Ngay từ đầu năm Dương lịch, nhiều người đã nghĩ đến việc chuẩn bị đổi một ít tiền theo những mệnh giá nhất định, hoặc đổi lấy tiền mới, tiền có số se-ri “đẹp” để lì xì.
Thậm chí, trên mạng xã hội thỉnh thoảng cũng có những người nhận đổi tiền lì xì với mức chênh lệch 5 - 10% (hay được cư dân mạng gọi là phí đổi tiền). Khoản phí này có thể cao hơn vào dịp sát Tết Nguyên đán hoặc đối với những tờ tiền có số se-ri được coi là rất đẹp (chẳng hạn có số 68 ở cuối, hoặc số theo năm sinh người nhận…).
Nhưng chính khoản “phí đổi tiền” đó là nơi rắc rối có thể nảy sinh.
Bởi theo Thông tư số 25/2013/TT-NHNN thì các hành vi thu, đổi tiền nhằm hưởng chênh lệch/ kiếm lời đều là trái pháp luật. Những hành vi như thế có thể bị xử phạt từ 20 đến 40 triệu đồng đối với cá nhân, 40 đến 80 triệu đồng đối với tổ chức, theo Nghị định số 88/2019/NĐ-CP về xử phạt hành chính trong lĩnh vực tiền tệ và ngân hàng - thông tin được đăng trên Tiền Phong và CafeF.
Nhiều người cho rằng chỉ có người đổi tiền kiếm lời mới phạm luật, nhưng các chuyên gia luật và ngân hàng cảnh báo rằng người sẵn sàng trả chênh lệch để đổi tiền cũng có thể bị coi là tiếp tay cho hành vi đổi tiền (có thu lời) trái phép, theo báo Thanh Niên.
Ngoài ra, người đổi tiền lì xì còn có nguy cơ bị lừa, chẳng hạn như chuyển tiền rồi mà không nhận được tiền mình muốn đổi, hoặc nhận thiếu, thậm chí nhận phải tiền giả…
Quy định như trên (xử phạt việc đổi tiền nhằm hưởng chênh lệch) là để đảm bảo tính trật tự, minh bạch trong lưu thông tiền tệ, ngăn chặn các hoạt động kinh doanh tiền mặt trái phép và cũng để người dân tránh bị lừa.
Vì vậy, các ngân hàng khuyến khích người dân dùng tiền vẫn sử dụng bình thường để lì xì, hoặc có thể dùng hình thức chuyển khoản (nhiều nước châu Á đã thực hiện cách này), vì nói cho cùng, ý nghĩa của việc lì xì vẫn nằm ở tình cảm, sự chân thành của người tặng số tiền lì xì đó. Còn nếu thực sự muốn đổi tiền, người dân nên đến các ngân hàng, tiện nhất là các ngân hàng mà mình đã có tài khoản, dù số tiền được đổi có thể hạn chế nhưng việc đổi thường là miễn phí.