Tại chương trình, TS. Nguyễn Viết Hải - Trường Đại học Y Dược, ĐHQG Hà Nội nêu vấn đề, trong đời sống xã hội hiện nay, bên cạnh nhiều giá trị tích cực, một bộ phận giới trẻ ở một số nước đang xuất hiện những xu hướng mới như trào lưu “YOLO – sống cho hiện tại, tận hưởng cuộc sống” hay quan niệm “4 không” (không yêu, không kết hôn, không sinh con, không gia đình).
Những xu hướng này phần nào phản ánh tâm lý và áp lực của giới trẻ trong xã hội hiện đại, nếu lan rộng cũng có thể tác động đến các giá trị gia đình, trách nhiệm xã hội và ảnh hưởng đến sự phát triển bền vững của quốc gia.
TS. Hải quan tâm, định hướng và giải pháp của tổ chức Đoàn để giúp giới trẻ xây dựng lối sống tích cực, cân bằng giữa khát vọng khẳng định bản thân với trách nhiệm xây dựng gia đình, phụng sự cộng đồng và đóng góp cho sự phát triển bền vững của đất nước.
Chia sẻ về vấn đề TS Hải nêu, chị Nguyễn Phạm Duy Trang – Bí thư T.Ư Đoàn, Chủ tịch Hội đồng Đội T.Ư cho rằng, cùng với sự thay đổi nhanh của đời sống xã hội và sự bùng nổ của không gian mạng, việc du nhập và xuất hiện những xu hướng, những trào lưu mới là không thể tránh khỏi.
Những xu hướng, trào lưu như YOLO hay quan niệm “4 không” xuất hiện ở một số nước, phản ánh tâm lý của giới trẻ trước áp lực trong học tập, việc làm… Tuy nhiên đây là trào lưu không tích cực.
Theo chị Trang, chúng ta phải thấy rằng, nếu ai cũng theo trào lưu này thì không có động lực sống, không có mục tiêu phát triển bản thân. Nếu ai cũng chỉ xác định sống ở thực tại mà không hướng tới tương lai, không có những mục tiêu nhất định để rèn luyện, phấn đấu thì sẽ ảnh hưởng tới những thế hệ tương lai, ảnh hưởng tới đất nước.
Để kịp thời định hướng và giúp giới trẻ Việt Nam luôn xác định được hệ giá trị, lối sống tích cực và trách nhiệm đối với gia đình, đất nước, Ban Bí thư T.Ư Đoàn đã đặt ra nhiều nhóm giải pháp, nội dung trọng tâm.
Theo đó, Đoàn Thanh niên sẽ tăng cường giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống và đẩy mạnh cuộc vận động “Xây dựng giá trị hình mẫu thanh niên Việt Nam thời kỳ mới” gắn với hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hoá, hệ giá trị gia đình và bản sắc văn hoá người Việt Nam.
Chúng ta sẽ đẩy mạnh chuyển đổi số; đa dạng phương thức tuyên truyền, đưa đoàn viên, thanh thiếu niên nhi đồng trở thành “chủ thể” của công tác giáo dục. Tập trung xây dựng và phát triển các trang, kênh thông tin, trào lưu tích cực để định hướng, giáo dục thanh niên. Từ đó xây dựng, định hướng giáo dục thanh thiếu nhi. Phát huy vai trò của đoàn viên thanh niên ưu tú, KOL… rèn luyện sức khỏe, nâng cao trình độ kỹ năng…
Tiếp tục xác định các phong trào hành động cách mạng là môi trường thực tiễn sinh động nhất để giáo dục, rèn luyện và tập hợp thanh niên… sống thật tốt cho bản thân, gia đình và cộng đồng, đất nước. Khi được tham gia các phong trào, hoạt động vì cộng đồng, vì đất nước, thanh niên sẽ hình thành rõ hơn trách nhiệm xã hội và được định hướng những giá trị sống tích cực.
Quan tâm hỗ trợ thanh niên giải quyết các vấn đề thiết thân, như việc làm, thu nhập, nhà ở, đời sống văn hóa tinh thần, kỹ năng sống, sức khỏe tâm lý… Qua đó giúp thanh niên giảm bớt áp lực, có điều kiện xây dựng cuộc sống ổn định, hướng tới các giá trị bền vững, trong đó có việc xây dựng gia đình.
Đẩy mạnh truyền thông, lan tỏa những hình mẫu thanh niên tích cực, những câu chuyện đẹp về gia đình, về trách nhiệm xã hội, về cống hiến của người trẻ; đồng thời chủ động tham gia định hướng dư luận, góp phần xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh trong thanh niên.
Chúng tôi tin rằng, mỗi bạn trẻ chủ động tự xây dựng cho mình lối sống tích cực, có bản lĩnh, biết gìn giữ và phát huy các giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc, đồng thời tiếp thu có chọn lọc những yếu tố mới của đời sống hiện đại, chúng ta sẽ vừa phát triển bản thân, vừa đóng góp có trách nhiệm xây dựng gia đình, tham gia cống hiến vào sự phát triển của đất nước.
Nhiều mô hình, hoạt động từ cơ sở Đoàn
Cũng tại chương trình, anh Nguyễn Tiến Hưng – Bí thư Thành Đoàn Hà Nội, chia sẻ về những giải pháp của Hà Nội trong việc định hướng lối sống lành mạnh, giúp đoàn viên thanh niên vượt qua áp lực và những trào lưu tiêu cực.
Theo anh Hưng, tổ chức Đoàn của Thủ đô luôn xác định triển khai các mô hình, hoạt động giúp đoàn viên thanh niên tìm thấy niềm vui trong hoạt động cộng đồng, tìm thấy những trải nghiệm ý nghĩa trong các hoạt động cống hiến. Từ đó, giúp những người trẻ thay vì hướng tới quan niệm “chỉ sống một lần” thành “sống rực rỡ một lần”, từ “hưởng thụ cho bản thân” thành “giúp người khác cùng hưởng thụ”.
Giúp người trẻ thay vì trải nghiệm lối sống “4 không”, được hòa mình vào những hoạt động “4 có” gồm: Có trách nhiệm; có sự phát triển bản thân; có vai trò trong xã hội; có đóng góp trong cộng đồng.
Những định hướng trên đã được tổ chức Đoàn trên địa bàn Thủ đô triển khai hiệu quả thông qua nhiều giải pháp. Cụ thể, đẩy mạnh truyền thông tích cực, như lan tỏa các làn sóng truyền thông như "Hòa bình đẹp lắm", "Tự hào Việt Nam", phong trào "Tôi yêu Hà Nội" đã khơi dậy niềm tin và khát vọng cống hiến trong mỗi bạn trẻ.
Tạo môi trường rèn luyện thực tế, huy động hàng chục nghìn tình nguyện viên tham gia vào các sự kiện lớn của đất nước (như dịp kỷ niệm A80 hay công tác bầu cử).
Tổ chức các hội chợ việc làm, kết nối doanh nghiệp, hỗ trợ vốn khởi nghiệp để giảm bớt áp lực kinh tế cho thanh niên. Đồng thời, đẩy mạnh các hành trình tư vấn tâm lý, chăm sóc sức khỏe tâm thần và tuyên dương các "Gia đình trẻ tiêu biểu" để lan tỏa giá trị hạnh phúc bền vững.
Gia đình là tế bào của xã hội
Trao đổi thêm về ý kiến này, anh Bùi Quang Huy – Bí thư thứ nhất T.Ư Đoàn nêu rõ: Một số trào lưu như “YOLO – sống cho hiện tại, tận hưởng cuộc sống” hay quan niệm “4 không” xuất hiện ở một số nước, xuất phát từ áp lực của xã hội đối với người trẻ về nghề nghiệp, việc làm, thu nhập… Xu thế, trào lưu này chưa xuất hiện ở Việt Nam.
Chúng ta phải nhìn nhận rõ đây là những trào lưu không tốt, thể hiện tính thực dụng, vì bản thân quá nhiều và không có trách nhiệm với cộng đồng, xã hội.
Gia đình là tế bào của xã hội. Nếu chúng ta không có những hoạt động vì cộng đồng, vì gia đình thì không tạo được một xã hội tốt đẹp. Do đó, trách nhiệm của tổ chức Đoàn là phải tuyên truyền cho đoàn viên, thanh niên không tham gia những trào lưu, xu thế không tích cực này. Hạnh phục không phải chỉ có vật chất.
Nếu chúng ta quá tiêu cực với những mục tiêu có tính vật chất và thực dụng, sẽ không mang lại cho chúng ta một xã hội tốt đẹp; không mang lại cho chúng ta một cuộc sống bình an, hạnh phúc.
Diễn đàn “Tiếng nói tuổi trẻ - Hành động của Đoàn” là hoạt động thường niên nhằm tạo điều kiện để đoàn viên, thanh thiếu nhi bày tỏ nguyện vọng, suy nghĩ, đóng góp ý kiến, sáng kiến của mình cho công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi; cung cấp thông tin, chia sẻ, định hướng hoạt động cho đoàn viên, thanh thiếu nhi về các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước trong công tác chăm lo, giáo dục và bồi dưỡng thế hệ trẻ; các chương trình, hoạt động của Đoàn, Hội, Đội.
