Doanh nghiệp nhỏ, hộ kinh doanh: Kiến nghị cắt giảm mạnh thủ tục về thuế

TPO - Khảo sát của Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cho thấy chỉ 15,6% hộ kinh doanh có kế hoạch chuyển đổi thành doanh nghiệp trong hai năm tới. Phần lớn còn lại lo ngại quy định phức tạp hơn, chi phí bảo hiểm tăng, nghĩa vụ kế toán nặng nề và nguy cơ thanh tra, kiểm tra nhiều hơn.

Giảm gánh nặng thủ tục, xử phạt

Tại phiên họp Chính phủ thường kỳ ngày 3/8, Thủ tướng Lê Minh Hưng yêu cầu nghiên cứu giảm thuế thu nhập cho doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) ngay trong năm 2026, đồng thời xem xét bổ sung cá nhân, hộ kinh doanh vào phạm vi điều chỉnh của dự án Luật Phát triển DNNVV nhằm khuyến khích chuyển đổi lên doanh nghiệp.

Hiện thuế thu nhập doanh nghiệp phổ thông là 20%, với mức ưu đãi 15-17% theo quy mô doanh thu. DNNVV thành lập mới được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong 3 năm kể từ kỳ tính thuế 2025. Đối với hộ kinh doanh, hộ có doanh thu từ 1 tỷ đồng/năm trở xuống được miễn thuế, trong khi hộ chuyển đổi thành doanh nghiệp được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong 2 năm kể từ khi phát sinh thu nhập chịu thuế.

1785918460434-1568411877568283442-2747098421537237993-30480834426262874fa9fa623e6cfd9e.jpg
Hộ kinh doanh lớn tuổi tập ghi chép sổ sách, lưu trữ chứng từ.

Kinh doanh thực phẩm nhiều năm, chị Nguyễn Thị Lan (Hà Nội) cho biết từng cân nhắc chuyển đổi lên doanh nghiệp để đáp ứng yêu cầu của đối tác về tư cách pháp nhân và xuất hóa đơn VAT. Tuy nhiên, sau khi tìm hiểu, chị vẫn duy trì mô hình hộ kinh doanh vì sự thuận tiện, đồng thời lo ngại những yêu cầu quản trị phát sinh.

Theo chị Lan, điều khiến nhiều hộ kinh doanh băn khoăn không phải là mức thuế mà là gánh nặng về kế toán, hóa đơn, chứng từ và kê khai thuế. Với quy mô nhỏ, việc thuê nhân sự kế toán làm tăng chi phí, trong khi tự thực hiện lại tiềm ẩn nguy cơ sai sót và bị xử phạt.

Từ thực tế vận hành mô hình ăn nhanh hơn 10 năm, anh T.H - chủ một hộ kinh doanh tại (Hà Nội) cho rằng, điều các hộ kinh doanh cần nhất hiện nay là môi trường pháp lý đơn giản, ổn định và dễ tuân thủ. Theo anh, chính sách cần được thiết kế phù hợp với thực tế để các cơ sở kinh doanh tập trung phát triển sản phẩm, dịch vụ thay vì dành nhiều thời gian cho thủ tục hành chính.

Với những hộ chưa có lợi nhuận, việc giảm thuế thu nhập cũng chưa tạo nhiều tác động bằng việc đơn giản hóa thủ tục và có lộ trình chuyển đổi phù hợp.

Thực tế, chi phí tuân thủ pháp luật đang là rào cản lớn đối với khu vực hộ kinh doanh. Khảo sát của Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) công bố tháng 4/2026 cho thấy 73,3% hộ đánh giá khó khăn pháp lý là áp lực lớn nhất, cao hơn cả vấn đề thị trường hay đầu vào; 73% cũng cho biết thời gian dành cho việc tuân thủ quy định gây ảnh hưởng đáng kể đến hoạt động kinh doanh.

Khảo sát cũng cho thấy chỉ 15,6% hộ kinh doanh có kế hoạch chuyển đổi thành doanh nghiệp trong hai năm tới. Phần lớn còn lại lo ngại quy định phức tạp hơn, chi phí bảo hiểm tăng, nghĩa vụ kế toán nặng nề và nguy cơ thanh tra, kiểm tra nhiều hơn.

Hạn chế phát sinh thủ tục, cơ chế xin - cho

Trao đổi với PV Tiền Phong, ông Lê Văn Tuấn - Giám đốc Công ty TNHH Kế toán Thuế Keytas - cho rằng, điều khiến nhiều hộ kinh doanh lo ngại hiện nay không chỉ là số thuế phải nộp mà còn là chi phí tuân thủ. Việc phải thực hiện nhiều quy định, thủ tục phức tạp làm tăng nguy cơ sai sót và bị xử phạt, trong khi năng lực quản trị của phần lớn hộ kinh doanh còn hạn chế.

Theo ông Tuấn, dư địa giảm thuế cho hộ kinh doanh không còn nhiều, bởi định hướng lâu dài là áp dụng cơ chế tính thuế theo lợi nhuận để bảo đảm công bằng với doanh nghiệp. Nếu ưu đãi quá lớn cho hộ kinh doanh sẽ làm giảm động lực chuyển đổi lên mô hình doanh nghiệp. Thay vào đó, ông đề xuất áp dụng chính sách miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong 3 năm đối với các hộ kinh doanh chuyển đổi thành doanh nghiệp, tương tự doanh nghiệp thành lập mới.

Ở góc độ doanh nghiệp nhỏ và vừa, GS.TS Mạc Quốc Anh - Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Hà Nội (HANOISME) - cho rằng phần lớn lợi nhuận sau thuế của nhóm doanh nghiệp này đều được tái đầu tư vào vốn lưu động, máy móc, chuyển đổi số và mở rộng thị trường. Vì vậy, giảm thuế sẽ giúp doanh nghiệp có thêm nguồn lực để phục hồi và phát triển.

1785809014920-2524452702569069054-2524452702569069054-b77321b626f0735a2e0c304c33860bdf-9779.jpg
GS.TS Mạc Quốc Anh - Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký HANOISME.

Theo ông Quốc Anh, mức ưu đãi hiện nay chưa tạo đủ dư địa cho doanh nghiệp nhỏ. Ông đề xuất giảm thêm 2-3 điểm phần trăm thuế thu nhập doanh nghiệp trong giai đoạn 2026-2027 theo quy mô doanh thu. Theo ông, mức giảm này vừa tạo thêm nguồn lực tài chính cho doanh nghiệp, vừa hạn chế nguy cơ lợi dụng chính sách hoặc gây áp lực quá lớn lên ngân sách.

Bên cạnh ưu đãi về thuế, đại diện HANOISME cho rằng chính sách cần tập trung nhiều hơn vào doanh nghiệp đang hoạt động thay vì chủ yếu hỗ trợ doanh nghiệp mới thành lập. Các chính sách hỗ trợ cần được thiết kế theo hướng đơn giản, tự động, hạn chế phát sinh thủ tục hành chính hoặc cơ chế xin - cho.

Theo ông Quốc Anh, cơ quan thuế hoàn toàn có thể xác định mức thuế suất áp dụng dựa trên dữ liệu doanh thu và hồ sơ khai thuế. Nếu chính sách được ban hành trong năm 2026, cần cho phép áp dụng cho toàn bộ kỳ tính thuế của năm để doanh nghiệp sớm được hưởng lợi.

Cùng chuyên mục

Mặc dù giá điện và xăng đã giảm nhưng giá các mặt hàng thiết yếu tại khu chợ truyền thống vẫn chưa “mềm” hơn so với trước đây Ảnh: Huế Xuân

Sau 2 tuần giảm giá xăng, điện: Bao giờ hàng hóa thiết yếu giảm giá?

TP - Chỉ trong vòng chưa đầy hai tuần qua, giá xăng E5 RON 92 đã giảm tổng cộng 6.630 đồng/lít, về mức 19.390 đồng/lít; xăng E10 RON 95-III giảm 5.890 đồng/lít, chỉ còn 19.840 đồng/lít. Cộng với giá bán lẻ điện bình quân giảm 2%, thế nhưng nhiều mặt hàng tiêu dùng, thực phẩm hoặc dịch vụ thiết yếu ở khu vực TPHCM vẫn “giậm chân tại chỗ”.

Vì sao giá vàng liên tục giảm, bạc rơi xuống đáy?

Vì sao giá vàng liên tục giảm, bạc rơi xuống đáy?

TPO - Giá vàng và bạc đồng loạt suy yếu khi đồng USD mạnh lên và thị trường gia tăng kỳ vọng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tiếp tục nâng lãi suất. Đáng chú ý, giá bạc giảm sâu xuống dưới 47 USD/ounce, trong khi nhu cầu mua bạc vật chất vẫn ảm đạm dù giá đã điều chỉnh mạnh.

Bức thư 176.000 chữ ký và tương lai của cựu CEO Nvidia

Bức thư 176.000 chữ ký và tương lai của cựu CEO Nvidia

TPO - Nhiều tỷ phú và lãnh đạo công nghệ tại Thung lũng Silicon đã ký thư ngỏ gửi Hội đồng quản trị Nvidia, kêu gọi đưa ông Jensen Huang trở lại vị trí CEO. Tính đến sáng 16/11, bức thư đã thu hút ít nhất 176.000 chữ ký.

Khai trương Trung tâm Xuất sắc về Đổi mới sáng tạo quy mô nhất của Mastercard tại châu Á – Thái Bình Dương

Khai trương Trung tâm Xuất sắc về Đổi mới sáng tạo quy mô nhất của Mastercard tại châu Á – Thái Bình Dương

Với diện tích hơn 7.200 foot vuông (khoảng 670 m²), cơ sở mới nhất tại Singapore quy tụ đội ngũ chuyên gia toàn cầu của Mastercard nhằm biến ý tưởng thành giải pháp, phục vụ hơn 40 thị trường tại châu Á – Thái Bình Dương và thế giới. Đồng thời, trung tâm này dự kiến mở hơn 250 cơ hội việc làm dành cho chuyên gia từ nay đến cuối năm 2029.

BSR giữ vững nhịp vận hành an toàn, hiệu quả và hạt nhân tiên phong về lọc hóa dầu

BSR giữ vững nhịp vận hành an toàn, hiệu quả và hạt nhân tiên phong về lọc hóa dầu

Ngày 02/11/2026, đoàn công tác của Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (PETROVIETNAM) do ông Trần Hồng Nam - Thành viên Hội đồng Thành viên (HĐTV) Tập đoàn làm Trưởng đoàn, cùng đại diện các ban chuyên môn đã có buổi làm việc với Tổng Công ty Lọc hóa dầu Việt Nam (BSR) trong khuôn khổ chương trình giám sát năm 2026 của HĐTV PETROVIETNAM.

Chứng khoán tăng nhẹ, dòng tiền vẫn mất hút

Chứng khoán tăng nhẹ, dòng tiền vẫn mất hút

TPO - VN-Index tăng gần 2 điểm trong phiên giao dịch ngày 16/11, nhưng phần lớn cổ phiếu trên thị trường chìm trong sắc đỏ. Thanh khoản HoSE giảm hơn 21%, xuống mức thấp nhất 1 tháng, cho thấy dòng tiền vẫn dè dặt dù chỉ số giữ được sắc xanh.

Giá xăng giảm liên tiếp, vì sao nhiều mặt hàng 'bất động'?

Giá xăng giảm liên tiếp, vì sao nhiều mặt hàng 'bất động'?

TPO - Từ đầu tháng 11, giá xăng và giá điện đồng loạt được điều chỉnh giảm, làm dấy lên kỳ vọng chi phí vận chuyển, sản xuất và kinh doanh sẽ hạ nhiệt, qua đó kéo giá hàng hóa, dịch vụ xuống thấp hơn. Tuy nhiên, sau gần nửa tháng, người tiêu dùng vẫn chưa cảm nhận rõ tác động này trong chi tiêu hằng ngày.

xTool gia nhập thị trường Việt Nam, hợp tác chiến lược cùng Viettel

xTool gia nhập thị trường Việt Nam, hợp tác chiến lược cùng Viettel

xTool, công ty hàng đầu thế giới trong lĩnh vực công cụ sáng tạo cá nhân, ngày 6 tháng 11 đã công bố quan hệ hợp tác chiến lược với Viettel Commerce, đơn vị thành viên của Tập đoàn Viettel, một trong những tập đoàn viễn thông và công nghệ hàng đầu Việt Nam, đánh dấu một bước tiến quan trọng trong quá trình mở rộng hoạt động của xTool tại thị trường Việt Nam.

C.P. Việt Nam được vinh danh tại châu Á với những sáng kiến trong sản xuất và phát triển bền vững

C.P. Việt Nam được vinh danh tại châu Á với những sáng kiến trong sản xuất và phát triển bền vững

Ngày 11-11, tại Singapore, C.P. Việt Nam được vinh danh ở bốn hạng mục giải thưởng thuộc hai chương trình Manufacturing Asia Awards và FMCG Asia Awards 2026. Các giải thưởng ghi nhận những kết quả nổi bật của C.P. Việt Nam trong hoạt động xuất khẩu thực phẩm, nghiên cứu phát triển sản phẩm, xây dựng thương hiệu và phát triển bền vững.