Mỹ chặn ảnh vệ tinh chiến sự Iran

Công ty ảnh vệ tinh Planet Labs thông báo sẽ ngừng vô thời hạn việc cung cấp hình ảnh về Iran và khu vực xung đột ở Trung Đông, nhằm tuân thủ yêu cầu từ Chính phủ Mỹ.
Ảnh vệ tinh của Planet Labs chụp khu vực có Bộ Tư lệnh thực thi pháp luật Iran tại thủ đô Tehran ngày 3/3.

Planet Labs, có trụ sở tại California, thông báo quyết định này qua email gửi khách hàng ngày 4/4, cho biết Chính phủ Mỹ yêu cầu tất cả các nhà cung cấp ảnh vệ tinh tạm ngừng cung cấp hình ảnh khu vực chiến sự.

Tháng trước, Planet Labs thông báo hoãn cung cấp hình ảnh Trung Đông trong 14 ngày, với lý do là để ngăn đối thủ sử dụng dữ liệu nhằm tấn công Mỹ và các đồng minh.

Planet Labs cho biết sẽ giữ lại toàn bộ hình ảnh từ ngày 9/3 và chính sách này sẽ kéo dài cho đến khi xung đột kết thúc.

Cuộc chiến bắt đầu khi Mỹ và Israel tấn công Iran ngày 28/2, sau đó nhanh chóng lan rộng khi Tehran đáp trả bằng hàng loạt cuộc tấn công vào Israel và căn cứ Mỹ tại các quốc gia vùng Vịnh như Ẩ-rập Xê-út, Kuwait và Bahrain.

Công nghệ vệ tinh có nhiều ứng dụng quân sự như xác định mục tiêu, dẫn đường vũ khí, theo dõi tên lửa và liên lạc. Một số chuyên gia cho rằng Iran có thể đang tiếp cận các hình ảnh thương mại, bao gồm dữ liệu được các đối thủ của Mỹ cung cấp. Ảnh vệ tinh cũng là công cụ quan trọng đối với báo chí và giới nghiên cứu khi tiếp cận những khu vực khó đến.

Planet Labs vận hành một đội vệ tinh quan sát Trái đất quy mô lớn và cung cấp ảnh cập nhật thường xuyên cho chính phủ, doanh nghiệp và truyền thông.

Lầu Năm Góc không bình luận về các vấn đề liên quan đến tình báo.

Trong email gửi khách hàng, Planet Labs cho biết sẽ chuyển sang cơ chế “phân phối hình ảnh có kiểm soát”, chỉ cung cấp những dữ liệu được đánh giá là không gây rủi ro an ninh. Theo hệ thống mới, ảnh vệ tinh sẽ được cung cấp theo từng trường hợp, ưu tiên các nhu cầu khẩn cấp, nhiệm vụ quan trọng hoặc vì lợi ích cộng đồng.

“Đây là những hoàn cảnh đặc biệt, và chúng tôi đang nỗ lực cân bằng lợi ích của tất cả các bên liên quan”, công ty cho biết.

Một nhà cung cấp thương mại khác là Vantor (trước đây là Maxar Technologies) nói với Reuters rằng họ không nhận được yêu cầu từ chính phủ Mỹ. Tuy nhiên, công ty này từ lâu đã bảo lưu quyền “áp dụng các biện pháp kiểm soát truy cập trong thời kỳ xung đột địa chính trị” và hiện đang áp dụng tại một số khu vực ở Trung Đông.

Biện pháp này có thể bao gồm hạn chế đối tượng được yêu cầu ảnh mới hoặc mua ảnh hiện có tại những khu vực mà quân đội Mỹ và đồng minh “đang hoạt động tích cực” hoặc đang là mục tiêu tấn công.

Một nhà cung cấp khác là BlackSky Technology chưa phản hồi yêu cầu bình luận.