Tại Hội thảo An ninh nguồn nước Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) trước biến đổi khí hậu do Báo Tiền Phong phối hợp với UBND TP. Cần Thơ cùng đơn vị đồng hành tổ chức sáng 22/3, ông Lều Mạnh Huy - Tổng Giám đốc DNP Water - cho biết, DNP Water (thuộc Tập đoàn Tasco) là đơn vị tư nhân hàng đầu cả nước trong lĩnh vực đầu tư ngành nước, với quy mô tổng tài sản gần 10.000 tỷ đồng, hoạt động trên 11 tỉnh thành, sở hữu hệ thống nhà máy với công suất thiết kế trên một triệu m3/ngày đêm.
Tại khu vực ĐBSCL, DNP Water đang sở hữu, vận hành khai thác nhà máy xử lý nước sạch có công suất phát nước thực tế lớn nhất vùng hiện nay là Nhà máy nước Đồng Tâm tại xã Kim Sơn, tỉnh Đồng Tháp. Sản lượng phát nước bình quân của nhà máy hiện đạt xấp xỉ 70.000 m3/ngày đêm, phục vụ chủ yếu cho nhu cầu sinh hoạt của người dân khu vực phía Đông tỉnh Đồng Tháp (khu vực Gò Công tỉnh Tiền Giang cũ).
Ông Huy cho hay tại hội thảo Sống chung với hạn mặn cũng do Báo Tiền Phong tổ chức tại Cần Thơ vào tháng 3/2024, DNP Water đã trình bày giải pháp khai thác và truyền dẫn nguồn nước thô từ thượng nguồn sông Tiền để thay thế nguồn nước bị nhiễm mặn cho các nhà máy xử lý nước sạch tại hạ nguồn trên địa bàn 3 tỉnh Tiền Giang, Long An, Bến Tre cũ thông qua dự án Trạm bơm nước thô Cái Bè và hệ thống tuyến ống truyền tải (Dự án nước thô liên vùng tỉnh khu vực sông Tiền).
Dự án này đã được chính thức khởi công xây dựng trong quý IV/2025 và dự kiến hoàn thành, đi vào hoạt động trong quý IV/2026. Khi dự án đi vào hoạt động sẽ đảm bảo nguồn nước an toàn, bền vững, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt và sản xuất cho khoảng 2 triệu người dân khu vực ven biển các tỉnh Đồng Tháp, Tây Ninh, Vĩnh Long.
Tiếp nối thành công từ dự án liên tỉnh khu vực sông Tiền, tháng 12/2025, DNP Water đã chính thức gửi đề xuất đầu tư dự án Trạm bơm nước thô vùng Tây Nam sông Hậu và hệ thống tuyến ống truyền tải (Dự án nước thô vùng Tây Nam sông Hậu) đến UBND thành phố Cần Thơ và UBND tỉnh Cà Mau.
Các mục tiêu chính của dự án là xây dựng hệ thống khai thác và truyền dẫn nguồn nước thô từ thượng nguồn sông Hậu, đảm bảo nhu cầu nước sạch sinh hoạt hiện tại và trong tương lai, khắc phục tình trạng nước nhiễm mặn, thay thế nguồn nước ngầm hiện đang suy giảm trầm trọng về cả trữ lượng và chất lượng do khai thác quá mức từ đó góp phần hạn chế vấn đề sụt lún đang diễn ra tại khu vực. Đây là vấn đề cực kỳ khẩn cấp cần giải quyết, không thể chờ đợi và chậm thêm nữa.
Dự án cũng góp phần từng bước cụ thể hóa Quy hoạch vùng ĐBSCL thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 và Quy hoạch tổng hợp lưu vực sông Cửu Long thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ; tạo tiền đề cho các địa phương rà soát, lập các dự án đầu tư, bố trí nguồn vốn cho công tác cải tạo và mở rộng mạng lưới đường ống cấp nước tại khu vực đô thị, nông thôn để tiếp cận nguồn nước từ hệ thống cấp nước vùng liên tỉnh, từ đó đảm bảo hạ tầng cấp nước ổn định, bền vững, góp phần nâng cao sức khỏe, đời sống tinh thần của người dân, đảm bảo hạ tầng thu hút đầu tư.
Để đảm bảo tính an toàn, dài hạn, bền vững cũng như khả thi về mặt kinh tế - kỹ thuật, điểm khai thác nước thô giai đoạn đầu của dự án được đặt tại sông Cần Thơ (thượng nguồn kênh Xáng Xà No theo định hướng quy hoạch. Tình huống cực đoan khi ranh mặn tiếp tục lấn sâu vượt qua điểm lấy nước giai đoạn đầu, vị trí lấy nước thô sẽ được dịch chuyển dần lên phía thượng nguồn phía trên ranh mặn, vị trí hiện tại sẽ chuyển đổi thành trạm bơm tăng áp, điểm khai thác cao nhất đặt tại khu vực Châu Đốc, tỉnh An Giang (giáp ranh Campuchia).
Về tính an toàn nguồn nước, theo đại diện DNP Water, giải pháp khai thác và truyền dẫn nước thô ưu việt hơn rất nhiều so với việc đặt các nhà máy xử lý khai thác nguồn nước tại chỗ trên thượng nguồn sông Tiền và sông Hậu do độ trễ trong quá trình vận chuyển nước thô bằng đường ống kín. Với khoảng cách từ điểm khai thác nước đến điểm tiếp nhận tại các nhà máy nước phía hạ nguồn lên đến hàng trăm km, thời gian để nước thô đi từ điểm khai thác đến điểm tiếp nhận lên đến 8-10 giờ. Trường hợp phát hiện sự cố mất an toàn nguồn nước, sẽ có đủ thời gian để đóng van chặn tuyến, xúc xả đường ống, không cho nguồn nước mất an toàn đưa vào nhà máy sản xuất nước sạch cung cấp nước cho người dân.
DNP Water đánh giá đây là thời điểm thích hợp và khả thi để xây dựng các trạm bơm và đường ống dẫn nước quy mô lớn (đường kính lên đến 2 m) do tuyến ống được định hướng chạy dọc theo hành lang các tuyến cao tốc lớn đang hình thành (tuyến Trần Đề - Châu Đốc và tuyến Cần Thơ - Cà Mau tạo thành trục dọc và trục ngang của vùng Đồng bằng sông Cửu Long). Trong phương án kỹ thuật của dự án cũng nghiên cứu việc kết hợp trạm bơm trung chuyển nước thô với các hồ chứa nước được định hướng trong quy hoạch các tỉnh thành vùng ĐBSCL để tăng tính an toàn về nguồn nước và giảm chi phí vận hành hệ thống.
Dự án nếu được triển khai thành công sẽ đảm bảo nguồn nước sinh hoạt cho người dân các khu vực ven biển thuộc bán đảo Cà Mau hiện tại và tương lai, tiến tới việc thay thế toàn bộ việc khai thác nước ngầm đang là một trong các nguyên nhân chính gây sụt lún trên diện rộng. Đây cũng là giải pháp mang tầm nhìn dài hạn đảm bảo nguồn nước sinh hoạt cho toàn bộ vùng Tây Nam sông Hậu trong bối cảnh biến đổi khí hậu và các diễn biến cực đoan của tình trạng xâm nhập mặn.
Đại diện DNP Water cũng nhấn mạnh rằng rất cần sự kết hợp giữa chính quyền địa phương, các sở ban ngành, các chuyên gia, nhà khoa học, các đơn vị truyền thông báo chí để cùng truyền tải được thông tin đến người dân, đến các bộ, ngành, Chính phủ, để việc hiện thực hoá những dự án quy mô vùng liên tỉnh, những dự án mang nhiều ý nghĩa xã hội và thiết thực như trên sẽ được triển khai nhanh và khả thi…