SVO - Giữa sân hội đông kín người tại Côn Sơn - Kiếp Bạc, Hải Phòng (Hải Dương cũ) những khối đất sét nặng hàng chục cân được các pháo thủ gồng mình nâng lên, quật mạnh xuống mặt sân. Tiếng nổ vang rền cùng khoảnh khắc đất bung ra thành từng mảng dài khiến đám đông vỡ òa, tạo nên bầu không khí sôi động, đậm chất văn hóa dân gian vùng châu thổ sông Hồng.
Pháo đất là một trò diễn dân gian lâu đời ở nhiều làng quê vùng đồng bằng Bắc Bộ, đặc biệt phổ biến ở khu vực Hải Phòng (Hải Dương cũ). Trò chơi này thường diễn ra trong các dịp hội làng đầu xuân, vừa là cuộc so tài sức lực, kỹ thuật của các đội pháo, vừa mang ý nghĩa cầu may mắn, mùa màng bội thu. Không sử dụng thuốc nổ hay lửa, "quả pháo" chỉ được nặn từ đất sét dẻo nhưng khi quật xuống lại tạo ra tiếng vang lớn như pháo nổ.
Trước giờ thi đấu, các đội phải tự chuẩn bị đất sét để làm pháo. Các pháo thủ dùng cả tay và chân kiên nhẫn nhào nặn nhiều lần, miết ép đất thành khối lớn.
Từng động tác làm pháo đều đòi hỏi kinh nghiệm và thể lực tốt. Các thành viên trong đội phải tỉ mỉ chăm chút từ bề mặt cho đến đường vành của pháo.
Pháo đất khi đem đi thi đấu thường được chế tác với kích thước rất to, gọi là mâm pháo, nặng từ 50 kg đến 80 kg. Cá biệt có những mâm pháo nặng hơn 100 kg, đòi hỏi sức lực của nhiều người cùng phối hợp để khiêng ra khu vực gieo pháo thi đấu.
Mỗi khi gieo pháo, không khí xung quanh sân thi đấu luôn sôi động với tiếng reo hò và cổ vũ tạo nên bầu không khí náo nhiệt.
Các pháo thủ phải gồng mình trước sức nặng của khối pháo.
Đông đảo người dân đứng kín quanh khu vực thi đấu, chăm chú theo dõi các đội thực hiện phần gieo pháo trong lễ hội pháo đất. Nhiều người tranh thủ dùng điện thoại ghi lại khoảnh khắc pháo nổ, đất văng trên sân.
Ở hội thi pháo đất Côn Sơn, ngoài tiếng nổ to, giám khảo chấm thi yêu cầu manh pháo khi văng ra phải dài, rộng.Khoảnh khắc vỡ òa khi manh pháo đất văng dài.Anh Phạm Văn Điệp, xã Tứ Kỳ chia sẻ: "Trong trò chơi pháo đất, khâu chuẩn bị đất và kỹ thuật của người gieo pháo đều rất quan trọng. Đất phải được chọn kỹ, còn người gieo pháo không chỉ cần sức khỏe để nâng, di chuyển khối pháo lớn mà còn phải có kỹ thuật. Khi thực hiện động tác gieo, pháo phải được thả xuống bàn thật đều để tạo tiếng nổ vang và dây pháo văng dài".Khi những mâm pháo cuối cùng được gieo xuống sân, tiếng reo hò của khán giả vẫn còn vang vọng quanh khu vực di tích Côn Sơn - Kiếp Bạc. Hội thi pháo đất không chỉ là sân chơi rèn luyện sức khỏe, mà còn góp phần gìn giữ, lan tỏa giá trị của một trò diễn dân gian truyền thống trong dòng chảy đời sống đương đại.
![ve-hai-duong-xem-phao-dat-17.jpg](https://cdn.tienphong.vn/images/6f373481371f32a37e1f082946830ef0b2d57a344914a39acba69db5443a22d62e9d0ddebf7f8964656fc21feefe22ba9720b6acdacf84f8b70c032f0e42f599/ve-hai-duong-xem-phao-dat-17.jpg "Không sử dụng thuốc nổ hay lửa, "quả pháo" chỉ được nặn từ đất sét dẻo nhưng khi quật xuống lại tạo ra tiếng vang lớn như pháo nổ.")
![ve-hai-duong-xem-phao-dat-3.jpg](https://cdn.tienphong.vn/images/6f373481371f32a37e1f082946830ef0b2d57a344914a39acba69db5443a22d62e9d0ddebf7f8964656fc21feefe22ba709062930b385d40b51bdd9b8434e782/ve-hai-duong-xem-phao-dat-3.jpg "Anh Phạm Văn Điệp, xã Tứ Kỳ chia sẻ: "Trong trò chơi pháo đất, khâu chuẩn bị đất và kỹ thuật của người gieo pháo đều rất quan trọng. Đất phải được chọn kỹ, còn người gieo pháo không chỉ cần sức khỏe để nâng, di chuyển khối pháo lớn mà còn phải có kỹ thuật. Khi thực hiện động tác gieo, pháo phải được thả xuống bàn thật đều để tạo tiếng nổ vang và dây pháo văng dài".")
