Bài 1: Tăng cường kỹ năng số nơi vùng xa, hải đảo
Những ngày cuối tháng 6, cùng với không khí sôi nổi của Chiến dịch Thanh niên tình nguyện hè trên cả nước, các đội hình thanh niên tình nguyện tại TPHCM cũng đồng loạt ra quân thực hiện nhiệm vụ đặc biệt: “Xóa mù” kỹ năng số cho người dân.
Mùa hè tình nguyện đặc biệt
Từ sáng sớm, đội hình Mùa hè số đã có mặt ở trụ sở Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đặc khu Côn Đảo (TPHCM), chung tay hướng dẫn các đảng viên cao tuổi thao tác, trải nghiệm các công cụ trên các ứng dụng điện tử. Các đoàn viên thanh niên tham gia đội tình nguyện đều ân cần hướng dẫn từng cô chú lớn tuổi thực hiện các thao tác trên điện thoại thông minh như cài đặt ứng dụng (app), đăng ký tài khoản định danh điện tử, làm quen với dịch vụ công trực tuyến hay thao tác trên Sổ tay đảng viên điện tử.
Sau khi được bạn trẻ chia sẻ, các cô chú dần quen với các ứng dụng và thao tác trên môi trường số.
Trong khi đang lúng túng với việc sử dụng app phục vụ cho công tác sinh hoạt đảng, ông Cao Văn Hồng được các thành viên đội tình nguyện hỗ trợ hướng dẫn cài đặt và sử dụng. Nhờ được hướng dẫn rất tận tình, dễ hiểu nên chỉ sau 30 phút ông Hồng đã vượt qua được những bỡ ngỡ ban đầu và dần quen rồi thuần thục với các thao tác.
“Tuổi đã cao, việc sử dụng các ứng dụng công nghệ với tôi khó khăn lắm. Các đảng viên lớn tuổi rất mừng khi được các cháu đoàn viên, thanh niên hỗ trợ, hướng dẫn tận tình, chu đáo và dễ hiểu”, ông Hồng chia sẻ.
Chị Nguyễn Thị Ánh Hồng - Bí thư Chi đoàn khu dân cư số 7 cho biết, ban đầu nhiều cô chú còn khá e ngại vì sợ không thể sử dụng thành thạo thiết bị điện tử nhưng khi các bạn trẻ tận tâm hướng dẫn thì các cô chú đã nhanh chóng thực hiện trôi chảy. “Mùa hè số giúp chúng tôi có cơ hội kết nối với các cô chú đảng viên và người dân”, chị Hồng bày tỏ.
Anh Đỗ Phi Phúc - Bí thư Đoàn đặc khu Côn Đảo cho biết, ngoài hỗ trợ các cô chú sử dụng Sổ tay đảng viên điện tử, đội hình Mùa hè số còn hướng dẫn người dân cài đặt app Công dân số TPHCM, cùng các dịch vụ công trực tuyến, thực hiện các thủ tục hành chính qua mạng, hỗ trợ nhập liệu số hóa dữ liệu sức khỏe toàn dân... Các bạn cũng chú trọng hỗ trợ các hộ kinh doanh nhỏ lẻ kê khai thuế điện tử, thanh toán không dùng tiền mặt và sử dụng các nền tảng số phục vụ hoạt động kinh doanh.
Tại xã Đất Đỏ, các chiến sĩ áo xanh hăng hái đưa công nghệ đến gần hơn với từng người, từng nhà, từng bước đẩy nhanh tiến độ chuyển đổi số trong cộng đồng.
Đội hình Mùa hè số đến tận nhà, cơ sở kinh doanh, lưu trú hướng dẫn người dân cài đặt, kích hoạt và sử dụng các ứng dụng số như Công dân số TPHCM, VNeID mức độ 2, SOS An ninh trật tự, eTax Mobile; hỗ trợ thực hiện thủ tục hành chính trên môi trường điện tử, nộp hồ sơ trực tuyến, tra cứu thông tin và tiếp cận các dịch vụ công trực tuyến.
Theo chị Trần Ánh Tuyết - Bí thư Đoàn xã Đất Đỏ, ở các khu nhà trọ công nhân, nhu cầu phổ biến nhất là khai báo tạm trú, gia hạn tạm trú trực tuyến hoặc sử dụng VNeID. Nhiều người chưa quen với các thao tác trên điện thoại nên cần được hướng dẫn từng bước, qua một lần sẽ quen và chủ động thao tác sau đó. Nhiệm vụ của đội hình Mùa hè số là đồng hành để người dân địa phương quen và nhớ, sau này sử dụng trong đời sống hằng ngày.
Vượt qua tâm lý e ngại
Hành trình đưa chuyển đổi số đến gần hơn với người dân xã Dầu Tiếng, địa bàn cực Bắc của TPHCM và giáp tỉnh Tây Ninh cũng không kém phần đặc biệt. Từ sáng sớm, các đoàn viên, thanh niên đội hình tình nguyện đã có mặt tại trụ sở ấp Sân Bay để chuẩn bị tài liệu, kiểm tra thiết bị. Sau đó chia thành nhiều nhóm nhỏ đến tận các chi bộ thôn ấp hướng dẫn các cô bác đảng viên cập nhật, cài đặt app Sổ tay đảng viên điện tử.
“Từ từ thôi bác, mình làm từng bước là được”, một nữ đoàn viên vừa cười vừa hướng dẫn người dân cách truy cập Sổ tay đảng viên điện tử. Chỉ sau hơn một giờ, nhiều người cao tuổi đã có thể tự đăng nhập ứng dụng, tra cứu thông tin, ngoài ra các bạn trẻ còn hướng dẫn các cô chú cách tra bảo hiểm y tế, xem lịch khám bệnh hay gọi video cho người thân. Niềm vui hiện rõ trên gương mặt những người lần đầu cảm nhận được sự thuận tiện mà công nghệ mang lại.
Tình nguyện viên Nguyễn Hoài Thanh Tâm bộc bạch, điều khó nhất không phải là hướng dẫn sử dụng điện thoại mà là giúp người dân vượt qua tâm lý e ngại công nghệ. Nhiều người lớn tuổi từng nghĩ điện thoại thông minh chỉ để nghe gọi hoặc xem tin tức. Sau khi được hướng dẫn, họ bắt đầu hiểu rằng chỉ với vài thao tác đơn giản đã có thể tiết kiệm rất nhiều thời gian khi thực hiện các thủ tục hành chính hoặc thanh toán các dịch vụ thiết yếu.
Bên cạnh việc phổ cập kỹ năng số, các đội hình còn tuyên truyền về an toàn thông tin, hướng dẫn cách nhận biết cuộc gọi giả mạo cơ quan chức năng, khuyến nghị không cung cấp mã OTP, mật khẩu hay thông tin cá nhân cho người lạ.
Bà Nguyễn Thị Hưng (60 tuổi, ngụ xã Dầu Tiếng) chia sẻ, vì đã lớn tuổi nên nhiều khi quên mật khẩu, quên cách đăng nhập, điểm danh, đóng đảng phí trên app. “Nhờ được các bạn trẻ hỗ trợ, đến nay tôi và đa số đảng viên lớn tuổi có thể làm thuần thục”, bà nói.
