SVO - Thanh tra Chính phủ vừa công bố kết luận thanh tra trách nhiệm của ĐHQH Hà Nội trong việc thực hiện cơ chế tự chủ giai đoạn 2021 - 2024. Cơ quan thanh tra chỉ rõ cả 8 trường được kiểm tra đã trích lập thiếu hơn 94,37 tỷ đồng quỹ học bổng khuyến khích học tập của sinh viên, đồng thời một số đơn vị tự ý thu học phí cao hơn nhiều so với mức trần quy định.
Thu học phí chương trình chưa kiểm định và văn bằng 2 vượt quy định
Theo Thông báo Kết luận thanh tra của Thanh tra Chính phủ, một số cơ sở đào tạo thuộc ĐHQG Hà Nội đã ban hành quyết định và thực tế thu học phí vượt mức trần quy định của Chính phủ, dẫn đến vi phạm hành chính trong lĩnh vực giáo dục.
Tại Trường Quản trị và Kinh doanh, vào tháng 2/2023, đơn vị này đã ban hành quyết định và tổ chức thu học phí năm học 2023 - 2024 trái quy định đối với 8 chương trình đào tạo chưa đạt kiểm định chất lượng và chưa ban hành định mức kinh tế - kỹ thuật. Cụ thể, nhà trường đã áp dụng mức thu từ 6 đến 7 triệu đồng/tháng đối với bậc cử nhân, từ 6,75 đến 7,5 triệu đồng/tháng đối với thạc sĩ và lên tới 11 triệu đồng/tháng đối với tiến sĩ. Trong khi đó, mức trần học phí theo quy định hiện hành đối với các chương trình này chỉ lần lượt ở mức 3,125 triệu đồng/tháng đối với cử nhân, 4,6875 triệu đồng/tháng đối với thạc sĩ và 7,8125 triệu đồng/tháng đối với tiến sĩ.
Tình trạng thu học phí vượt quy định cũng xảy ra ở hệ đào tạo văn bằng 2 tại hai trường đại học thành viên trong năm học 2021 - 2022. Trong đó, trường ĐH Kinh tế đã ban hành quyết định vào tháng 9/2021 và thực tế thu học phí văn bằng 2 đối với các ngành kinh tế ở mức 450.000 đồng/tín chỉ, cao hơn mức quy định là 360.000 đồng/tín chỉ. Tương tự, vào tháng 12/2021, trường ĐH Giáo dục quyết định và thực hiện thu học phí văn bằng 2 đối với các ngành đào tạo giáo viên ở mức 470.000 đồng/tín chỉ, vượt khung quy định của Chính phủ từ 303.000 đồng đến 427.200 đồng/tín chỉ.
Trích thiếu hơn 94 tỷ đồng quỹ học bổng, chi sai mục đích gần 3 tỷ đồng
Bên cạnh việc thu học phí vượt trần, công tác trích lập và sử dụng quỹ học bổng khuyến khích học tập tại các đơn vị được thanh tra cũng không đảm bảo đúng quy định pháp luật.
Trong suốt giai đoạn 2021 - 2024, cả 8 trường được kiểm tra đều chưa trích lập đủ tỷ lệ tối thiểu 8% từ nguồn thu học phí để lập quỹ học bổng khuyến khích học tập cho học sinh, sinh viên. Theo tính toán của cơ quan thanh tra, tổng số tiền 8 trường phải trích lập vào quỹ học bổng theo quy định là hơn 332,27 tỷ đồng. Tuy nhiên, thực tế các đơn vị mới trích lập được hơn 237,9 tỷ đồng (đạt tỷ lệ 5,73%), tức còn thiếu 2,27% so với quy định, tương đương số tiền trích thiếu hơn 94,37 tỷ đồng.
Không chỉ trích lập thiếu hụt, có 3 đơn vị trong giai đoạn này đã lấy gần 2,92 tỷ đồng từ quỹ học bổng khuyến khích học tập để chi sang các nội dung thuộc quỹ khác như hỗ trợ học sinh sinh viên và chi ủng hộ khuyến học. Cụ thể, trường Khoa học liên ngành và Nghệ thuật đã chi sai mục đích hơn 1,57 tỷ đồng, trường Quản trị và Kinh doanh chi 742,29 triệu đồng và trường ĐH Công nghệ chi 596,49 triệu đồng. Thanh tra Chính phủ khẳng định, việc chi này là trái quy định, bởi pháp luật hiện hành quy định quỹ học bổng khuyến khích học tập chỉ được dùng để cấp học bổng cho học sinh, sinh viên đang theo học tại trường dựa trên kết quả học tập và rèn luyện.
Từ những vi phạm được chỉ ra, Thanh tra Chính phủ kiến nghị Bộ GD - ĐT tạo kiểm tra, chấn chỉnh việc quản lý, trích lập và sử dụng các quỹ tại ĐHQG Hà Nội. Đồng thời, cơ quan có thẩm quyền cần rà soát mức độ, thời hiệu để xử phạt vi phạm hành chính và áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả theo quy định, đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của người học.
