“Cứ mỗi năm nghỉ hưu trước tuổi quy định thì giảm 2%”
Sáng 23/11, Quốc hội thảo luận ở hội trường về dự án Luật Bảo hiểm xã hội (sửa đổi). Nêu ý kiến, đại biểu Phạm Thị Kiều (đoàn Đắk Nông) đánh giá, việc mở rộng đối tượng hoạt động không chuyên trách ở thôn tổ dân phố cho thấy dự thảo luật đã quán triệt và thể chế hóa quan điểm Nghị quyết số 28 của Trung ương.
Tuy nhiên, hiện nay phụ cấp hàng tháng cấp cho các đối tượng này rất thấp mà phải trích nộp BHXH thì phần thực nhận của họ còn thấp hơn. Mặt khác, số lượng đối tượng này trên cả nước rất lớn nên phần ngân sách nhà nước chịu trách nhiệm đóng cũng không nhỏ.
Nữ đại biểu đoàn Đắk Nông đề nghị cơ quan soạn thảo có đánh giá, phân tích kỹ lưỡng về khả năng đảm bảo ngân sách cho các đối tượng này.
 |
| Đại biểu Phạm Thị Kiều. Ảnh: Như Ý. |
Đáng lưu ý, về điều kiện hưởng lương hưu (Điều 64), theo bà Kiều, do cách tính mức lương hưu dựa trên thời gian đóng góp và mức tiền lương, thu nhập làm căn cứ đóng BHXH, nên việc giảm điều kiện về thời gian đóng BHXH sẽ làm xuất hiện thêm nhiều trường hợp người lao động nghỉ hưu với mức lương rất thấp (lao động nam chỉ hưởng mức 33,75%), tương đương hơn 2 triệu đồng.
Dự thảo luật đã bỏ quy định về mức lương hưu tối thiểu. Theo đại biểu, đây là điều mà nhiều người lao động đang băn khoăn, vì có thể dẫn đến xu hướng “nghèo hoá” của một bộ phận người dân trong tương lai. Đại biểu đề nghị cần xem xét thiết kế cách tính lương hưu có tính chia sẻ để hỗ trợ cho những người có tiền lương hưu quá thấp.
Ngoài ra, tại khoản 2, Điều 66 quy định “cứ mỗi năm nghỉ hưu trước tuổi quy định thì giảm 2%”. Theo đại biểu, quy định trong dự thảo luật như vậy là quá cao. Do đó, đề nghị cần nghiên cứu quy định cho phù hợp, đảm bảo sự hài hòa giữa đóng và hưởng, vì độ tuổi bắt đầu tham gia đóng bảo hiểm của mỗi người khác nhau, cho nên cần quy định thời gian đóng bảo hiểm bao nhiêu để được hưởng tương ứng với tỷ lệ hưởng lương hưu 75% là phù hợp.
Rút BHXH một lần: Không cấm nhưng phải khắt khe?
Góp ý về mở rộng đối tượng tham gia bảo hiểm bắt buộc, đại biểu Nguyễn Thị Tuyết Nga (đoàn Quảng Bình) băn khoăn tính khả thi trong tổ chức thực hiện và đề nghị ngoài thủ tục hành chính đơn giản, Nhà nước cần có chính sách khuyến khích bước đầu bù đắp một phần đối với các đối tượng này; đồng thời có chính sách bảo hiểm bắt buộc linh hoạt theo nguyên tắc đóng ít - hưởng ít, đóng nhiều - hưởng nhiều để tạo sự lựa chọn và sự hấp dẫn cho người tham gia bảo hiểm bắt buộc.
 |
| Đại biểu Nguyễn Thị Tuyết Nga - đoàn Quảng Bình. Ảnh: Như Ý. |
Nữ đại biểu đang là Ủy viên chuyên trách Ủy ban Văn hóa, Giáo dục của Quốc hội cho rằng, cần có một giải pháp đồng bộ để bảo vệ người lao động và để người lao động không muốn rút BHXH một lần. Dự thảo luật đề xuất 2 phương án, đại biểu cho rằng phương án linh hoạt nhất là “không cấm người lao động” rút BHXH một lần. Tuy nhiên, phải quy định hết sức chặt chẽ, khắt khe điều kiện được rút BHXH một lần. Do vậy, Luật có thể xem xét thiết kế thành các phương án để người lao động lựa chọn.
Về việc giảm các điều kiện tham gia tối thiểu để đóng hưởng lương hưu từ 25 xuống 15 năm, đại biểu Nguyễn Thị Tuyết Nga đề nghị cần tiếp tục nghiên cứu để có các giải pháp đồng bộ, tránh tình trạng làm nảy sinh các kẽ hở dẫn đến việc lợi dụng.
Liên quan đến vấn đề này, đại biểu Phạm Thị Kiều (đoàn Đắk Nông) cho rằng, cần có giải pháp để hạn chế người lao động rút BHXH 1 lần nhưng vẫn đảm bảo để người lao động có thể ổn định đời sống sau khi ngừng làm việc. Vì vậy, đề nghị nên có phương án sử dụng nguồn Quỹ BHXH để thành lập Quỹ cho vay đối với người lao động phải ngừng việc nhưng chưa đủ điều kiện hưởng lương hưu.
Trong khi đó, đại biểu Đỗ Thị Việt Hà (đoàn Bắc Giang) phản ánh, thời gian qua, tình trạng chậm đóng, trốn đóng BHXH bắt buộc vẫn còn diễn ra ở nhiều doanh nghiệp, địa phương, ảnh hưởng đến việc giải quyết chế độ của người lao động.
Để bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật, đại biểu đề nghị ban soạn thảo tiếp tục rà soát, nghiên cứu, bổ sung một số biện pháp, chế tài như: Khấu trừ tiền nợ BHXH tại các tài khoản ngân hàng sau khi đã có thông báo, đôn đốc của cơ quan BHXH trong thời gian nhất định (có thể là 3 tháng); đồng thời công khai danh tính các đơn vị nợ BHXH trên các phương tiện thông tin đại chúng…
Bên cạnh đó, đại biểu cho rằng, cần có các quy định đồng bộ, khả thi, nhằm khắc phục những khó khăn, vướng mắc đang đặt ra hiện nay trong việc khởi kiện dân sự và khởi tố hình sự đối với người sử dụng lao động có hành vi chậm đóng, trốn đóng BHXH.
