Những bài viết trên báo Hoa Học Trò năm “một ngàn chín trăm hồi đó” nay lật giở ra, đọc lại, vẫn thấy những con chữ thật đẹp và câu chuyện thật hay. Bao nhiêu thế hệ bạn đọc Hoa Học Trò đã từ những trang viết nhuốm màu thời gian ấy nuôi dưỡng tâm hồn, góp nhặt yêu thương và dũng cảm làm hành trang, để khám phá thế giới, để chinh phục giấc mơ và để lớn lên.
Nay những bài viết ấy một lần nữa ngược dòng thời gian tìm về với bạn đọc thân yêu của Hoa Học Trò, để một lần nữa lan tỏa những điều giản đơn nhưng quý giá, như những hạt bụi vàng bé nhỏ gom góp lại sẽ đúc được thành một đóa hồng hạnh phúc.
HŨ NƯỚC SÂM CỦA VANG
Tui giữ quỹ của nhóm sinh hoạt hè. Hàng tuần, mỗi bạn nộp cho tui hai ngàn đồng. Số tiền nhỏ xíu, chỉ cần nhịn ăn kem chút xíu là có ngay. Nhiều đứa nộp luôn một lúc cả mười ngàn. Chỉ có Vang là hay trễ hẹn. Nhiều bữa nó cũng gặp riêng tui, nói khó cho nợ qua tuần sau. Má Vang đau bịnh hoài. Hai má con sống nhờ vô cửa hàng nhỏ trước nhà, bán bánh kẹo lặt vặt. Nhà nó khó khăn lắm.
Phường tổ chức quyên góp sách vở và quần áo ủng hộ các bạn vùng sâu vùng xa. Nghĩ tới cảnh gõ cửa từng nhà xin đồ cũ, đứa nào cũng ngán. Thấy mặt tui méo xẹo, Vang xung phong phụ giúp. Hai đứa xách theo một cái túi vải dù lớn, đi một lượt. Mọi người đều rộng lòng hảo tâm, quyên góp rất nhiều. Từ sáng tới trưa, cái túi đã phồng to khiến cả hai xách ẹo lưng. Điểm cuối cùng là nhà Vang. Nó có vẻ ngần ngừ lắm. Tui ái ngại, bèn vỗ bịch bịch vào cái túi:
- Thôi, tụi mình xin được nhiều rồi, xách không muốn nổi!
- Vậy tui khỏi vô kiếm quần áo và sách cũ nha! - Vang thở ra nhẹ nhõm. Rồi nó thật thà phân bua - Tặng các bạn đồ cũ quá, ngó cũng kỳ cục lắm.
Mỗi khi thèm ăn vặt, tui lại chạy qua mua quà bên nhà Vang. Vang ở tuốt dưới bếp, vừa coi hàng, vừa nấu cơm. Má nó nằm trên cái giường xếp, thở khó nhọc, chốc chốc lại rên khẽ. Vang hết quay ra bán hàng lại quay vô bóp tay bóp chân cho má. Thấy mặt tui, nó nhe răng cười như mắc cỡ. Dần dần, tui biết được một "quy luật". Bữa nào má khoẻ, Vang sẽ đóng tiền quỹ thiệt sớm. Còn phải hôm trở trời, má phải đi bác sĩ, nó sẽ hẹn lần lữa kỳ sau. Mới hôm rồi, trước cửa hàng nhà nó có thêm hai hũ thủy tinh lớn, bán nước sâm đắng sâm ngọt. "Mở rộng kinh doanh" bận rộn túi bụi nên Vang ít sinh hoạt hè cùng tụi tui. Vang khó khăn vậy, nên tập trung kiếm tiền lo cho má là đúng thôi.
Sáng nay, tụi tui đóng góp tiền giúp mấy bạn nghèo trong khu phố mua dụng cụ học tập trước năm học mới. Kiểm tra quỹ, chỉ có hai trăm ngàn. Các bạn rủ nhau đóng góp thêm. Ai đóng bao nhiêu cũng được. Cứ việc bỏ vào hộp sắt tây có khóa. Gần cuối buổi họp, Vang mới chạy tới. Nghe nói đóng góp tiền ủng hộ bạn nghèo, nó sáng mắt lên, đóng tiền ngay tức khắc, mau lẹ tới nỗi tui không kịp ngăn lại.
Khi kiểm số tiền trong hộp sắt tây. Bên cạnh những đồng xu hai ngàn, năm ngàn hay các tờ bạc mười ngàn, bất ngờ có một tờ bạc 100 ngàn mới tinh. Tiêu chuẩn mỗi bạn trong danh sách học sinh nghèo được nhận hỗ trợ 100 ngàn. Tui bỏ tờ 100 ngàn mới vào phong bì, nắn nót đề tên Vang.
Tui hí hửng chạy đến nhà Vang, trao cho nó cái phong bì. Khoản tiền này hẳn sẽ giúp nó giảm nhẹ nỗi lo. Nhưng, vừa bóc phong bì ra, Vang ngạc nhiên: "Tui đóng góp tờ 100 này cho các bạn nghèo mà. Tui bán nước sâm dành dụm được mà..."
Tui nhận lại tờ bạc của Vang, để khi trao nó cho một người bạn nghèo khác, tôi sẽ kể cho bạn ấy nghe về Vang, người bạn đã biết cho đi không chỉ khi mình đã đủ đầy, mà ngay cả khi còn thiếu thốn, một cách trân trọng, tha thiết, vô tư, với tất cả tấm lòng.
Bài viết được đăng trong chuyên mục “Người bạn trong trái tim tôi”, báo Hoa Học Trò số 656, phát hành ngày 26/6/2006.