Từ nữ sinh chuyên Hóa đến thủ khoa ngành Dược
Sinh ra trong gia đình có bố mẹ đều là dược sĩ, Nguyễn Trần Mai Phương (sinh năm 2003) thường được nghe nhiều câu chuyện trong ngành Dược và sớm hình thành niềm yêu thích với môn Hóa. Niềm yêu thích ấy tiếp tục được nuôi dưỡng trong những năm tháng theo học chuyên Hóa tại trường THPT Chuyên Hà Nội - Amsterdam. Năm lớp 10, Phương giành Huy chương Vàng Olympic Khoa học trẻ Quốc tế. Hai năm tiếp theo, nữ sinh liên tiếp đoạt giải Nhì Học sinh giỏi quốc gia môn Hóa học.
Với nền tảng và định hướng từ sớm, Phương quyết định theo học ngành Dược. Tuy nhiên, quyết định chọn ngành không đơn thuần xuất phát từ truyền thống gia đình. Nhận thấy đây là lĩnh vực có sự kết hợp giữa kiến thức hóa học và khoa học sức khỏe, nữ sinh mong muốn vận dụng những điều đã học để phát triển các sản phẩm thuốc, góp phần giải quyết những vấn đề thiết thực trong chăm sóc sức khỏe cộng đồng.
Năm 2021, Phương được tuyển thẳng vào trường ĐH Dược Hà Nội. Dù đã quen với việc tự học, tự nghiên cứu khi tham gia đội tuyển học sinh giỏi, nữ sinh vẫn gặp không ít thử thách trước khối lượng kiến thức lớn cùng những học phần thực hành đòi hỏi sự chính xác và cẩn thận. “Ngay từ buổi học đầu tiên, mình xác định điều quan trọng nhất vẫn là chăm chỉ lên lớp, lắng nghe bài giảng và chủ động đặt câu hỏi khi có những vấn đề chưa hiểu”, Phương chia sẻ. Thay vì chỉ đọc đi đọc lại tài liệu, Phương thường sử dụng phương pháp chủ động gợi nhớ, tự đặt câu hỏi và diễn đạt lại kiến thức bằng lời của mình. Cách học này giúp Phương hiểu sâu và ghi nhớ kiến thức lâu hơn. Ngoài việc học trên giảng đường, Phương còn tham gia nghiên cứu khoa học và dần tìm thấy niềm yêu thích với lĩnh vực phát triển các hệ dẫn thuốc mới. Đến nay, Phương có hai bài báo khoa học được công bố, gồm một bài trên tạp chí trong nước và một bài trên tạp chí quốc tế.
Đề tài Phương quan tâm là nghiên cứu về andrographolid (ADG), một hợp chất tự nhiên trong cây xuyên tâm liên, nhưng khó hòa tan và mức độ hấp thu dược chất bị hạn chế. Để khắc phục, nhóm nghiên cứu phát triển hệ dẫn thuốc tự nano nhũ hóa. Khi tiếp xúc với dịch tiêu hóa, hệ này có khả năng tự hình thành các giọt nano nhũ tương mang thuốc với kích thước khoảng 200 nanomet. Kết quả thử nghiệm cho thấy, công thức giúp cải thiện khả năng hòa tan của hoạt chất.
Ngoài ra, công thức tối ưu còn cho thấy tác động nhất định lên tế bào ung thư thận Renca trong thử nghiệm in vitro. Theo Phương, kết quả này bước đầu gợi mở tiềm năng sinh học của hệ bào chế, đồng thời giúp cô định hình rõ hơn về con đường nghiên cứu sau này.
Cùng lúc giành 3 học bổng thạc sĩ châu Âu
Trong thời gian đại học, Phương còn có cơ hội tham gia các chương trình trao đổi sinh viên tại Thái Lan, Nhật Bản và Hàn Quốc. Những trải nghiệm trong môi trường học thuật quốc tế giúp Phương nuôi dưỡng mong muốn tiếp tục học tập ở nước ngoài.
Khi đã xác định được hướng nghiên cứu yêu thích, nữ sinh bắt đầu tìm kiếm cơ hội du học. Trong năm cuối đại học, song song với việc thực hiện khóa luận tốt nghiệp, cô chủ động tìm hiểu các chương trình đào tạo và chuẩn bị hồ sơ ứng tuyển học bổng. “Mình đặt mục tiêu ở châu Âu, vì đây là khu vực nổi tiếng về lĩnh vực dược phẩm và có nhiều học bổng hỗ trợ sinh viên”, Phương nói.
Theo nữ sinh, GPA là một trong những yếu tố quan trọng khi xét tuyển học bổng. Vì vậy, cô cố gắng duy trì kết quả học tập tốt ngay từ những năm đầu. Phương có 8 học kỳ liên tiếp nhận học bổng khuyến khích học tập và được nhà trường khen thưởng thành tích học tập trong cả 5 năm. Bên cạnh đó, nữ sinh chủ động thi IELTS từ sớm và đạt 8.0, trong đó, hai kỹ năng Nghe và Đọc đều đạt tuyệt đối.
Tuy nhiên, Phương cho rằng, điểm số chưa phải tất cả. Các hoạt động ngoại khóa và nghiên cứu khoa học cũng cần được lựa chọn phù hợp với định hướng cá nhân. Đặc biệt, khi viết bài luận, nữ sinh tập trung thể hiện mục tiêu nghiên cứu cụ thể, đồng thời làm rõ mối liên hệ giữa những trải nghiệm học tập trước đây với chương trình muốn theo đuổi và kế hoạch nghề nghiệp trong tương lai. “Điều này sẽ giúp hồ sơ mang tính nhất quán và thể hiện mục tiêu rõ ràng của ứng viên”, Phương nói.
Nhờ những nỗ lực ấy, tháng 5/2026, Phương nhận được thông báo trúng tuyển học bổng France Excellence của Đại sứ quán Pháp tại Việt Nam, với các hỗ trợ về sinh hoạt phí, bảo hiểm và những quyền lợi dành cho sinh viên nhận học bổng Chính phủ Pháp.
Sau đó, cô tiếp tục nhận được học bổng IDEX của ĐH Paris - Saclay (Pháp) dành cho sinh viên quốc tế có thành tích học tập và tiềm năng nghiên cứu nổi bật, với mức hỗ trợ 10.000 Euro/năm cùng khoản hỗ trợ chi phí đi lại và visa. Ngoài ra, Phương còn giành học bổng Master Mind của Chính phủ vùng Flanders (Bỉ), với mức hỗ trợ 10.225 Euro mỗi năm và miễn phần lớn học phí.
Sau khi cân nhắc về chương trình đào tạo, định hướng nghiên cứu và kế hoạch học tập lâu dài, Phương quyết định lựa chọn ĐH Paris - Saclay để tiếp tục hành trình của mình. Tại đây, Phương muốn tập trung phát triển chuyên sâu trong lĩnh vực bào chế và công nghệ phân phối thuốc. Sau khi hoàn thành chương trình thạc sĩ, nữ sinh dự định ứng tuyển chương trình tiến sĩ, tiếp tục nghiên cứu và phát triển các hệ dẫn thuốc mới, sau đó có thể trở về Việt Nam, giảng dạy trong lĩnh vực Dược học.
