Phần thưởng nhỏ hóa gánh nặng tâm lý
"Con người tử tế thì người ta làm đẹp từ cái tâm". Đó là tin nhắn một nữ sinh 17 tuổi nhận được từ mẹ, ngay trước thời điểm món son dưỡng - phần thưởng do bố cô bạn hứa mua tặng khi bạn giữ vững thành tích học tập - chuẩn bị được giao tới. Không quát mắng hay đòn roi, nhưng lời nói khắt khe mang tính phán xét ấy lại như vết cứa sắc nhọn, khiến món quà sắp nhận không còn mang tới niềm vui.
Câu chuyện không chỉ dừng lại ở một thỏi son. Nó mở ra một cuộc tranh luận sôi nổi trên mạng xã hội về lằn ranh giữa lời bảo ban và sự kiểm soát độc hại từ phụ huynh.
Những lời "đao kiếm" nhân danh tình yêu
Ngay khi câu chuyện được chia sẻ, phần đông ý kiến từ cộng đồng mạng đã bày tỏ sự đồng cảm sâu sắc với cô gái 17 tuổi. Nhiều người nhận định rằng ở độ tuổi tâm lý chưa vững vàng, sự phủ nhận từ chính người mẹ dễ khiến con cái rơi vào cảm giác thất vọng và đánh mất niềm tin.
Một tài khoản bình luận: "Nhiều người mẹ dùng lời lẽ sâu cay, đọc đến đâu thâm đến đó nhưng luận điệu luôn là "thương con, lo cho con". Muốn con có tâm hồn đẹp mà lại gieo rắc ác cảm bằng những lời tổn thương thì sao có thể đẹp nổi?"
Ở một góc nhìn cởi mở hơn, nhiều phụ huynh tỏ ra khó hiểu trước sự khắt khe của người mẹ trong câu chuyện. Việc chăm sóc bản thân vốn là nhu cầu cơ bản, không phân biệt giới tính hay độ tuổi. "Con trai tôi mới 6 tuổi, tôi còn mua riêng thỏi son dưỡng dùng mùa Đông, huống hồ một cô gái 17 tuổi," một phụ huynh chia sẻ. Một người mẹ khác tự hào kể về cô con gái 16 tuổi của mình, khẳng định rằng các bạn trẻ hoàn toàn có thể vừa học giỏi, năng động, lại vừa biết cách làm mình xinh đẹp.
Góc nhìn chuyên gia: Định kiến tạo ra xung đột nội tâm
Nhìn nhận sự việc dưới lăng kính chuyên môn, Thạc sĩ Xã hội học Thanh Văn Vân cho rằng đây là hệ quả của việc lạm dụng quyền lực biểu trưng trong thiết chế gia đình, kết hợp cùng những định kiến giới còn tồn tại.
"Khi người mẹ, với vai trò bề trên, gán một ý nghĩa tiêu cực, nặng nề cho một nhu cầu hết sức bình thường (dùng son dưỡng), họ đã áp đặt định kiến của mình lên đứa trẻ," Thạc sĩ Vân phân tích.
Thay vì được hướng dẫn, người trẻ vô tình tiếp nhận và "nội tâm hóa" những lời phán xét ấy. Trong đầ cô gái 17 tuổi vốn nhận thức việc mua son là một nhu cầu tích cực, chính đáng (được thưởng vì học tốt), nhưng lại bị mẹ dội một gáo nước lạnh bằng quan điểm áp đặt về "nhân cách, sự tử tế".
Sự mâu thuẫn này dẫn đến xung đột nội tâm, khiến các em hoang mang và tự phủ nhận giá trị của chính mình. Về lâu dài, kiểu nuôi dạy mang tính kiểm soát và dán nhãn này rất dễ hình thành những xáo trộn về mặt cảm xúc.
Con gái thường lớn lên với việc lấy mẹ làm hình mẫu. Một người mẹ mong con có tâm hồn đẹp, trước hết cần nuôi dưỡng con bằng một tình yêu thương lành mạnh. Yêu thương sẽ mất đi giá trị của nó nếu được dùng làm cái cớ để buông những lời tổn thương.
