“Nhà sách tuổi thơ” của nhiều thế hệ
Những ngày cuối trước khi đóng cửa, sách và văn phòng phẩm tại Nhà sách Phương Nam - Phú Thọ được thu dọn, đóng vào những thùng carton. Khung cảnh ấy khiến nhiều người từng gắn bó với nơi đây không khỏi tiếc nuối.
Anh Đặng Thịnh, 32 tuổi, từng sống gần khu vực nhà thờ Thiên Phước - nhà thờ Hầm. Với anh, nhà sách gắn với những phần thưởng nhỏ của ba mẹ dành cho cậu bé ngày ấy. “Nhà sách chính là nơi mình được ba mẹ trao "phần thưởng" khi học tốt”, anh Thịnh nhớ lại. Gia đình anh khi đó không dư dả, nên mỗi lần được chọn một quyển sách, con gấu bông nhỏ hay món đồ lưu niệm đều là một niềm vui lớn của anh Thịnh.
Sau này chuyển đi nơi khác, anh Thịnh ít ghé Nhà sách Phú Thọ hơn nhưng vẫn giữ tình cảm với hệ thống nhà sách Phương Nam. Anh cảm thấy có một mùi hương đặc biệt ở những nhà sách khiến ký ức tuổi học trò trở về.
Với chị Tuyết Anh, 30 tuổi, nhà sách này cũng gắn bó với những năm tháng ấu thơ. Khi còn nhỏ, chị thường vào đọc sách dù chưa có tiền mua những món văn phòng phẩm yêu thích. Những kỷ niệm “đọc ké” ấy góp phần hình thành tình yêu với sách của chị suốt 20 năm qua.
Khi được hỏi về ấn tượng với nhà sách Phương Nam - Phú Thọ, chị Thảo, 31 tuổi lại nhớ những cuối tuần khi Nhà sách Phú Thọ có rất nhiều trẻ em ngồi đọc truyện. Chị đặc biệt nhớ những chiếc ghế nệm, nơi các bạn nhỏ có thể thoải mái đọc sách mà không phải lo lắng bị nhắc nhở.
“Sau này nhà mình dời đi rồi, mình cũng ít ghé đọc ké, vì cũng có truyện online để xem. Nhưng mỗi lần có dịp đi chuỗi nhà sách Phương Nam thì mình lại mua cái gì đó, như cảm ơn nhà sách ngày xưa đã cho mình đọc ké, nuôi dưỡng sở thích đọc sách”.
Không chỉ là mất đi một điểm bán sách
Anh Bùi Vũ Tuấn Anh, 25 tuổi, biết đến Nhà sách Phú Thọ khi là sinh viên năm nhất vì nơi đây gần trường đại học. Ban đầu, anh ghé nhà sách để tìm sách hoặc chờ đến tiết học buổi chiều. Có lần, anh tình cờ đọc một cuốn sách hay đến mức ngồi lại tới chiều và từ đó hiểu thêm về văn hóa Việt Nam.
Với anh Trần Lê Duy, 33 tuổi, một người yêu sách, việc Nhà sách Phú Thọ đóng cửa đáng chú ý không chỉ vì một địa điểm kinh doanh biến mất, mà còn bởi một phần ký ức và đời sống văn hóa của nhiều thế hệ cũng khép lại. Khi còn học tiểu học, anh Duy thường đến đây đọc truyện tranh. Điều anh nhớ nhất là trẻ em có thể lấy truyện ra đọc tại chỗ và có không gian để ngồi lại.
“Nhà sách không chỉ là nơi bán sách mà còn là một không gian đọc, một nơi cho trẻ em được tò mò, được khám phá”, anh Duy chia sẻ. Anh Duy cho rằng đúng là mua sách online tiện lợi, dễ tìm và tiết kiệm thời gian. Tuy nhiên, anh cho rằng nhà sách vật lý vẫn có một giá trị mà mua hàng trực tuyến khó thay thế: Đó là khả năng giúp người đọc tình cờ gặp một cuốn sách mà trước đó họ chưa biết mình cần.
“Đặt sách online đáp ứng nhu cầu mua sách, còn một nhà sách tốt có thể tạo ra trải nghiệm khám phá sách”, anh Duy nhận định. Theo anh, nhà sách vật lí sẽ khó cạnh tranh nếu chỉ làm nhiệm vụ bán sách. Những không gian này cần tạo thêm lý do để người trẻ ở lại: Có chỗ ngồi đọc, cách trưng bày hấp dẫn, khu vực dành cho trẻ em, hoạt động giao lưu hay câu lạc bộ đọc sách.
Đặc biệt, cảm giác được chào đón có thể tạo nên một độc giả lâu dài. Một đứa trẻ từng không có tiền mua truyện nhưng vẫn được ngồi đọc tại nhà sách hôm nay có thể trở thành người mua sách trong tương lai.
Với chị Thùy Dương, 35 tuổi, ký ức ấy còn tiếp nối qua thế hệ. Từ một đứa trẻ từng thích Nhà sách Phú Thọ, giờ chị lại đưa ba người con đến đây. Ngày nhìn thấy sách và văn phòng phẩm được đóng thùng trước lúc nhà sách đóng cửa, chị cảm thấy “buồn nặng trĩu”.
Nhà sách Phương Nam - Phú Thọ rồi sẽ không còn là một điểm đến quen thuộc. Nhưng với những người từng bước qua cánh cửa ấy, có lẽ nơi đây vẫn tồn tại theo một cách khác: Trong ký ức về quyển sách đầu tiên, những buổi cuối tuần ngồi đọc truyện hay niềm vui khi được ba mẹ cho tự chọn một món quà nhỏ.
“Nhà sách hiện đại nên là nơi người ta đến vì sách nhưng ở lại vì trải nghiệm và cảm giác thuộc về một cộng đồng đọc.”
