Nỗi lo "gãy biên, vỡ máy" khi đạp kịch ga
Đại diện Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam (VATA) cho biết đã có văn bản gửi Cục Đăng kiểm Việt Nam phản ánh về tâm lý hoang mang, lo lắng của nhiều chủ phương tiện kể từ khi áp dụng lộ trình kiểm định khí thải mới.
Thực tế, tại một số cơ sở đăng kiểm đã ghi nhận các trường hợp phương tiện bị hư hỏng nặng, như cháy bạc biên dẫn đến gãy tay biên hoặc vỡ thành vách thân máy khi thực hiện đo khí thải động cơ. Nguyên nhân trực tiếp xuất phát từ yêu cầu trong quy trình mới buộc đăng kiểm viên phải thực hiện đạp ga đến hết hành trình bàn đạp.
Lý giải về quy trình này, một đăng kiểm viên tại Hà Nội cho biết hầu hết ô tô hiện nay đều được trang bị bộ giới hạn vòng tua khi không tải nhằm bảo vệ động cơ luôn ở ngưỡng an toàn. Ví dụ, nếu xe có giới hạn ở mức 3.500 vòng/phút, dù đạp ga hết hành trình thì vòng tua cũng không vượt qua ngưỡng này, do đó động cơ không gặp sự cố gì. Ngược lại, với những xe đời cũ không có bộ giới hạn vòng tua, việc đạp ga hết hành trình khiến vòng tua máy vượt ngưỡng thiết kế kỹ thuật có thể gây hỏng hóc.
Đăng kiểm viên khẳng định với các xe được bảo dưỡng tốt, việc tăng tốc độ động cơ trong vài giây ở chế độ không tải không gây hại đáng kể, mà đóng vai trò như một "bài kiểm tra sức khỏe" khi xe không chịu tải cơ học.
Tuy nhiên, cần lưu ý những rủi ro hãn hữu nếu xe không ở tình trạng lý tưởng. Khi động cơ chưa được làm nóng, dầu bôi trơn chưa đạt độ lỏng tối ưu có thể gây mài mòn piston, xéc-măng và trục cam khi tăng tốc đột ngột. Ngoài ra, với công nghệ động cơ tăng áp, việc đạp ga kịch vòng tua rồi tắt máy đột ngột sẽ khiến trục quay của bộ tăng áp bị ngắt quãng dầu bôi trơn do quán tính quay, dẫn đến hao mòn và hư hỏng.
Theo đại diện một trung tâm đăng kiểm ở Hà Nội, quy định mới đang tạo ra sự phân hóa rõ rệt giữa các trung tâm kiểm định. Tại khu vực nội thành, nơi chủ yếu tiếp nhận xe con đời mới có tình trạng tốt, tỷ lệ trượt khí thải gần như không xáo trộn. Trong khi đó, các trung tâm vùng ngoại ô lại đối mặt với tình hình phức tạp hơn do thường xuyên kiểm định xe tải lớn, xe khách cũ chạy dầu.
Đáng nói, một tín hiệu rất tích cực là đa số tài xế hiện nay đã chủ động mang xe ra gara bảo dưỡng, thay dầu đúng khuyến cáo trước khi đi đăng kiểm để đảm bảo tiêu chuẩn. Công tác triển khai chứng nhận điện tử từ đầu tháng 3 hiện đã vận hành trơn tru, ổn định sau vài tiếng trục trặc nhỏ trong sáng ngày đầu tiên.
Khuyến cáo kỹ thuật để vượt qua kỳ kiểm định
Trao đổi với PV Tiền Phong, ông Nguyễn Tô An - Phó Cục trưởng Cục Đăng kiểm Việt Nam - cho biết, nhằm giải quyết triệt để tâm lý e ngại, Cục Đăng kiểm sẽ tổ chức tọa đàm trao đổi về giải pháp kiểm tra khí thải ô tô.
Cơ quan quản lý ngành đăng kiểm cũng nêu rõ, các xe đã được cấp giấy chứng nhận kiểm định còn hiệu lực vẫn được tiếp tục lưu hành cho đến kỳ kiểm định kế tiếp.
Từ nay, chỉ những xe đạt mức khí thải bằng hoặc cao hơn tiêu chuẩn tương ứng với năm sản xuất mới được cấp chứng nhận (riêng xe sản xuất từ năm 2022 phải đạt tiêu chuẩn Mức 5 từ ngày 1/1/2032). Quy trình đo mới sẽ diễn ra nghiêm ngặt hơn để đảm bảo mục tiêu bảo vệ môi trường.
Để tránh tốn kém thời gian và chi phí trượt kiểm định, Cục Đăng kiểm khuyến cáo chủ xe cần chủ động bảo dưỡng, thay dầu, kiểm tra vòi phun, bơm cao áp, hệ thống xử lý khí thải và sử dụng đúng nhiên liệu, nước làm mát theo khuyến cáo của nhà sản xuất.
Với xe phun xăng điện tử, đèn báo lỗi động cơ phải hoạt động chuẩn là sáng khi bật khóa điện và tắt khi động cơ đã nổ. Đối với xe hybrid điện, kỹ thuật viên phải kích hoạt chế độ bảo dưỡng hoặc bật tối đa thiết bị điện, đạp nhẹ ga để ép động cơ xăng hoạt động liên tục. Với xe có nhiều ống xả, sẽ phải dùng đầu nối phụ gom thành một ống hoặc đo từng ống rồi lấy kết quả trung bình
