp tôn. Tuy nhiên, các hạng mục ngoài trời vẫn đang tiếp tục được gấp rút thi công, đặc biệt là bờ ta-luy trên vách núi. Tại công trường xã Đắc Prin, khi đi vòng qua vách núi cao nằm ở hướng bắc, tôi nghe tiếng vài người lính cất lên: “Xin chào nhà báo!”.
Từ trên triền núi nhìn xuống bờ ta-luy, tôi không khỏi giật mình: trên triền núi dốc tới gần 50 độ, khoảng 30 người lính đang bám dính và di chuyển chậm chạp giữa cái nắng như lửa đốt. Vì trường liên cấp ở Đắc Prin nằm dưới thung lũng, bao quanh là triền núi nên phải làm thêm hạng mục bờ kè chống sạt lở. Phần lớn công việc này giao cho đơn vị Sư đoàn Phòng không 375. Binh nhất Ksor Lui cho biết, khi đu trên giàn sắt này để buộc kẽm, chèn cốp-pha chờ đổ bê tông, mọi người bắt buộc phải đeo găng tay vì nắng nóng truyền qua thanh sắt khiến nhiệt độ tăng cao như trong chảo rang.
Tại dự án nằm tại xã A Vương, Trung đoàn Không quân 930 (Sư đoàn Không quân 372 hỗ trợ xây dựng trường gắn với huấn luyện dã ngoại, dân vận và phát động đợt thi đua đột kích “Vì những mầm xanh biên cương”.
Ngay dưới chân vách ta-luy, Thiếu tá Nguyễn Thanh Phi, Phó Đồn trưởng Đồn Biên phòng Đắc Prin liên tục đi lại hướng dẫn các chiến sĩ biên phòng vận chuyển bê tông hoàn thiện những hạng mục cuối cùng nằm sát khu phòng học. Thiếu tá Phi tuột đôi găng tay, với lấy chai nước uống và cho biết, sáng đúng 7 giờ mọi người bắt tay vào việc, buổi chiều đúng 13 giờ 30 và rời công trường lúc 17 giờ, hoặc có khi làm thêm giờ.
Trung úy Nguyễn Lê An Ninh, sinh năm 2000, quê ở tỉnh Quảng Trị (có bố là ông Nguyễn Văn Phong, từng là bộ đội đóng quân ở đảo Cồn Cỏ), sau một buổi trát tường, chà sơn bước lên xe ô tô về nơi nghỉ ngơi được nhiều anh em xin đứng bên cạnh chụp ảnh lưu niệm. Toàn thân Ninh phủ một màu vôi sơn trắng toát. “Tới công trường, cứ thấy có người quét sơn tường là công trình sắp xong rồi đó” - người đảng viên trẻ 3 năm tuổi Đảng giũ chiếc áo đầy bụi, nở nụ cười tươi rói.
