Xu hướng khoe bạn trai biết chiều chuộng
Mạng xã hội ngày nay không hiếm những bài đăng của chị em phái nữ khoe khoang về việc bạn trai hoặc hôn phu tuyệt vời đến mức không tưởng. Mặc dù dạng nội dung này thường xuất hiện trên Instagram, nhưng nó đặc biệt bùng phát mạnh mẽ trong vài tháng gần đây.
Trào lưu này được gọi là "high-effort boyfriend" hoặc "high-effort fiancé", hiểu nôm na là bạn trai hoặc hôn phu biết chiều chuộng, cung phụng, đầu tư nhiều vào mối quan hệ tình cảm.
Ảnh: Getty Images
Những bài đăng hoặc video thường mở đầu như sau: "Những việc mà bạn trai biết chiều chuộng của tôi làm đủ để khiến một người yêu vô tâm rơi vào hôn mê".
Nhân vật nữ ngồi trước máy quay, thường là vừa trang điểm vừa liệt kê hàng loạt hành động “trên cả mức bình thường” mà bạn trai làm cho cô mà không cần phải mở lời. Hành động đó có thể là liên tục tặng hoa hoặc sẵn sàng chi tiền cho những bữa ăn xa hoa, đắt đỏ...
Ý tưởng dường như bắt nguồn từ nhà sáng tạo nội dung tên là Keely Grace Gaffney - người có vị hôn phu gần như hoàn hảo ở mọi phương diện. Anh chàng lên kế hoạch cho những buổi hẹn hò bất ngờ, chuẩn bị góc pha cà phê cho cô mỗi sáng trước khi đi làm lúc 4h, viết cho cô những mẩu giấy nhắn tình yêu hằng ngày. Anh đặt vé đi du lịch bất cứ khi nào vị hôn thê cảm thấy hơi căng thẳng và chuẩn bị những cuốn lịch Mùa Vọng được thiết kế riêng, chứa đầy những sản phẩm yêu thích của cô.
Lấy cảm hứng từ mô típ này, nhiều phụ nữ khác nhanh chóng hùa theo, khoe khoang về những hành động tuyệt vời của bạn trai mình.
“Theo tôi, chìa khóa của mối quan hệ thành công là ở bên người đàn ông làm rất nhiều. Có người bạn đời biết cung phụng thực sự sẽ thay đổi toàn bộ hệ thần kinh của bạn, bởi vì bạn không hề ‘đòi hỏi quá đáng’. Người đàn ông phù hợp sẽ vui vẻ xuất hiện, bỏ công sức và yêu bạn một cách công khai", cô gái tên Alessia chia sẻ.
Thoạt nhìn, xu hướng này có vẻ mang lại sự tự tin cho phụ nữ. Nó truyền tải thông điệp: "Phụ nữ, đừng chấp nhận ít hơn những gì mình xứng đáng! Hãy đòi hỏi và kỳ vọng nhiều hơn! Hãy đặt ra những tiêu chuẩn cao hơn!".
Đây được xem như đối trọng tự nhiên với luận điệu "mức tối thiểu" trong mối quan hệ, vốn cũng đang được bàn tán sôi nổi trên mạng xã hội. Đối với mối quan hệ kiểu "tối thiểu", những điều cơ bản như nhắn tin thường xuyên hay đến đúng giờ trong các buổi hẹn hò được tung hô.
Tuy nhiên, ngoài cám dỗ so sánh mối quan hệ của chính mình với những phiên bản được nâng cấp, lãng mạn kiểu phim hài - lãng mạn, xu hướng "high-effort" chứa đựng nhiều yếu tố đáng lo ngại. Mặc dù một số điều được liệt kê thể hiện sự quan tâm về mặt cảm xúc, đáng báo động là nhiều hành động lại xoay quanh tiền bạc.
Một cô gái nói về bạn trai 4 năm của mình trong lúc chuốt mi: "Mức tối thiểu là mỗi lần chúng tôi ra ngoài ăn, anh ấy trả tất cả". Tương tự, cô khác khoe khi đang đánh nền: “Anh ấy không bao giờ mong tôi trả bất cứ thứ gì".
“Mỗi khi tôi nói muốn mua váy hay cần quần áo mới, anh ấy sẽ đưa tôi đến cửa hàng, trung tâm thương mại hoặc đặt đồ online", một cô gái kể và còn cho biết luôn mang theo thẻ tín dụng của bạn trai bên mình “phòng khi cần” - việc mà chính cô cũng thừa nhận là “gây tranh cãi”.
Sự lệ thuộc tài chính có thể làm xói mòn quyền tự chủ của phái nữ và tạo ra mất cân bằng quyền lực nghiêm trọng.
Điều khiến người xem phát ngán nhất là trong một video của Gaffney, quay lại phản ứng của bạn trai khi cô tự mua quần áo cho mình.
"Em không phải tự chiều mình, anh mới là người chiều em. Đó là việc của anh. Anh có quyền làm vậy", người bạn trai nói với giọng điệu bực bội, lạnh lẽo và gần như mang tính kiểm soát. Thông điệp quá rõ: Cô ấy không được phép tiêu tiền của chính mình hay tự mua đồ cho bản thân.
Không phải là những người phụ nữ này không tự tạo được thu nhập. Tất cả đều có việc làm ổn định, toàn thời gian hoặc bán thời gian, bên cạnh công việc sáng tạo nội dung trên mạng xã hội.
Cảnh báo từ chuyên gia
Theo cây viết Helen Coffey của Independent (Anh), dù được người khác đối xử tử tế có vẻ như là điều trong mơ, việc từ bỏ quyền kiểm soát tài chính và trở nên phụ thuộc vào người bạn đời là trò chơi đầy rủi ro.
“Việc cho phép đàn ông chu cấp, thể hiện sự trân trọng và trả tiền cho bạn là điều tốt. Miễn là bạn luôn có khả năng tự làm điều đó. Sự phụ thuộc tài chính có thể làm suy yếu quyền tự chủ của phái nữ và tạo ra sự mất cân bằng quyền lực đáng kể, khiến việc rời bỏ mối quan hệ không lành mạnh trở nên khó khăn hơn. Điều quan trọng là cả hai đối tác cần duy trì mức độ độc lập tài chính nhất định để đảm bảo mối quan hệ vẫn là sự lựa chọn, chứ không phải là nhu cầu bắt buộc", Kate Mansfield - chuyên gia tư vấn hẹn hò và các mối quan hệ, cảnh báo.
Chuyên gia tư vấn hôn nhân Matt Davies chỉ ra sự chênh lệch về tài chính cũng có thể tạo ra cảm giác rằng mối quan hệ đó có điều kiện.
Trong trường hợp người luôn trả tiền bị mất việc hoặc gặp khó khăn về tài chính do những gánh nặng bất ngờ, điều đó có đồng nghĩa là mối quan hệ tình cảm của họ đang bị đe dọa, vì họ không còn có thể cung phụng đối phương?
“Tặng quà luôn là một vấn đề khó xử. Nếu chỉ là một chiều, nó có thể khiến người nhận cảm thấy mắc nợ theo cách không lành mạnh", Davies nói thêm.
Trên thực tế, điều này được thể hiện trong video khoe người yêu của các cô gái. Một người từng thổ lộ: "Tôi có thể dành cả đời để cố gắng đáp lại những điều tuyệt vời mà anh ấy làm cho tôi. Nhưng tôi sẽ không bao giờ làm được vì anh ấy quá tuyệt vời".
Điều gây áp lực khác là không ít hành vi “high-effort” xoay quanh ngoại hình của phụ nữ. Có người khen ngợi việc bạn trai uốn tóc giúp và sẵn sàng lái xe đưa cô về dù đang ở ngoài chỉ để cô trang điểm lại. Người khác lại hào hứng kể chuyện người yêu theo dõi lịch làm móng và chủ động đặt lịch mỗi lúc bạn gái cần thay bộ móng mới.
"Thỉnh thoảng tặng người yêu chút thời gian chăm sóc bản thân là một chuyện. Nhưng trả tiền cho việc ‘bảo dưỡng’ để ngấm ngầm kiểm soát ngoại hình của họ vì sự thỏa mãn của mình lại là chuyện hoàn toàn khác. Khi những nỗ lực của đàn ông tập trung quá mức vào vẻ bề ngoài của bạn gái, điều đó tạo cảm giác như chiến lợi phẩm", Mansfield giải thích.
Ông Davies đồng tình với quan điểm này: “Đặt phụ nữ vào vị trí phụ thuộc như vậy là khá không lành mạnh. Có thể xem đây là hành vi xâm phạm ranh giới. Ngoại hình cá nhân và cách chúng ta chăm sóc bản thân vốn là trách nhiệm của chính chúng ta, chứ không phải của bạn đời. Nếu không, nó sẽ củng cố cảm giác rằng bạn phải làm những điều này vì họ, chứ không phải vì chính mình".
Kiểu hẹn hò không bền vững
Điều đáng lo ngại nhất có lẽ là những hành vi “high-effort” củng cố ý niệm rằng phụ nữ, ở một mức độ nào đó, bị vô dụng. Ví dụ rõ nhất là màn khoe khoang của Alessia rằng bạn trai luôn đổ xăng cho xe cô, khiến cô không phải đến trạm xăng suốt gần một năm rồi. Cô gái trẻ tên Kylie tuyên bố không bao giờ phải chạm vào tay nắm cửa xe vì bạn trai luôn chủ động mở cho.
Tất cả hành động này có một điểm chung: Tước đi quyền chủ động của phụ nữ và tạo ra mối quan hệ không bình đẳng.
Theo Davies, mô típ “công chúa gặp nạn - hiệp sĩ mạnh mẽ" có thể hiệu quả trong giai đoạn đầu của mối quan hệ, giúp các cặp đôi mới hình thành sự gắn kết ban đầu. Tuy nhiên, đến một lúc nào đó, họ cần phải trưởng thành hơn. Cả hai đều cần biết linh hoạt giữa vai trò dẫn dắt và tuân theo.
“Việc phụ thuộc vào đàn ông để họ liên tục dẫn đường và giải cứu bạn là dạng quan hệ non nớt, mang tính thụt lùi. Nếu cặp đôi ở quá lâu trong giai đoạn lý tưởng hóa lãng mạn này, họ có thể vỡ mộng về sau", chuyên gia nhấn mạnh.
Cách sắp đặt quan hệ này cũng có thể phản chiếu mô hình cha - con, trong đó người đàn ông được đặt vào vai trò “hình mẫu người cha”. Điều này hiện lên rõ khi một phụ nữ tiết lộ rằng bạn trai “chưa bao giờ nói không" với cô.
Không chỉ các cô gái, mối quan hệ kiểu đó cũng không hề có lợi cho các chàng trai. Việc đảm nhận vai trò người trụ cột duy nhất trong gia đình tạo ra áp lực phải luôn luôn chu cấp. Hình mẫu bạn trai luôn nỗ lực hết mình chắc chắn khiến "cánh mày râu" cảm thấy họ giống như vật trang trí hai chiều hơn là những cá nhân toàn diện, dễ tổn thương, có khuyết điểm và nhu cầu riêng.
Điều đó không có nghĩa là các cô gái không nên có tiêu chuẩn. Chỉ là họ nên tập trung vào những yếu tố thực sự quan trọng và ưu tiên xây dựng mối quan hệ bình đẳng.
“Nỗ lực lành mạnh là hai chiều, bắt nguồn từ sự quan tâm chân thành và mong muốn làm "nửa kia" hạnh phúc, không kèm theo kỳ vọng được đền đáp. Nó trở nên không lành mạnh khi bị dùng để tạo ra mất cân bằng quyền lực, hoặc khi nhu cầu của một người liên tục lấn át người kia, dẫn đến sự phụ thuộc thay vì quan hệ đối tác bình đẳng", Mansfield nói.
