Đội chiếc nón lá, chị Hoàng Thị Thùy (quê Tây Ninh, làm dâu ở Hàn Quốc) thoăn thoắt cắt những mớ rau muống xanh mơn mởn trong nhà kính.
Người phụ nữ Việt hướng về ống kính, trò chuyện vui vẻ với hàng trăm khán giả đang theo dõi phiên livestream bán rau.
"Chào mọi người, hôm nay em có rau muống, 5kg giá 20.000 won (khoảng 380.000 đồng). Rau tươi, lá non như trên hình. Ai có nhu cầu mua thì hôm nay em gửi, ngày mai nhận được", Thùy giới thiệu trên sóng trực tiếp.
Nhờ quảng bá qua kênh cá nhân, công việc kinh doanh của cô phát triển nhanh chóng.
Mới đây, truyền hình quốc gia Hàn Quốc (đài KBS) đến tận ruộng của gia đình Thuỳ ghi hình, giới thiệu với khán giả xứ sở kim chi về cách xào rau muống gây sốt.
Học hàng xóm, tự trồng rau bán trên mạng
Thùy quen chồng người Hàn Quốc qua Facebook. Khoảng 1 năm sau, cô kết hôn và chuyển đến định cư tại tỉnh Jeolla Bắc, cách Seoul khoảng 250km.
Gia đình nhà chồng vốn làm nông nghiệp lâu năm nhưng chỉ trồng các loại rau củ của Hàn Quốc. Sau khi sinh con đầu lòng, thấy hàng xóm trồng rau Việt Nam để bán qua mạng, nàng dâu Việt bàn bạc với chồng thử tìm hiểu.
Chưa có kinh nghiệm trồng các loại rau Việt Nam, cô mày mò học cách lựa chọn hạt giống đến kỹ thuật chăm sóc, bón phân, tưới nước. Hai vợ chồng học theo kinh nghiệm của các nông dân khác, đưa về áp dụng và rút kinh nghiệm dần.
Ở Hàn Quốc, cơ quan chức năng kiểm soát rất chặt chẽ về vấn đề tồn dư thuốc bảo vệ thực vật. Theo đó, màu nắp chai thuốc bảo vệ thực vật được phân chia cho từng loại như hồng là thuốc diệt nấm, xanh lá giúp diệt côn trùng, màu vàng là thuốc diệt cỏ, xanh dương là thuốc điều hoà sinh trưởng...
Vợ chồng chỉ dùng loại thuốc trừ sâu mức độ nhẹ, sau 3 ngày có thể thu hoạch.
"Hàng năm, cơ quan chức năng đến tận nơi lấy mẫu đất, kiểm tra tồn dư thuốc bảo vệ thực vật đã sử dụng. Nếu nông dân cố tình dùng các loại thuốc ngoài danh mục, có thể bị phạt nặng", cô cho hay.
Vụ đầu tiên, Thùy tập trung trồng các loại rau cải như cải canh, cải ngọt, cải muối dưa trong 2 nhà kính với diện tích 900m2. Sau 35 ngày, cô thu hoạch được 1 tấn rau.
Thời điểm đó, cô gái tận dụng kênh Facebook rao bán cho khách lẻ, chủ yếu là người Việt Nam sinh sống tại Hàn Quốc. Trừ hết chi phí, vợ chồng Thùy lãi khoảng 2 triệu won (khoảng 40 triệu đồng - tính theo tỷ giá thời điểm đó).
"Nhìn thấy tiềm năng từ các loại rau của Việt Nam, chúng tôi trồng thêm rau muống, mướp đắng, bí đao, cà tím, đậu cô ve, rau húng...", cô nhớ lại.
Ngoài đất sẵn có, vợ chồng thuê thêm nhà kính với thời hạn hợp đồng từ 5 đến 10 năm. Giá thuê nhà kính khoảng 10 triệu won/năm (khoảng 190 triệu đồng), còn thuê đất trung bình là 5 triệu won/mảnh (khoảng 90 triệu đồng).
Năm 2016, vợ chồng và người thân trong nhà tự làm mọi việc từ gieo hạt giống, chăm sóc cây rau đến thu hoạch, đóng gói thành từng thùng chuyển tới khách hàng.
Lịch trồng rau được nàng dâu người Việt Nam sắp xếp theo từng mùa trong năm. Mùa xuân là thời điểm xuống giống đậu cô ve; rau muống trở thành sản phẩm chủ lực vào mùa hè. Tiết trời chuyển sang thu - đông, cô chuyển sang trồng các loại rau cải.
Khi diện tích canh tác được mở rộng, Thùy nhận thấy công việc nông nghiệp không đơn giản như mình nghĩ. Không có người hỗ trợ, vợ chồng cô chạy đôn chạy đáo giữa các nhà kính chăm sóc từng luống rau.
Mỗi ngày, hai người bắt đầu công việc từ sáng sớm đến tối muộn. Công việc bận rộn khiến vợ chồng không còn thời gian dành cho con cái.
Những ngày hè oi nóng, đứng trong nhà kính một lúc lâu, mồ hôi trên người cô vã ra như tắm. Vào mùa đông, nhiệt độ hạ thấp khiến việc chăm sóc, giám sát vườn rau càng vất vả hơn.
"Năm 2016, diện tích gieo trồng được mở rộng, vợ chồng tôi thu về 25 triệu won (khoảng 500 triệu đồng) tiền lãi. Tuy nhiên, để có được số tiền này, cả nhà rất vất vả, cực nhọc... Có những lúc tưởng như kiệt sức, tôi muốn bỏ cuộc", cô bày tỏ.
Gần 10 năm qua, gia đình phải thuê thêm nhân công hỗ trợ các công đoạn trồng và chăm sóc rau. Theo cô, những năm đầu canh tác với quy mô nhỏ, hai vợ chồng có thể tự tay làm mọi việc nhưng sản lượng không nhiều. Khi diện tích được mở rộng, lượng rau củ thu hoạch tăng lên, đồng nghĩa với việc thuê thêm người, đầu tư nhà kính kéo theo nhiều khoản chi phí.
"Tôi không chọn những loại rau mất nhiều thời gian sinh trưởng hoặc đòi hỏi chăm sóc cầu kỳ. Vợ chồng tôi tập trung các loại rau ngắn ngày, nhanh cho thu hoạch nhằm duy trì nguồn thu nhập ổn định”, cô chia sẻ.
Từ hơn 10 nhà kính ban đầu, đến nay vợ chồng cô đã mở rộng quy mô lên gấp đôi. Trong đó, 2 nhà kính được thuê dài hạn để phục vụ việc canh tác.
Mùa hè là thời điểm rau muống vào vụ thu hoạch. Tháng 8 vừa qua, vợ chồng Thuỳ thu hoạch khoảng 5-7 tạ rau muống mỗi ngày. Rau được bán lẻ ở mức 3.000 won/kg (tương đương 57.000 đồng/kg), còn giá bán sỉ khoảng 2.300 won/kg (43.000 đồng).
Sau khi trừ các khoản chi phí, trung bình mỗi tháng gia đình thu lãi khoảng 10 triệu won (190 triệu đồng) từ rau muống.
Vào những thời điểm khác trong năm, mồng tơi, đậu cô ve, mướp đắng, bí... cho thu hoạch với sản lượng trung bình khoảng 1-2 tạ mỗi ngày.
Nhờ duy trì việc phát trực tiếp trên kênh cá nhân, tệp khách hàng ngày càng mở rộng. Không chỉ bán cho khách lẻ, cô còn kết nối với các cửa hàng, siêu thị và quán ăn nhập rau với số lượng lớn.
"Những người Trung Quốc, Nepal đang làm việc tại Hàn Quốc theo dõi các buổi phát trực tiếp đặt mua rau thường xuyên. Ngoài rau muống, đậu cô ve cũng được khách hàng khá ưa chuộng. Có những ngày cao điểm, tôi bán được khoảng 3 tạ”, Thùy cho hay.
Doanh thu lớn nhưng không giàu có
Lượng khách mua hàng qua mạng ngày càng tăng, gia đình Thùy duy trì nguồn thu nhập tốt. Tuy nhiên, số tiền doanh thu mỗi tháng khoảng 400-500 triệu đồng chỉ đủ trang trải các khoản chi tiêu.
Cô tiết lộ, có những ngày lượng rau thu hoạch được nhiều và khách mua đông, vợ chồng kiếm được 40-50 triệu đồng. Tuy nhiên, có thời điểm, nguồn hàng ít nên chỉ bán được 10 triệu đồng/ngày.
"Tiền lương của 5-6 nhân công hết gần 200 triệu đồng mỗi tháng, chưa kể tiền thuê đất, điện nước, tiền lãi vay ngân hàng để làm nhà kính và chi phí nuôi 3 con. Tuy số tiền kiếm được nhiều nhưng sau khi trừ các khoản chi phí cố định, chỉ còn khoảng 10 triệu won (khoảng 170 triệu đồng), đủ trang trải sinh hoạt”, cô chia sẻ.
Bên cạnh đó, áp lực cạnh tranh cũng ngày càng lớn. Nhiều người Việt Nam tại Hàn Quốc trồng rau, bán qua mạng vì lợi nhuận tốt. Để giữ chân người tiêu dùng, Thùy tìm cách tạo dấu ấn riêng, từ chất lượng đến cách bán hàng.
Ngoài đảm bảo chất lượng rau, không sử dụng thuốc bảo vệ thực vật ngoài danh mục, cô dâu Việt kết hợp tư vấn cho khách cách chế biến từng loại.
"Trong quá trình giới thiệu rau, tôi hướng dẫn cách xào rau muống trên sóng trực tiếp, mô tả cách thưởng thức. Nếu chỉ nhìn rau, không biết cách làm và hương vị, khách sẽ không đặt mua", cô chia sẻ.
Theo Thùy, làm nông nghiệp là công việc gần như không có ngày nghỉ, bởi cây trồng cần được chăm chút như “con mọn”. Những ngày nắng nóng, vợ chồng phải thường xuyên kiểm tra, che chắn; khi trời trở lạnh, việc giữ nhiệt cho cây cũng được đặc biệt chú ý. Chỉ một chút sơ suất, cả vụ rau có thể bị ảnh hưởng.
Rau muống là loại cây ưa nước nên mỗi ngày công nhân phải thay nhau tưới và theo dõi độ ẩm trong nhà màng. Trong khi đó, rau cải không phù hợp thời tiết nắng nóng, chỉ ưa nhiệt độ mát mẻ.
Gần 15 năm làm dâu xứ Hàn, cô gái quê Tây Ninh cho biết, cuộc sống hiện tại đã ổn định và thoải mái hơn nhờ nguồn thu nhập từ trang trại trồng rau.
Nhớ lại những ngày đầu “chân ướt chân ráo” sang Hàn Quốc, Thùy từng có khoảng thời gian chật vật làm quen với cuộc sống nơi đất khách. Rào cản ngôn ngữ khiến cô khó trò chuyện với những người xung quanh, trong khi đó ẩm thực ở quê chồng khác với các món ăn tại Việt Nam.
Chồng người Hàn Quốc là khá dễ tính, luôn kiên nhẫn và quan tâm đến vợ. Tuy nhiên, những khác biệt về cách sống khiến hai người khó có thể chia sẻ hết nỗi lòng của mình.
Nhận thấy ngôn ngữ không chỉ giúp hòa nhập mà còn là sợi dây kết nối con dâu với các thành viên trong gia đình, Thùy chủ động đi học tiếng Hàn Quốc ở trung tâm đa văn hoá. Trong thời gian mang thai và sau khi sinh con, trung tâm còn cử giáo viên đến nhà giảng dạy tận tình.
"Thời điểm đó, tôi bắt đầu từ bảng chữ cái rồi và những câu giao tiếp cơ bản, mọi thứ đều rất khó khăn. Kiên trì từng chút, sau vài năm, tôi thi đạt chứng chỉ TOPIK 4 - có khả năng sử dụng tiếng Hàn tương đối tốt trong các tình huống đời sống, học tập và công việc chưa đến mức thành thạo”, cô dâu Việt chia sẻ.
Nhìn lại chặng đường đã đi qua, Thùy cho biết, kết quả hôm nay ngoài sức tưởng tượng. Bởi, lúc quyết định cưới chồng nước ngoài, cô chưa từng nghĩ sẽ làm nông nghiệp. Nhờ sự chăm chỉ, nỗ lực mỗi ngày, hai vợ chồng đã có tệp khách hàng rộng rãi, tiếp tục mở rộng canh tác nông nghiệp trong thời gian tới.
