Những ngày làm việc vất vả trong xưởng cơ khí, Hoàng Việt Anh bắt đầu tự hỏi: Nếu 5-10 năm nữa vẫn làm công việc này, mình sẽ muốn cuộc sống thế nào? Câu hỏi ấy thôi thúc chàng trai từng không biết “học để làm gì” trở lại giảng đường ở tuổi 23. Bốn năm sau, anh tốt nghiệp thủ khoa khối ngành Ngôn ngữ ở tuổi 27.
Trăn trở nơi xưởng cơ khí và câu hỏi về tương lai
Năm 18 tuổi, khi bạn bè đồng trang lứa hào hứng cầm trên tay tấm thẻ sinh viên bước vào giảng đường, Hoàng Việt Anh (SN 1999, quê Phú Thọ) lại chọn cho mình một ngã rẽ hoàn toàn khác: Sang Nhật Bản theo diện thực tập sinh kỹ năng ngành đúc kim loại. Thời điểm đó, Việt Anh chưa có một định hướng rõ ràng cho tương lai. Anh tự nhận mình từng là học sinh học tập không tốt, không thực sự hứng thú với chuyện học. Vì chưa biết mình muốn gì, anh lựa chọn đi làm thay vì bước vào đại học.
Những ngày đầu ở Nhật Bản cho Việt Anh một trải nghiệm hoàn toàn khác. Mỗi ngày, anh rời nhà từ khoảng 6h30, làm việc liên tục đến 20-21h mới trở về phòng trọ. Công việc của một thực tập sinh ngành cơ khí - đúc kim loại đòi hỏi sức khỏe, sự chính xác và tính kỷ luật cao. Dù không trực tiếp đứng bên lò đúc nung chảy kim loại ban đêm, Việt Anh cùng các đồng nghiệp trải qua chuỗi ngày khắc nghiệt khi tháo khuôn, xử lý những sản phẩm kim loại vừa ra lò vẫn còn đỏ rực ở nhiệt độ cao. Sức nóng hầm hập cùng môi trường làm việc bụi bặm vắt kiệt sức lực của người thanh niên trẻ. “Công việc không chỉ nặng nhọc vì phải bốc vác đồ nặng suốt cả ngày, mà còn cực kỳ nóng nực, chưa kể môi trường làm việc bụi bặm không hề tốt cho sức khỏe về lâu dài”, Việt Anh nhớ lại. Công việc vốn đã nặng nhọc lại càng áp lực bởi yêu cầu nghiêm ngặt về độ chính xác và an toàn. Chỉ một sai sót cũng có thể dẫn đến nguy hiểm.
Ba năm ở Nhật Bản, Việt Anh dần thấm thía giá trị của lao động. Anh hiểu rằng làm việc bằng sức lực của mình không có gì đáng xấu hổ. Nhưng anh cũng bắt đầu nhận ra một điều: nếu không học hỏi và phát triển năng lực, những lựa chọn trong tương lai có thể ngày càng ít đi.
Những suy nghĩ ấy thường xuất hiện vào cuối ngày, khi anh trở về phòng trọ sau nhiều giờ làm việc. Có một đêm, sau một ngày làm việc mệt nhoài tại xưởng, Việt Anh nằm suy nghĩ và bất giác tự hỏi: “Nếu 5-10 năm nữa mình vẫn làm công việc này thì sao? Mình muốn cuộc sống sau này thế nào?”.
Câu hỏi ấy không có câu trả lời ngay lập tức. Nhưng nó khiến Việt Anh bắt đầu nghĩ nghiêm túc về việc thay đổi cuộc đời mình. “Chính những vất vả đó đã trở thành động lực lớn nhất thôi thúc tôi quyết tâm chinh phục tấm bằng đại học, để cuộc đời bước sang trang mới và làm chủ tương lai của mình bằng trí tuệ”, anh chia sẻ.
Cú "lội ngược dòng" của tân sinh viên tuổi 23
Sau 3 năm làm việc tại Nhật Bản, Việt Anh trở về Việt Nam. Lần này, anh quyết định vào đại học. Năm 2022, Việt Anh ghi danh vào trường ĐH FPT, chọn ngành Ngôn ngữ Nhật và kết hợp chuyên ngành hẹp IT. Nếu ở tuổi 18, anh từng không biết mình học để làm gì thì ở tuổi 23, lý do đã rõ ràng hơn. “Không phải tôi không cần bằng đại học, mà khi 18 tuổi, tôi chưa biết mình học để làm gì. Sau 3 năm ở Nhật Bản, tôi hiểu việc học cần cho tương lai thế nào”, Việt Anh nói.
Bắt đầu giảng đường ở tuổi 23 đồng nghĩa với việc làm anh của hầu hết bạn bè cùng khóa. Không ít lần Việt Anh cảm thấy chông chênh, áp lực vì đi sau bạn bè trang lứa - những người vốn đã tốt nghiệp và bắt đầu có sự nghiệp ổn định. Tuy nhiên, sự trưởng thành cùng tính kỷ luật tích lũy từ 3 năm làm việc tại Nhật Bản đã giúp anh nhanh chóng lấy lại cân bằng. Suốt 4 năm tại FPTU, từ một người từng sợ học, Việt Anh có đến 5 học kỳ đạt danh hiệu Sinh viên Xuất sắc, sở hữu chứng chỉ tiếng Nhật N2 và duy trì mức GPA ấn tượng 3.51/4.0.
Học để có thêm “quyền lựa chọn” trong cuộc đời
Tại lễ tốt nghiệp mới đây, Hoàng Việt Anh đại diện cho các tân cử nhân bước lên bục vinh danh với danh hiệu Thủ khoa khối ngành Ngôn ngữ. Đứng trước thầy cô, bạn bè và phụ huynh, anh tự tin cất lời phát biểu bằng song ngữ Việt - Nhật, truyền cảm hứng mạnh mẽ về hành trình tự đổi thay của mình.
"Điều khiến em tự hào không phải là từ một người từng học không tốt trở thành thủ khoa, mà là từ một người từng không hiểu giá trị của việc học, em đã trở thành một người hiểu rằng sự cố gắng có thể tạo ra những lựa chọn mới trong cuộc đời...", Việt Anh xúc động chia sẻ trong bài phát biểu.
Với Việt Anh, ba năm ở Nhật Bản và bốn năm đại học không phải hai chặng đường tách biệt. Ba năm lao động cho anh kỷ luật và sự tự lập. Bốn năm đại học giúp anh biến những phẩm chất đó thành kiến thức, chuyên môn, khả năng giao tiếp và làm việc.
Theo cô Nguyễn Ngọc Anh, giảng viên bộ môn tiếng Nhật, dù không trực tiếp dạy Việt Anh nhiều, cô vẫn ấn tượng với nam sinh qua một số tiết học và thời gian hướng dẫn đồ án tốt nghiệp. “Trên lớp, Việt Anh là sinh viên năng nổ, tích cực, luôn vui vẻ, hòa đồng với các bạn. Trong quá trình làm đồ án, em thể hiện tinh thần cầu thị, chịu khó lắng nghe”, cô nhận xét. Điều khiến cô ấn tượng hơn cả là Việt Anh học giỏi và nỗ lực nhưng không đặt nặng chuyện cạnh tranh với bạn bè, mà chủ yếu muốn bản thân tiến bộ mỗi ngày.
Tốt nghiệp đại học, Việt Anh nhanh chóng bắt tay vào công việc mới với vị trí chuyên viên thiết kế CAD. Nhìn lại hành trình gần 10 năm từ một thợ cơ khí trở thành thủ khoa đại học, Việt Anh mỉm cười cho rằng việc “đi chậm” chưa chắc đã là bất lợi: “Nếu học đại học ngay từ năm 18 tuổi, có thể bây giờ tôi đã có bằng sớm hơn. Nhưng tôi không chắc lúc đó mình đã có được sự rõ ràng về tương lai hay thái độ học tập như hiện tại”. Chặng đường phía trước còn dài rộng, nhưng chàng tân thủ khoa hiểu rằng: Chỉ cần không ngừng học hỏi và đủ dũng cảm để thay đổi, bất kỳ ai cũng sẽ tìm thấy cơ hội đi xa hơn nơi mình bắt đầu.
