Vụ 1,8 triệu tấn nhôm có dấu hiệu gian lận xuất xứ: Cần giám sát chặt chẽ

Kho nhôm khổng lồ tại Vũng Tàu năm 2016 của Cty TNHH Nhôm Toàn cầu Việt NamẢnh: The Wall Street Journal
Kho nhôm khổng lồ tại Vũng Tàu năm 2016 của Cty TNHH Nhôm Toàn cầu Việt NamẢnh: The Wall Street Journal
TP - Đại diện Hiệp hội thép Việt Nam và chuyên gia kinh tế cho rằng, vụ cơ quan chức năng ngăn chặn kịp thời 1,8 triệu tấn nhôm có nguy cơ giả mạo xuất xứ Việt Nam xuất đi Mỹ và một số nước là cảnh báo lớn cho Việt Nam khi bị liên lụy trong vòng vây của cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung. 

Nỗi lo lớn nhất của doanh nghiệp, chuyên gia là sau thép, nhôm Việt Nam có thể bị “trừng phạt” với mức thuế chống bán phá giá cao đủ để làm “chết” một ngành.

Manh mối từ đâu?

Liên quan vụ 1,8 triệu tấn nhôm trị giá hơn 4 tỷ USD có nguy cơ gian lận xuất xứ Việt Nam để xuất khẩu sang Mỹ và một số thị trường khác được ngăn chặn kịp thời, Tổng cục Hải quan cho biết, hiện tại, số nhôm này vẫn đang nằm “đắp chiếu” ở cảng Bà Rịa - Vũng Tàu, dưới sự giám sát chặt chẽ của lực lượng Hải quan và nhiều cơ quan khác.

Ngày 1/11, trả lời PV Tiền Phong về vụ việc này, Tổng Cục trưởng Tổng cục Hải quan Nguyễn Văn Cẩn cho biết, ngay khi phát hiện, Hải quan Việt Nam đã phối hợp với Hải quan Mỹ xác minh, ngăn chặn nguy cơ giả mạo xuất xứ Việt Nam của doanh nghiệp này.

Về 1,8 triệu tấn nhôm này, theo ông Cẩn thuộc thẩm quyền xử lý của doanh nghiệp (DN). DN có thể chuyển sang làm thủ tục tiêu thụ nội địa, miễn là đóng thuế đầy đủ, hoặc làm thủ tục xuất sang nước thứ ba nhưng không được mạo danh xuất xứ Việt Nam, tránh bị Chính phủ Mỹ trừng phạt, áp dụng các biện pháp phòng vệ thương mại với Việt Nam.

Lượng nhôm của Cty TNHH Nhôm Toàn cầu Việt Nam nhập về đang tồn 3-4 năm nay với tổng trị giá lên đến hơn 4,3 tỷ USD. Phí lưu kho bãi doanh nghiệp phải đóng cũng không ít.

Khi được hỏi liệu trường hợp này có tạo tiền lệ xấu cho các DN về sau? Ông Cẩn cho rằng, DN được phép làm những gì pháp luật không cấm, miễn là phải tuân thủ đúng pháp luật.

Ông Âu Anh Tuấn, Cục trưởng Cục Giám sát quản lý về Hải quan (thuộc Tổng cục Hải quan) cho biết, Cty TNHH Nhôm Toàn cầu Việt Nam là DN chế xuất. Do đó, khi nhập khẩu hàng hóa (tức nhôm) về không phải chịu thuế nhập khẩu theo quy định của Luật Thuế xuất nhập khẩu. “Họ nhập khẩu số lượng nhôm rất lớn để gia công, sản xuất nhôm thành phẩm xuất đi các nước, không riêng gì Mỹ”, ông Tuấn cho hay.

Cũng theo ông Tuấn, lượng nhôm DN trên nhập từ năm 2015 đến 2019, đang tồn khoảng 1,8 triệu tấn nằm ở các kho thuê ngoài của DN. Ngoài ra, còn hơn 200 ngàn tấn nằm trong nhà máy, DN đang sản xuất để xuất khẩu nhôm ra nước ngoài.

Khi được hỏi, “kinh nghiệm để nhận biết và ngăn chặn các DN có dấu hiệu nhập khẩu tương tự này ra sao?”, ông Âu Anh Tuấn cho biết, khi phát hiện số lượng nhôm nhập khẩu gia tăng đột biến trong thời gian ngắn như vậy, các cơ quan chức năng của Việt Nam bao gồm Tổng cục Hải quan và Bộ Công an, Bộ Công Thương...đã vào cuộc để kiểm tra. Qua đó, nhà chức trách phát hiện nguyên liệu đầu vào và sản phẩm đầu ra trùng mã HS (mã số hàng hóa xuất khẩu); đối chiếu với các quy tắc xuất xứ thấy có nguy cơ không đáp ứng các quy định về tiêu chí xuất xứ của Nghị định 31, Thông tư 05. Bộ Công Thương đã họp và kiểm tra.

“DN không chỉ xuất đi Mỹ mà còn xuất đi nhiều nước khác. Một số nước đã ký hiệp định thương mại tự do với Việt Nam, do đó DN đã sử dụng các C/O (giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa) ưu đãi để xuất sang các nước nhằm hưởng lợi từ quy định về miễn thuế như Úc, Malaysia, Indonesia...Nhận thấy có nguy cơ rất cao về gian lận thương mại, gian lận xuất xứ để xuất hàng sang Mỹ hoặc một số nước nhằm trốn thuế, Tổng cục Hải quan và các bộ, ngành liên quan đã và đang tăng cường kiểm tra, giám sát từ khâu nhập khẩu đến quá trình lưu giữ ở kho bãi, sản xuất và xuất khẩu”, đại diện Tổng cục Hải quan cho biết, đồng thời khẳng định: Nếu phát hiện có bất kỳ dấu hiệu nào về gian lận xuất xứ, Hải quan sẽ phối hợp với các bộ, ngành liên quan xử lý nghiêm, tránh ảnh hưởng đến uy tín cũng như không để DN lợi dụng Việt Nam làm điểm trung chuyển hàng hóa.

“Hiện tại, DN khai báo là nhập hàng để phục vụ sản xuất, xuất khẩu. Lực lượng chức năng sẽ giám sát cho đến khi DN xuất hết. Trường hợp DN đưa ra tiêu thụ nội địa thì Hải quan sẽ xử lý vấn đề về thuế”, ông Tuấn khẳng định.

Cả ngành nhôm có thể bị liên lụy

Theo ông Trịnh Khôi Nguyên, Phó Chủ tịch Hiệp hội Thép Việt Nam, thời gian vừa qua, một loạt mặt hàng, kể cả thép nhập khẩu vào Việt Nam có dấu hiệu gian lận xuất xứ, thương mại; nhiều vụ việc đã bị phát hiện và xử lý.

Trong đó, hành vi chủ yếu là gian lận mã số thuế; gia công, chế biến để xuất khẩu, nhưng không đủ tỷ lệ mang xuất xứ Việt Nam. Các sản phẩm này sau đó bị đối tác nhập khẩu áp thuế chống gian lận.

“Vụ việc nhập khẩu nhôm này cũng như vậy, nếu xác minh có dấu hiệu gian lận xuất xứ, mượn Việt Nam để tạm nhập tái xuất nhằm lách thuế sẽ rất nguy hiểm; sẽ khiến cho cả ngành nhôm bị liên lụy. Chỉ một công ty gian lận thì các công ty khác xuất mặt hàng đó cũng chịu ảnh hưởng theo. Nếu DN không xuất được mà để trong nước tiêu thụ sẽ triệt tiêu các DN trong nước”, ông Nguyên nói.

Trong khi đó, chuyên gia kinh tế Lê Đăng Doanh, nguyên Viện trưởng Viện Quản lý Kinh tế Trung ương ( CIEM) đánh giá: Hải quan Việt Nam đã rất khách quan khi mời cả phía Mỹ hợp tác điều tra, ngăn chặn. “Nếu xuất khẩu sang Mỹ nhiều quá Việt Nam sẽ bị Mỹ xếp vào nhóm nước thao túng tiền tệ. Việc chúng ta kịp thời phát hiện và ngăn chặn được rất đáng hoan nghênh”, ông Doanh nhận xét.

TS Lê Đăng Doanh cho rằng, đây là cảnh báo lớn cho Việt Nam khi ở vị thế bị buộc phải nằm trong vòng vây của cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung. Nỗi lo lớn nhất là sau thép, nhôm Việt Nam có thể bị trừng phạt với mức thuế chống bán phá giá cao, đủ để làm “chết” một ngành. Cần giám sát chặt chẽ số nhôm khổng lồ này, nếu phát hiện DN có dấu hiệu sai phạm hình sự thì cần xử lý nghiêm để ngăn chặn các hành động tương tự. 

MỚI - NÓNG
Nhân viên thẩm mỹ viện AMIDA không khẩu trang 'học cách kiếm tiền' khi dịch bùng phát
Nhân viên thẩm mỹ viện AMIDA không khẩu trang 'học cách kiếm tiền' khi dịch bùng phát
TPO - Một đoạn video được đưa lên mạng xã hội, quay lại cảnh hàng chục người được cho là nhân viên thẩm mỹ viện AMIDA ở Đà Nẵng tụ tập đông người để "học" và huấn luyện cách làm ăn, kinh doanh trong điều kiện dịch bệnh bùng phát. Lãnh đạo thành phố Đà Nẵng đã chỉ đạo cơ quan chức năng vào cuộc để chấn chỉnh và răn đe.

Có thể bạn quan tâm

Giá thép tăng điên cuồng thời gian qua khiến nhiều nhà thầu kêu cứu.

Bộ Xây dựng vào cuộc việc giá thép tăng liên tục

TPO - Bộ Xây dựng vừa có văn bản gửi các cơ quan liên quan và địa phương thực hiện các giải pháp để giảm thiểu biến động giá thép gây tác động xấu đến các hoạt động ngành xây dựng.Trước đó, Chính phủ cũng yêu cầu làm rõ việc giá thép biến động bất thường. 
TTCK đã thu hút dòng tiền kỷ lục, nhiều phiên giao dịch với giá trị tỷ đô; Ảnh: Như Ý

Dòng tiền đổ vào chứng khoán đến từ đâu?

TPO - Bất chấp dịch bệnh COVID - 19 đang phức tạp, thị trường chứng khoán Việt Nam vẫn giữ đà tăng điểm, tăng thanh khoản với việc dòng tiền từ khắp nẻo liên tục đổ về. Sự hấp dẫn của cổ phiếu cứ mua là có lãi từ hơn nửa năm nay đã trở thành “hấp lực” lôi kéo đám đông các nhà đầu tư mới, cùng các tổ chức, quỹ lao vào như thiêu thân. Trong vòng xoáy chứng khoán tăng giá này, ai cũng kỳ vọng mình sẽ kiếm được bẫm.
MSCI chính thức đưa THD vào rổ FMI

MSCI chính thức đưa THD vào rổ FMI

THD của Công ty Cổ phần Thaiholdings đang là một trong những cổ phiếu đang được chú ý nhất trên thị trường trong hôm nay (13/5) sau khi Tổ chức nghiên cứu và phân tích chỉ số chứng khoán hàng đầu thế giới Morgan Stanley Capital International (MSCI) trong ngày 12/5 đã công bố việc thêm mã này vào rổ danh mục của chỉ số MSCI Frontier Market Index - chỉ số tham chiếu cho quỹ MSCI Frontier Markets Index ETF.
Bộ Công Thương yêu cầu không để xảy ra tình trạng thiếu hàng, sốt giá, đứt gãy nguồn cung và có kế hoạch chuẩn bị cho 'giải cứu' nông sản ở các địa phương bị phong tỏa vì dịch COVID-19

Bộ Công Thương huy động tổng lực, lo thiếu hàng, sốt giá, đứt gãy nguồn vì dịch COVID-19

TPO - Bộ trưởng Công Thương Nguyễn Hồng Diên vừa có Chỉ thị số 07 yêu cầu một loạt các đơn vị trực thuộc làm việc với các cơ quan, doanh nghiệp  cả nước thực hiện các giải pháp bảo đảm cân đối cung cầu, bình ổn thị trường; chống các hành vi đầu cơ, găm hàng và vi phạm pháp luật trong hoạt động thương mại trong tình hình dịch COVID-19 đang diễn biến phức tạp và chuẩn bị cho việc đứt gãy nguồn cung.
Đường ngoại ồ ạt vào Việt Nam 'bóp nghẹt' đường nội

Đường ngoại ồ ạt vào Việt Nam 'bóp nghẹt' đường nội

TPO - Trong quý 1/2021, đã xảy ra một hiện tượng bất thường khi nhập khẩu đường vào Việt Nam từ một số nước ASEAN (vốn không có thế mạnh về đường) tăng vọt lên tới 57 lần (5.735%). Theo Hiệp hội Mía đường Việt Nam, đây thực chất là việc "rửa nguồn" của đường Thái Lan để né thuế, khiến ngành đường của Việt Nam thoi thóp.
Người dân đang dần chuyển cách bán hàng qua hình thức thương mại điện tử

Bán nông sản trực tuyến trong mùa dịch

TP - Trước nguy cơ dịch COVID-19 lây lan trên diện rộng, hàng loạt tỉnh, thành đang rục rịch tổ chức hội nghị xúc tiến thương mại trực tuyến quy mô lớn , đồng thời đưa nông sản lên các kênh thương mại điện tử.