Cùng trẻ phòng chống đuối nước

Thoát chết nhờ kiến thức từ buổi tuyên truyền

Giữa tháng 5 vừa qua, em Nguyễn Văn Nam (14 tuổi, học sinh THCS trên địa bàn phường Cửa Lò) cùng một số người bạn ra một bãi tắm phụ, cách vị trí có lực lượng cứu hộ khoảng 200m để tắm biển. Trong lúc vui đùa dưới nước, các em bất ngờ bị một dòng chảy xa bờ cuốn ra cách bờ hơn 20m. Đó là tình huống mà nhiều người lớn cũng có thể hoảng loạn.

Nhưng thay vì cố bơi ngược dòng để tìm đường vào bờ, Nam nhớ lại những kiến thức đã được nghe trong một buổi tuyên truyền phòng chống đuối nước do Đồn Biên phòng Cửa khẩu cảng (CKC) Cửa Lò - Bến Thủy phối hợp tổ chức trước đó.

Nam lớn tiếng trấn an các bạn, hướng dẫn bơi song song với bờ biển để thoát khỏi vùng dòng chảy, sau đó thả nổi người và ra hiệu cầu cứu. Nhờ giữ được bình tĩnh và duy trì thể lực, các em đã cầm cự cho đến khi lực lượng trực cảnh báo, cứu hộ phát hiện và ứng cứu kịp thời.

Thiếu tá Lương Hồng Quân - Phó Đồn trưởng nghiệp vụ Đồn Biên phòng CKC Cửa Lò - Bến Thủy, cho biết địa bàn đơn vị quản lý có bờ biển dài 26km với hai cửa lạch cùng nhiều khu du lịch biển. Mỗi dịp hè, lượng người dân và du khách đổ về vui chơi, tắm biển tăng cao, kéo theo nguy cơ mất an toàn dưới nước, đặc biệt đối với trẻ em và thanh thiếu niên.

Điều khiến những người lính Biên phòng trăn trở là ở địa phương ven biển khi nhiều em biết bơi từ rất sớm nhưng lại thiếu những kỹ năng an toàn cần thiết. “Các em có thể bơi khá tốt nhưng không nhận diện được khu vực có dòng chảy xiết, không biết cách thả nổi để bảo toàn thể lực khi gặp sự cố, thậm chí khi thấy bạn gặp nạn thường lao xuống cứu theo bản năng”, Thiếu tá Quân chia sẻ.

“Các chú bộ đội không nói lý thuyết suông mà mang cả mô hình, dây thừng, phao cứu sinh đến tận sân trường hướng dẫn. Nhiều em đã biết tự bảo vệ và nhắc nhở nhau không tắm ở vùng nước nguy hiểm”.

Cô giáo Phan Thị Thu Hải - Hiệu trưởng Trường THCS Nghi Thủy (Cửa Lò, Nghệ An)

Từ thực tế đó, Đồn Biên phòng Cửa khẩu cảng Cửa Lò - Bến Thủy thường xuyên phối hợp với các trường học tổ chức các buổi ngoại khóa, tuyên truyền phòng chống đuối nước; phối hợp với địa phương cắm biển cảnh báo tại các khu vực nguy hiểm; duy trì mô hình “Loa phóng thanh Biên phòng” để nhắc nhở người dân và du khách trong mùa cao điểm.

Trong các buổi tuyên truyền, phần được học sinh quan tâm nhất là thực hành kỹ năng sơ cứu nạn nhân đuối nước và phương pháp cứu đuối gián tiếp bằng dây, phao hoặc vật nổi thay vì lao trực tiếp xuống nước. Nhiều em lần đầu được thực hành ép tim ngoài lồng ngực, hà hơi thổi ngạt và xử lý các tình huống giả định dưới sự hướng dẫn của cán bộ quân y, đoàn viên thanh niên Biên phòng.

Cô giáo Phan Thị Thu Hải - Hiệu trưởng Trường THCS Nghi Thủy, cho biết trước đây địa phương luôn lo lắng mỗi khi hè đến bởi nhiều học sinh vùng biển rất hiếu động, thường tự phát ra biển tắm. Tuy nhiên, từ khi có sự phối hợp chặt chẽ với Đồn Biên phòng trong việc tổ chức các buổi tuyên truyền trực quan, sinh động, nhận thức của học sinh đã có nhiều chuyển biến tích cực.

Từ những buổi học bên bờ suối

Nếu trẻ em ở Cửa Lò lớn lên cùng biển cả thì tại xã Tam Thái, cuộc sống của nhiều em nhỏ lại gắn với những dòng suối và dòng sông Lam. Những con suối gắn bó với đời sống hằng ngày của người dân vùng biên, nhưng cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ đối với trẻ em, nhất là trong mùa mưa lũ.

Theo Đồn Biên phòng Tam Hợp, khu vực này có nhiều bản làng nằm dọc sông Lam, dọc theo các khe suối dốc, nước chảy xiết từ khu vực thượng nguồn đổ về. “Điều chúng tôi trăn trở nhất là nhiều em phải tự lập từ nhỏ. Có những thời điểm bố mẹ đi làm nương nhiều ngày, các em tự chăm sóc bản thân, thường xuyên tiếp xúc với sông suối nhưng thiếu sự quản lý, giám sát của người lớn”, Trung tá quân nhân chuyên nghiệp Trần Thị Hường - nhân viên Vận động quần chúng Đồn Biên phòng Tam Hợp, chia sẻ.

Từ thực tế đó, hằng năm đơn vị phối hợp với Đoàn thanh niên địa phương, các nhà trường và lực lượng liên quan tổ chức truyền thông về phòng chống đuối nước cho học sinh tại trường học, tại các khu vực bờ khe suối; đồng thời cắm biển cảnh báo, phát tờ rơi, tuyên truyền trên mạng xã hội và tặng áo phao cho học sinh.

Theo Trung tá Hường, hình thức được học sinh đón nhận tích cực và mang lại hiệu quả rõ nét nhất là tuyên truyền trực quan kết hợp thực hành tại thực địa. Thay vì chỉ nghe lý thuyết, các em được hướng dẫn nhận biết khu vực nguy hiểm, thực hành sử dụng áo phao và học cách xử lý khi gặp tình huống đuối nước.

Hiệu quả của những bài học ấy được thể hiện rõ qua một sự việc xảy ra vào tháng 6/2025 tại bản Xốp Nậm. Hôm đó, một nhóm 4 học sinh từ 10 đến 12 tuổi rủ nhau ra suối chơi. Trong lúc các em đang tắm ở khu vực nước nông, một lượng nước từ đầu nguồn bất ngờ đổ về sau trận mưa trong rừng sâu. Một em bị trượt chân, bị dòng nước chảy xiết cuốn khỏi khu vực an toàn và đẩy về phía vùng nước sâu.

Tuy nhiên, thay vì lao xuống cứu bạn, các em nhớ lại những gì đã được hướng dẫn trong chương trình tập huấn phòng chống đuối nước. Một em nhanh trí chạy đi lấy chiếc can nhựa và cành cây khô gần đó ném cho bạn bám vào. Những em khác vừa giữ bình tĩnh vừa gọi người lớn đến hỗ trợ. Nhờ vậy, em học sinh gặp nạn đã bám được vào vật nổi và được đưa lên bờ an toàn.

​