Từ bài viết bán gà rán với dòng trạng thái: “Hôm trước chị Miu còn gọi gà rán nhà em cơ mà”, cho đến hình ảnh nữ ca sĩ cầm điện thoại trong cửa hàng điện thoại di động, nhiều nội dung nhanh chóng thu hút hàng trăm, thậm chí hàng nghìn lượt bình luận và chia sẻ chỉ sau thời gian ngắn đăng tải.
Điểm chung của các bài viết này là tự ý sử dụng hình ảnh Miu Lê trong bối cảnh tự dàn dựng, lợi dụng ồn ào trên mạng xã hội liên quan đến sự việc nữ ca sĩ sử dụng chất cấm, nhằm tạo sự chú ý và tăng khả năng lan truyền sản phẩm, thương hiệu. Thay vì đầu tư nội dung hay chiến dịch quảng bá, nhiều tài khoản lựa chọn cách “ăn theo” vụ việc nóng trên mạng xã hội để kéo tương tác.
Kiểu nội dung này ngày càng phản cảm và vượt quá giới hạn của việc “bắt trend”. Nhiều bình luận nhận xét việc sử dụng hình ảnh một nghệ sĩ đang vướng vào vòng lao lý để phục vụ mục đích kinh doanh là thiếu đạo đức, chưa nói đến việc vi phạm pháp luật; đặc biệt khi các hình ảnh đều đã bị chỉnh sửa hoặc đặt vào bối cảnh không liên quan.
Thực tế, thời gian gần đây xuất hiện ngày càng nhiều dạng nội dung tương tự như ghép ảnh AI, chế ảnh, gán phát ngôn hoặc cố tình liên kết người nổi tiếng với những câu chuyện không liên quan để tạo hiệu ứng tranh cãi. Chỉ cần một gương mặt có độ nhận diện cao cùng vài câu chữ gây sốc, bài viết lập tức dễ dàng lan truyền mà gần như không mất chi phí quảng bá.
Trong thời đại mạng xã hội, nơi lượt tương tác có thể chuyển hóa trực tiếp thành doanh thu, nhiều cửa hàng nhỏ lẻ xem đây như một “chiêu truyền thông miễn phí”. Tuy nhiên, việc sử dụng hình ảnh cá nhân trái phép, đặc biệt là hình ảnh đã qua chỉnh sửa bằng AI, kéo theo rắc rối pháp lý.
Theo Điều 32 Bộ luật Dân sự 2015, cá nhân có quyền riêng tư đối với hình ảnh của mình. Việc sử dụng hình ảnh người khác cho mục đích thương mại phải được sự đồng ý của người đó. Nếu tự ý dùng hình ảnh nghệ sĩ để quảng cáo, câu khách hoặc đăng tải nội dung gây ảnh hưởng đến danh dự, uy tín của cá nhân, người đăng tải có thể bị yêu cầu gỡ bỏ bài viết, xin lỗi công khai và bồi thường thiệt hại.
Ngoài ra, theo Nghị định 15/2020/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 14/2022/NĐ-CP), hành vi sử dụng hình ảnh cá nhân trái phép, chia sẻ thông tin gây ảnh hưởng đến danh dự, nhân phẩm trên mạng xã hội có thể bị xử phạt hành chính với mức phạt lên tới hàng chục triệu đồng tùy tính chất, mức độ vi phạm.
Trong trường hợp nội dung bị xác định gây hậu quả nghiêm trọng, xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân hoặc có dấu hiệu vu khống, làm nhục người khác, người thực hiện còn có thể bị xem xét trách nhiệm dân sự hoặc trách nhiệm hình sự theo quy định pháp luật.
