Những hành trình nhỏ đưa trí tuệ Việt vươn ra thế giới

Tọa đàm giao lưu với chủ đề "Những người trẻ mang khát vọng Việt Nam vươn xa" do Báo Tiền Phong tổ chức có sự chia sẻ của hai bạn trẻ xuất sắc nằm trong top 19 đề cử Giải thưởng Gương mặt trẻ Việt Nam tiêu biểu 2025, là anh Nguyễn Chí Đông - Trung tâm Công nghệ thông tin, Tập đoàn Công nghiệp Viễn thông Quân đội (Viettel) và bạn Trần Minh Hoàng - sinh viên Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội.

Đam mê từ 'thế giới' của những con số, ký hiệu

Hai nhân vật tham gia giao lưu với chủ đề "Những người trẻ mang khát vọng Việt Nam vươn xa" lần này đều có điểm chung đó là khởi nguồn đam mê từ những con số và ký hiệu tin học.

Với anh Nguyễn Chí Đông, niềm yêu thích công nghệ đến từ rất sớm. Anh kể, từ những năm cấp hai, cấp ba, khi bắt đầu được tiếp xúc với máy tính, anh đã nhanh chóng bị cuốn hút bởi thế giới phía sau màn hình. Sự thích thú ấy không chỉ dừng ở cảm giác tò mò của tuổi học trò. Ngay từ khi bắt đầu học lập trình, anh đã chủ động mua trước sách giáo khoa để tự làm bài tập, tự học trước nội dung trên lớp.

Bước vào đại học, định hướng ấy càng trở nên rõ ràng hơn khi anh nhận ra AI và dữ liệu không chỉ là những lĩnh vực mới mẻ, mà còn là nơi có thể tạo ra những giá trị vượt trội. Sau khi ra trường, anh ứng tuyển thành công vào Viettel và làm việc đúng ở vị trí kỹ sư dữ liệu lớn như định hướng ban đầu.

Còn với bạn Trần Minh Hoàng, tình yêu với Toán học lại bắt nguồn từ chính gia đình. Hoàng chia sẻ, mẹ là giáo viên dạy Toán, đồng thời cũng là người thầy đầu tiên của em. Những bài toán, những phép tính mẹ đưa ra từ thuở nhỏ đã khiến Hoàng cảm thấy môn học này thật thú vị.

"Khi nhận thấy con có khả năng tiếp thu tốt, mẹ em tiếp tục mượn sách ở thư viện, mua thêm sách để con đọc và tìm hiểu sâu hơn. Từ những bài giảng đầu tiên ấy, niềm yêu thích toán học trong em dần được hình thành", Hoàng chia sẻ.

Lên cấp hai, em tiếp tục được mẹ động viên tham dự các cuộc thi trong nước và ngoài nước, và em đã đạt được những kết quả đáng ghi nhận. Nhìn lại hành trình của mình, Hoàng cho rằng chính niềm đam mê được khơi gợi từ mẹ là điểm xuất phát quan trọng nhất.

Những khoảnh khắc “Eureka”

Nói về một khoảnh khắc “Eureka” nào đó - tức bừng sáng về ý tưởng, anh Nguyễn Chí Đông thừa nhận, bản thân hiếm có những giây phút bùng nổ ý tưởng theo kiểu bất chợt. Thay vào đó, khoảnh khắc bừng sáng chỉ đến sau một thời gian kiên trì, từ quá trình thử và sai kéo dài.

Anh nhớ lại giai đoạn hệ thống gặp sự cố với rất nhiều máy chủ và khối lượng dữ liệu lớn bị lỗi suốt nhiều đêm. Khi đó, anh và đồng đội phải thức trắng, rà soát từng chi tiết để dần dần tìm ra giải pháp. Sau rất nhiều lần thử và sai, cuối cùng cả nhóm cũng khắc phục được vấn đề. Theo anh, đó chính là một khoảnh khắc “bùng nổ” từ kết quả của sự kiên trì theo thời gian và sự đoàn kết của cả đội ngũ.

Và chính từ những lần bùng nổ ấy đã khiến anh bị cuốn hút bởi dữ liệu và AI. Theo anh, điểm thú vị nhất của dữ liệu là thông qua dữ liệu, con người có thể nhìn lại quá khứ nhưng đồng thời cũng có thể dự đoán tương lai. Còn với AI, công nghệ này mở ra khả năng tạo ra những bài toán mới, những sản phẩm mới mà không cần phải lập trình mọi thứ một cách cụ thể ngay từ đầu.

Với anh, dữ liệu và AI là những bước tiến rất cao của nhân loại, có khả năng tạo ra giá trị vượt trội nếu được ứng dụng đúng chỗ. Bởi vậy, anh mong muốn đưa những công nghệ này vào phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh của đơn vị, đồng thời mở rộng khả năng tiếp cận để nhiều người hơn có thể tạo ra giá trị từ công nghệ mới.

Trong khi đó, Trần Minh Hoàng lại đem đến góc nhìn của một người trẻ đang trưởng thành trong thế giới học thuật. Khi được hỏi về lần vượt cấp khiến em ấn tượng nhất, Hoàng nhớ lại một buổi học dự tuyển năm lớp 10, khi em là một trong số ít người, cùng với các anh chị lớp 12, trả lời được một câu hỏi về hàm số.

Điều khiến Hoàng nhớ mãi là kiến thức đó em từng đọc từ một cuốn sách vào khoảng lớp 7 hoặc lớp 8. Khi ấy em chưa hiểu sâu, nhưng nhờ niềm yêu thích, sau này em vẫn nhớ lại và có thể chứng minh được kết quả ấy. Theo Hoàng, chính niềm yêu thích với những con số đã giúp em ghi nhớ kiến thức một cách bền bỉ, sâu sắc suốt nhiều năm.

Theo Hoàng, một bài toán hay phải có lời giải ấn tượng, khiến người đọc không dễ nghĩ đến hướng tiếp cận đó ngay từ đầu. Cũng theo Hoàng, em không quá khắt khe trong việc lựa chọn bài, mà thường tự nhận diện phần mình còn yếu, chẳng hạn số học, rồi chủ động tìm đề của các nước để luyện tập. Với em, mỗi bài toán đều có dấu ấn riêng, sự hấp dẫn riêng.

Riêng ngoại ngữ, Hoàng lại học tốt lên nhờ những lần bị... mất ngủ. Em kể, ngày trước mình hay mất ngủ, nên đã nghĩ ra cách mua các cuốn sách tiếng Anh về đọc trước khi đi ngủ. Việc đọc vừa giúp em thư giãn hơn, vừa cải thiện vốn từ và khả năng đọc hiểu.

Khi bước vào quá trình ôn luyện cho các kỳ thi học sinh giỏi quốc tế, tiếng Anh càng trở nên cần thiết vì em phải đọc tài liệu và đề thi từ nhiều quốc gia. Không chỉ vậy, em còn thường xuyên trò chuyện với những người bạn cùng yêu toán trên thế giới để hiểu hơn về định hướng, ước mơ và cách các bạn tiếp cận tri thức.

Hành trình nhỏ cho những giấc mơ lớn

Một người học tốt hơn mỗi ngày, làm ra một sản phẩm tốt hơn, chinh phục một tri thức mới, giải được một bài toán khó, hay đơn giản là làm thật tốt công việc của mình... đó là những hành trình nhỏ. Nhưng khi hàng triệu người cùng đi những hành trình nhỏ như vậy sẽ hợp lại thành sức mạnh lớn để đưa đất nước tiến lên.

Với anh Nguyễn Chí Đông, điều anh tâm đắc hơn cả là sau khi giải được bài toán cho Viettel, sản phẩm ấy có thể được nhân rộng cho các đơn vị khác và tiếp tục hỗ trợ các doanh nghiệp lớn tại Việt Nam.

Khi tham dự các cuộc thi quốc tế, sản phẩm của Viettel còn có thể cạnh tranh ngang hàng với thế giới. Từ đó, anh bày tỏ niềm tin mạnh mẽ rằng trí tuệ Việt Nam, nếu có cơ hội phát triển đúng mức, hoàn toàn có thể sánh vai với các quốc gia khác một cách sòng phẳng.

Từ góc nhìn của người làm nghề công nghệ, anh Đông cho rằng, để trí tuệ Việt bắt kịp tiến bộ của thế giới, điều quan trọng nhất vẫn là tập trung vào kiến thức nền tảng. Dù công nghệ thay đổi từng ngày, những yếu tố cốt lõi như thuật toán, cấu trúc dữ liệu hay lập trình cơ bản vẫn không thay đổi.

Về phía bạn Trần Minh Hoàng, dấu mốc đáng nhớ là kỳ thi Olympic Toán quốc tế 2025 tại Australia. Hoàng cho biết bản thân đặt mục tiêu sẽ “đổi màu huy chương” sang Huy chương Vàng.

Sau quá trình chuẩn bị tâm lý, luyện đề và bấm giờ ở nhà, Hoàng bước vào kỳ thi với tâm thế tự tin hơn và đạt được kết quả như mong muốn. Tuy nhiên, theo Hoàng, toán học không dừng lại ở việc đi thi mà còn ứng dụng rộng rãi trong khoa học, công nghệ và kinh tế, là nền tảng cho rất nhiều ngành nghề, lĩnh vực khác nhau.

"Mỗi lần đứng trên một đấu trường quốc tế, em luôn cảm thấy vinh dự và tự hào vì mình không chỉ đại diện cho bản thân mà còn là gia đình, quê hương, đất nước. Chính vì vậy, em ý thức rõ trách nhiệm phải tiếp tục học tập và phát triển để đóng góp cho công cuộc xây dựng đất nước", Hoàng chia sẻ.