Cân bằng giữa thương mại và trách nhiệm giữa cơn “bão giá”
Diễn biến căng thẳng tại Trung Đông thời gian qua đã đẩy giá nhiên liệu hàng không Jet A-1 lên mức cao kỷ lục. Theo Cục Hàng không Việt Nam, có thời điểm vào cuối tháng 3, giá Jet A-1 đạt 234,34 USD/thùng. Đáng chú ý, mức phụ thu vật lý (premium) cũng tăng mạnh, chạm ngưỡng gần 40 USD/thùng do chi phí bảo hiểm rủi ro chiến tranh gia tăng và nguồn cung cục bộ khan hiếm.
Trong cơ cấu chi phí của các hãng hàng không, nhiên liệu chiếm khoảng 35–40%. Vì vậy, biến động giá nói trên có thể làm tổng chi phí hoạt động tăng thêm xấp xỉ 40%. Tuy nhiên, theo ông Đặng Ngọc Hòa, sức ép hiện nay không chỉ dừng ở bài toán tài chính. Nếu chỉ nhìn nhận đây là vấn đề chi phí sẽ chưa phản ánh đầy đủ bản chất. Thực tế, những biến động này đang đặt ra thách thức lớn đối với toàn bộ hệ thống kết nối của nền kinh tế, trong đó hàng không giữ vai trò là một mắt xích quan trọng.
Khác với các hãng hàng không thuần túy kinh doanh, Vietnam Airlines còn đảm nhận sứ mệnh duy trì các “mạch máu” kinh tế - xã hội của đất nước. Ông Đặng Ngọc Hòa nhấn mạnh: điểm khác biệt cốt lõi của Vietnam Airlines nằm ở việc song hành hai mục tiêu – bảo đảm hiệu quả kinh doanh và thực hiện trách nhiệm duy trì kết nối, góp phần bảo đảm dòng chảy giao thương, du lịch và đối ngoại trong mọi hoàn cảnh.
Trong bối cảnh nhiều biến động, Vietnam Airlines không thể chỉ tập trung vào các đường bay có lợi nhuận cao. Thay vào đó, hãng phải duy trì ổn định các đường bay phục vụ nhiệm vụ chính trị, kinh tế, xã hội. Có những quyết định, nếu xét thuần túy dưới góc độ thương mại, có thể chưa tối ưu trong ngắn hạn; song xét trên tổng thể, Ban lãnh đạo doanh nghiệp buộc phải cân nhắc trong một tầm nhìn rộng hơn, hài hòa giữa lợi ích kinh tế và trách nhiệm quốc gia.
Chiến lược ứng phó: “Kịch bản phải đi trước thực tế một bước”
Trước những diễn biến khó lường của thị trường nhiên liệu và tình hình địa chính trị, Ban Thường vụ Đảng ủy Vietnam Airlines đã sớm ban hành các nghị quyết chỉ đạo, triển khai đồng bộ nhiều giải pháp ứng phó. Ngay từ đầu tháng 3/2026, Hãng đã kích hoạt hệ thống ứng phó khủng hoảng ở cấp độ cao nhất, sớm hơn nhiều quốc gia trong khu vực.
Chủ tịch HĐQT Đặng Ngọc Hòa nhấn mạnh yêu cầu chủ động trong điều hành: trong bối cảnh bất định, các kịch bản phải được xây dựng và chuẩn bị trước thực tế một bước. Cách tiếp cận này giúp doanh nghiệp không rơi vào thế bị động, đồng thời có thể lựa chọn phương án phù hợp ngay khi tình hình phát sinh biến động.
Để bảo đảm dòng tiền và ổn định hoạt động, Vietnam Airlines đã tiến hành tái cơ cấu mạnh mẽ mạng đường bay. Theo các kịch bản giá nhiên liệu, trong quý II/2026, hãng dự kiến cắt giảm từ 10–20% sản lượng chuyến bay mỗi tháng. Tuy nhiên, cùng với việc điều chỉnh quy mô khai thác, Hãng cũng chủ động tìm kiếm cơ hội mới, đặc biệt là thu hút dòng khách trung chuyển trong khu vực khi các tuyến vận tải truyền thống bị gián đoạn do xung đột địa chính trị.
Bảo đảm nguồn cung nhiên liệu Jet A-1 được xác định là nhiệm vụ ưu tiên hàng đầu. Vietnam Airlines đã chỉ đạo Công ty TNHH MTV Nhiên liệu hàng không Việt Nam (SKYPEC) đa dạng hóa nguồn cung ngoài các thị trường truyền thống, tăng cường đàm phán với đối tác để duy trì hợp đồng, đồng thời tìm kiếm các nguồn cung mới ở cấp độ ngoại giao. Bên cạnh đó, Hãng kiến nghị các cơ quan chức năng chỉ đạo các nhà máy lọc dầu trong nước, như Nghi Sơn và Bình Sơn, vận hành tối đa công suất, ưu tiên cung cấp nhiên liệu cho Hãng hàng không Quốc gia.
Song song với các giải pháp về nguồn cung, Vietnam Airlines đẩy mạnh tiết giảm chi phí, nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực trên toàn hệ thống. Các biện pháp tối ưu vận hành đã mang lại hiệu quả hơn 1.000 tỷ đồng trong thời gian qua - một kết quả có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh hiện nay.
Ở tầm vĩ mô, nhằm hỗ trợ các hãng hàng không trong nước, Cục Hàng không Việt Nam đã đề xuất áp dụng cơ chế phụ thu nhiên liệu đối với các đường bay nội địa trong giai đoạn từ ngày 1/4 đến 30/6/2026. Cơ chế này được xây dựng trên nguyên tắc doanh nghiệp và hành khách cùng chia sẻ 50% chi phí phát sinh. Mức phụ thu căn cứ vào chênh lệch giữa giá cơ sở (90 USD/thùng) và giá thực tế; với các đường bay dài trên 1.280 km, mức thu có thể dao động từ 43.000 đồng đến 425.000 đồng, tùy theo biến động giá dầu.
Đánh giá về đề xuất này, lãnh đạo Vietnam Airlines cho rằng cơ chế điều hành cần được thiết kế theo hướng linh hoạt hơn, tạo dư địa để doanh nghiệp chủ động điều chỉnh, thích ứng kịp thời với những biến động nhanh và phức tạp của thị trường.
Triết lý “con người là trung tâm” trong điều hành khủng hoảng
Lãnh đạo Vietnam Airlines kiên định quan điểm: người lao động là tài sản quý giá nhất. Theo đó, yếu tố quyết định để một tổ chức không bị “đứt gãy” trong khủng hoảng không chỉ nằm ở quy mô nguồn lực, mà trước hết là khả năng duy trì sự gắn kết và niềm tin nội tại.
Dưới sự lãnh đạo của Đảng ủy, Vietnam Airlines triển khai các giải pháp ứng phó với phương châm “Bình tĩnh - Tự tin - Chủ động - Linh hoạt”. Trong đó, minh bạch thông tin được xác định là chìa khóa để tạo sự đồng thuận trong toàn hệ thống. Khi niềm tin được củng cố, người lao động sẽ gắn bó với doanh nghiệp; và chính sự gắn bó đó là nền tảng để tổ chức duy trì vận hành, từng bước phục hồi và phát triển.
So với giai đoạn đại dịch COVID-19 - thời điểm được ví như “đóng băng để sinh tồn” thì cuộc khủng hoảng hiện nay mang tính chất khác biệt, đòi hỏi doanh nghiệp phải “vận hành trong rủi ro”. Điều này đặt ra yêu cầu cao hơn đối với năng lực điều hành, với các kịch bản phải được cập nhật thường xuyên, linh hoạt theo từng diễn biến của thị trường.
Mặc dù áp lực trước mắt rất lớn, Vietnam Airlines vẫn kiên định mục tiêu tăng trưởng hai con số trong năm 2026 và các năm tiếp theo. Với Ban lãnh đạo Hãng, thách thức hiện nay không chỉ là bài toán trước mắt, mà còn là phép thử đối với năng lực chống chịu và bản lĩnh của toàn hệ thống.
Trong bối cảnh biến động mạnh của giá nhiên liệu toàn cầu, Vietnam Airlines đang từng bước triển khai đồng bộ các giải pháp: tái cơ cấu mạng bay theo hướng tinh gọn, nâng cao hiệu quả; đa dạng hóa nguồn cung nhiên liệu; tăng cường năng lực điều hành theo kịch bản; đồng thời kiên định triết lý quản trị lấy con người làm trung tâm. Những nỗ lực này không chỉ giúp doanh nghiệp trụ vững trước khó khăn, mà còn củng cố nền tảng cho một chu kỳ phát triển bền vững hơn.
Qua đó, Vietnam Airlines tiếp tục khẳng định vai trò là lực lượng nòng cốt của ngành hàng không Việt Nam, góp phần duy trì thông suốt “mạch máu” giao thương, bảo đảm sự vận hành ổn định của nền kinh tế trong mọi hoàn cảnh.