Giữa cuồng quay bận rộn, nhiều bác sĩ vẫn lặng lẽ thu xếp công việc đến hội thảo khoa học diễn ra tại Đắk Lắk để chia sẻ, đào sâu tri thức về vai trò của hình ảnh trong chẩn đoán các bệnh lý gan mật, đột quỵ não và bệnh mạch vành.
Họ là những bác sĩ chẩn đoán hình ảnh. Mỗi ngày làm việc của họ là quá trình tiếp cận người bệnh thông qua hàng trăm, thậm chí hàng nghìn lát cắt CT, MRI, siêu âm hay PET/CT. “Những lát cắt không chỉ là hình ảnh trắng – đen vô cảm. Đó là những tín hiệu cơ thể đang cố nói với chúng ta điều gì đó. Và nhiệm vụ của chúng tôi là lắng nghe và thấu hiểu”, PGS.TS.BS Võ Tấn Đức - Trưởng khoa Chẩn đoán hình ảnh Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM mở đầu câu chuyện.
Theo PGS.TS.BS Võ Tấn Đức, giá trị lớn nhất của chẩn đoán hình ảnh là giúp phát hiện sớm, định hướng chính xác hướng điều trị. Tuy nhiên, đây cũng là lĩnh vực chịu áp lực lớn khi nhiều ca bệnh có biểu hiện mờ nhạt, dễ nhầm lẫn. Chỉ một chi tiết bị bỏ sót cũng có thể ảnh hưởng đến cả quá trình điều trị phía sau.
Ở tuyến tỉnh, áp lực ấy càng rõ rệt. Bác sĩ Hoàng Thế Huân - Phó khoa Chẩn đoán hình ảnh, Bệnh viện Đa khoa Thiện Hạnh (Đắk Lắk) cho biết, mỗi ngày khoa tiếp nhận hàng trăm lượt bệnh nhân với đủ loại bệnh lý. Nhiều ca nhập viện trong tình trạng phức tạp, biểu hiện không điển hình, đòi hỏi bác sĩ phải tập trung cao độ và phối hợp chặt chẽ với các chuyên khoa khác.
Bác sĩ Huân kể về một sản phụ mang thai 23 tuần nhập viện vì đau bụng mơ hồ. Kết quả siêu âm ban đầu bị che khuất bởi thai và quai ruột, rất dễ nhầm với rối loạn tiêu hóa thông thường. Chỉ khi được hội chẩn và chụp MRI, các bác sĩ mới phát hiện dấu hiệu viêm ruột thừa – một tình trạng nguy hiểm nếu xử trí chậm. Quyết định phẫu thuật kịp thời đã giúp bảo toàn tính mạng cho cả mẹ và con.
Trong bối cảnh y học hiện đại, trí tuệ nhân tạo (AI) đang trở thành trợ thủ đắc lực cho ngành chẩn đoán hình ảnh. Các phần mềm hỗ trợ giúp phân tích nhanh hàng nghìn lát cắt, phát hiện sớm tổn thương và giảm áp lực cho bác sĩ. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, AI chỉ là công cụ. Quyết định cuối cùng vẫn phụ thuộc vào kinh nghiệm, tư duy lâm sàng và trách nhiệm của con người.
“AI không thay thế con người mà chỉ như một người bạn đồng hành thầm lặng. AI nhạy bén, không mệt mỏi, luôn sẵn sàng nhắc bác sĩ “hãy nhìn kỹ thêm một lần nữa”, PGS.TS.BS Võ Tấn Đức nhấn mạnh.
Cùng quan điểm, bác sĩ Huân cho hay, công nghệ hiện đại giúp hình ảnh ngày càng rõ nét, đặc biệt với các hệ thống CT SOMATOM Force hay MRI Lumina 3T, mang lại cho bác sĩ nhiều công cụ hỗ trợ chẩn đoán nhanh và chính xác hơn. Tuy vậy, máy móc chỉ là phương tiện. Quyết định cuối cùng vẫn phụ thuộc vào kinh nghiệm, tư duy và bản lĩnh của người đọc phim. Chính sự kết hợp giữa công nghệ và con người ấy mới tạo nên giá trị thực sự cho chẩn đoán.
Theo ông Trần Minh Đẩu - Chủ tịch HĐTV Bệnh viện Đa khoa Thiện Hạnh, việc đầu tư đồng bộ trang thiết bị hiện đại đi cùng đào tạo nhân lực chất lượng cao là hướng đi tất yếu. Nhờ đó, người dân địa phương có thể tiếp cận dịch vụ y tế chuyên sâu ngay tại chỗ, giảm gánh nặng chuyển tuyến và nâng cao hiệu quả điều trị.
Từ những căn phòng chụp lặng lẽ đến những quyết định mang tính sống còn, chẩn đoán hình ảnh vẫn âm thầm giữ vai trò trụ cột trong y học hiện đại. Ở đó, từng “lát cắt” không chỉ phản ánh cấu trúc cơ thể, mà còn mang theo trách nhiệm, tri thức và tâm huyết của những người đang ngày ngày lắng nghe sự sống bằng đôi mắt nghề nghiệp và trái tim của người thầy thuốc.